20 Μαρτίου 2017

Sigmund Freud:Όπου και να πάω ανακαλύπτω ότι ένας ποιητής έχει πάει εκεί πριν από μένα.

Τα ωραιότερα ποιήματα που έχουν γραφτεί ποτέ, με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Ποίησης, στις 21 Μαρτίου (1o Mέρος)-Από τη Μανταλένα Μαρία Διαμαντή
 
Τα ωραιότερα ποιήματα που έχουν γραφτεί ποτέ, με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Ποίησης, στις 21 Μαρτίου (1o Mέρος)-Από τη Μανταλένα Μαρία Διαμαντή

Φωτογραφία Εξωφύλλου:

"My favorite Poet" by Alma Tadema

"Η Ποίηση δεν είναι η απελευθέρωση των αισθημάτων, αλλά η δραπέτευση από τα αισθήματα. Δεν είναι η έκφραση της προσωπικότητας αλλά η δραπέτευση από την προσωπικότητα. Αλλά θα πρέπει κανείς να έχει αισθήματα και προσωπικότητα για να θέλει να δραπετεύσει από αυτά." είπε κάποτε ο Βρετανός Νομπελίστας ποιητής, T.S. Eliot.

Ποιός μπορεί να αμφιβάλλει με τα παραπάνω λόγια; Πόσο σπουδαίο είναι να μπορεί κάποιος να εκφραστεί μέσα από ένα δικό του ποίημα ή έστω να νιώσει την ποίηση ότι αγγίζει την ψυχή του;

Η 21η Μαρτίου, έχει οριστεί ως Παγκόσμιας Ημέρας Ποίησης. Εμπνευστής αυτής της ιδεάς είναι ο Έλληνας ποιητής Μιχαήλ Μήτρας, ο οποίος  το φθινόπωρο του 1997 πρότεινε στην Εταιρεία Συγγραφέων να υιοθετηθεί ο εορτασμός της ποίησης, τόσο στην Έλλάδα, όσο και και σε άλλες χώρες. Ζητήθηκε, λοιπόν, να οριστεί η μέρα που θα γιορτάζεται .

Ο ποιητής, μελετητής της ποίησης και πρόεδρος τότε της Εταιρείας Συγγραφέων, Κώστας Στεργίοπουλος, λαμβάνει την εισήγηση.

Η ποιήτρια Λύντια Στεφάνου πρότεινε ως ημέρα εορτασμού την 21η Μαρτίου. Η επιλογή της ημερομηνίας δεν είναι τυχαία, καθώς πρόκειται για την ημέρα της εαρινής ισημερίας, που συνδυάζει το φως  και το σκοτάδι. Το ίδιο ακριβώς, συμβαίνει και με την ποίηση  που συνδυάζει το φωτεινό της πρόσωπο της αισιοδοξίας με το σκοτεινό πρόσωπο του πένθους.

Ο πρώτος εορτασμός της Ημέρας Ποίησης ήταν το 1998 στο παλιό ταχυδρομείο της πλατείας Κοτζιά, με ελάχιστα έξοδα, πολλή εθελοντική δουλειά, αλλά κατάφερε να σημειώσει μεγάλη επιτυχία.

Την επόμενη χρονιά, το 1999, ο συγγραφέας Βασίλης Βασιλικός, πρέσβης της Ελλάδας στην UNESCO, εισηγήθηκε στο Εκτελεστικό Συμβούλιο του οργανισμού την ανακήρυξη της  21ης Μαρτίου ως Παγκόσμια Ημέρα Ποίησης.

Η πρόταση τελικά, υπερψηφίστικες καθώς βρήκε υποστήριξη από Γάλλους, Ιταλούς, Τυνήσιους και άλλους πρέσβεις από χώρες της Μεσογείου.

"Η Παγκόσμια Ημέρα Ποίησης θα ενισχύσει την εικόνα της ποίησης στα ΜΜΕ, ούτως ώστε η ποίηση να μην θεωρείται πλέον άχρηστη τέχνη, αλλά μια τέχνη που βοηθά την κοινωνία να βρει και να ισχυροποιήσει την ταυτότητά της." ήταν το σκεπτικό της απόφασης της Γενικής Διάσκεψης της UNESCO στο Παρίσι, τον Οκτώβριο του 1999.

Ακολουθούν, αποσπάσματα από τα ωραιότερα ποιήματα που έχουν γραφτεί ποτέ...

Στο πρώτο μέρος, το θέμα  τους βασίζεται στην "αγάπη"...

Το Μονόγραμμα

Οδυσσέας Ελύτης

Έτσι μιλώ για σένα και για μένα

Επειδή σ` αγαπώ και στην αγάπη ξέρω

Να μπαίνω σαν Πανσέληνος

Από παντού, για το μικρό το πόδι σου μες στ` αχανή σεντόνια

Να μαδάω γιασεμιά - κι έχω τη δύναμη

Αποκοιμισμένη, να φυσώ να σε πηγαίνω

Μέσ` από φεγγερά περάσματα και κρυφές της θάλασσας στοές

Υπνωτισμένα δέντρα με αράχνες που ασημίζουνε

Ακουστά σ` έχουν τα κύματα

Πως χαϊδεύεις, πως φιλάς

Πως λες ψιθυριστά το «τι» και το «ε»

Τριγύρω στο λαιμό στον όρμο

Πάντα εμείς το φως κι η σκιά

Πάντα εσύ τ` αστεράκι και πάντα εγώ το σκοτεινό πλεούμενο

Πάντα εσύ το λιμάνι κι εγώ το φανάρι το δεξιά

Το βρεμένο μουράγιο και η λάμψη επάνω στα κουπιά

Ψηλά στο σπίτι με τις κληματίδες

Τα δετά τριαντάφυλλα, το νερό που κρυώνει

Πάντα εσύ το πέτρινο άγαλμα και πάντα εγώ η σκιά που μεγαλώνει

Το γερτό παντζούρι εσύ, ο αέρας που το ανοίγει εγώ

Επειδή σ` αγαπώ και σ` αγαπώ

Πάντα εσύ το νόμισμα κι εγώ η λατρεία που το εξαργυρώνει:

Τόσο η νύχτα, τόσο η βοή στον άνεμο

Τόσο η στάλα στον αέρα, τόσο η σιγαλιά

Τριγύρω η θάλασσα η δεσποτική

Καμάρα τ` ουρανού με τ` άστρα

Τόσο η ελάχιστή σου αναπνοή

Που πια δεν έχω τίποτε άλλο

Μες στους τέσσερις τοίχους, το ταβάνι, το πάτωμα

Να φωνάζω από σένα και να με χτυπά η φωνή μου

Να μυρίζω από σένα και ν` αγριεύουν οι άνθρωποι

Επειδή το αδοκίμαστο και το απ` αλλού φερμένο

Δεν τ` αντέχουν οι άνθρωποι κι είναι νωρίς, μ` ακούς

Είναι νωρίς ακόμη μες στον κόσμο αυτόν αγάπη μου

Να μιλώ για σένα και για μένα.

Τάσος Λειβαδίτης

Σε Περιμένω Παντού

Την αγάπη μας αύριο θα τη διαβάζουν

τα παιδιά στα σχολικά βιβλία,

πλάι στα ονόματα των άστρων

και τα καθήκοντα των συντρόφων.

Αν μου χάριζαν όλη την αιωνιότητα χωρίς εσένα

θα προτιμούσα μια μικρή στιγμή πλάι σου.

Θα θυμάμαι πάντα τα μάτια σου, φλογερά και μεγάλα

σα δυο νύχτες έρωτα μες στον εμφύλιο πόλεμο.

Α! ναι, ξέχασα να σου πω,

πως τα στάχυα είναι χρυσά κι απέραντα

Γιατί σ’ αγαπώ.

Η Σονάτα του Σεληνόφωτος

Γιάννης Ρίτσος

Θα καθίσουμε λίγο στο πεζούλι, πάνω στο ύψωμα,
κι όπως θα μας φυσάει ο ανοιξιάτικος αέρας
μπορεί να φαντάζουμε κιόλας πως θα πετάξουμε,
γιατί, πολλές φορές, και τώρα ακόμη, ακούω το θόρυβο του φουστανιού μου,
σαν το θόρυβο δυο δυνατών φτερών που ανοιγοκλείνουν,
κι όταν κλείνεσαι μέσα σ’ αυτόν τον ήχο του πετάγματος
νιώθεις κρουστό το λαιμό σου, τα πλευρά σου, τη σάρκα σου,
κι έτσι σφιγμένος μες στους μυώνες του γαλάζιου αγέρα,
μέσα στα ρωμαλέα νεύρα του ύψους,
δεν έχει σημασία αν φεύγεις ή αν γυρίζεις
ούτε έχει σημασία που άσπρισαν τα μαλλιά μου,
(δεν είναι τούτο η λύπη μου – η λύπη μου είναι που δεν ασπρίζει κ’ η καρδιά μου).
Άφησε με να ‘ρθω μαζί σου.
Το ξέρω πως καθένας μοναχός πορεύεται στον έρωτα,
μοναχός στη δόξα και στο θάνατο.
Το ξέρω. Το δοκίμασα. Δεν ωφελεί.

Ερωτικός Λόγος 


Γιώργος Σεφέρης


Ω σκοτεινό ανατρίχιασμα στη ρίζα και στα φύλλα!


Πρόβαλε ανάστημα άγρυπνο στο πλήθος της σιωπής



σήκωσε το κεφάλι σου από τα χέρια τα καμπύλα


το θέλημά σου να γενεί και να μου ξαναπείςτα λόγια που άγγιζαν και σμίγαν το αίμα σαν αγκάλη


κι ας γείρει ο πόθος σου βαθύς σαν ίσκιος καρυδιάς


και να μας πλημμυράει με των μαλλιών σου τη σπατάλη


από το χνούδι του φιλιού στα φύλλα της καρδιάς.Χαμήλωναν τα μάτια σου κι είχες το χαμογέλιο


που ανιστορούσαν ταπεινά ζωγράφοι αλλοτινοί.


Λησμονημένο ανάγνωσμα σ’ ένα παλιό ευαγγέλιο


το μίλημά σου ανάσαινε κι η ανάλαφρη φωνή:


“Είναι το πέρασμα του χρόνου σιγαλό κι απόκοσμο


κι ο πόνος απαλά μες στην ψυχή μου λάμνει


χαράζει η αυγή τον ουρανό, τ’ όνειρο μένει απόντιστο


κι είναι σαν να διαβαίνουν μυρωμένοι θάμνοι.



Μ’ αρέσεις άμα σωπαίνεις


Πάμπλο Νερούδα


Μ’ αρέσεις άμα σωπαίνεις,


επειδή στέκεις εκεί σαν ξενιτειά.


Κι άμα κλαις μου αρέσεις,


απ’ την κούνια σου πεταλούδα

μικρή μου εσύ.



Κι ενώ μεν απ’ τα πέρατα με ακούς,


η φωνή μου εμένα δεν μπορεί να σ’ αγγίξει:


Άσε με τώρα να βυθιστώ κι εγώ


σωπαίνοντας μες τη δική σου σιωπή.


Άσε με τώρα να σου μιλήσω κι εγώ


με τη σιωπή τη δικιά σου που είναι απέριττη


σα δαχτυλίδι αρραβώνων


και που λάμπει σαν αστραπή.


Είσαι όμοια με την νύχτα,


αγάπη μου, η νύχτα που κατηφορίζει έναστρη.  


Απόμακρη και τόση δα


και απ’ τα αστέρια φτιαγμένη είναι η δικιά σου σιωπή.


Μ’ αρέσεις άμα σωπαίνεις,


επειδή στέκεις εκεί σαν απουσία.


Μακρινή κι απαρηγόρητη,


σα να σε σκέπασε χώμα.


Μια λέξη μόνο αν πεις, ένα χαμόγελο


– μου αρκεί για να πανηγυρίσω που είσαι εδώ κοντά μου ακόμα.


Αγάπη

Καρυωτάκης

Αγάπη

Κι ήμουν στο σκοτάδι. Κι ήμουν το σκοτάδι.
Και με είδε μια αχτίδα

Δροσούλα το ιλαρό το πρόσωπό της
κι εγώ ήμουν το κατάξερο ασφοδίλι.
Πώς μ’ έσεισε το ξύπνημα μιας νιότης,
πώς εγελάσαν τα πικρά μου χείλη!

Σάμπως τα μάτια της να μου είπαν ότι
δεν είμαι πλέον ο ναυαγός κι ο μόνος,
κι ελύγισα σαν από τρυφερότη,
εγώ που μ’ είχε πέτρα κάνει ο πόνος.

Μόνο γιατί μ`αγάπησες

Μαρία Πολυδούρη

Μόνο γιατί μ`αγάπησες

Δεν τραγουδώ παρά γιατί μ’ αγάπησες
στα περασμένα χρόνια.
Και σε ήλιο, σε καλοκαιριού προμάντεμα
και σε βροχή, σε χιόνια,
δεν τραγουδώ παρά γιατί μ’ αγάπησες.

Μόνο γιατί με κράτησες στα χέρια σου
μια νύχτα και με φίλησες στο στόμα,
μόνο γι’ αυτό είμαι ωραία σαν κρίνο ολάνοιχτο
κ’ έχω ένα ρίγος στην ψυχή μου ακόμα,
μόνο γιατί με κράτησες στα χέρια σου.

Μόνο γιατί τα μάτια σου με κύτταξαν
με την ψυχή στο βλέμμα,
περήφανα στολίστηκα το υπέρτατο
της ύπαρξής μου στέμμα,
μόνο γιατί τα μάτια σου με κύτταξαν.

Μόνο γιατί όπως πέρναα με καμάρωσες
και στη ματιά σου να περνάη
είδα τη λυγερή σκιά μου, ως όνειρο
να παίζει, να πονάη,
μόνο γιατί όπως πέρναα με καμάρωσες.

Γιατί, μόνο γιατί σε σέναν άρεσε
γι’ αυτό έμεινεν ωραίο το πέρασμά μου.
Σα να μ’ ακολουθούσες όπου πήγαινα,
σα να περνούσες κάπου εκεί σιμά μου.
Γιατί, μόνο γιατί σε σέναν άρεσε.

Μόνο γιατί μ’ αγάπησες γεννήθηκα,
γι’ αυτό η ζωή μου εδόθη.
Στην άχαρη ζωή την ανεκπλήρωτη
μένα η ζωή πληρώθη.
Μόνο γιατί μ’ αγάπησες γεννήθηκα.

Μονάχα για τη διαλεχτήν αγάπη σου
μου χάρισε η αυγή ρόδα στα χέρια.
Για να φωτίσω μια στιγμή το δρόμο σου
μου γέμισε τα μάτια η νύχτα αστέρια,
μονάχα για τη διαλεχτήν αγάπη σου.

Μονάχα γιατί τόσο ωραία μ’ αγάπησες
έζησα, να πληθαίνω
τα ονείρατά σου, ωραίε που βασίλεψες
κ’ έτσι γλυκά πεθαίνω
μονάχα γιατί τόσο ωραία μ’ αγάπησες.
 

Επέστρεφε

Κωνσταντίνος Καβάφης

Επέστρεφε

Επέστρεφε συχνά και παίρνε με,
αγαπημένη αίσθησις επέστρεφε και παίρνε με—
όταν ξυπνά του σώματος η μνήμη,
κ’ επιθυμία παληά ξαναπερνά στο αίμα·
όταν τα χείλη και το δέρμα ενθυμούνται,
κ’ αισθάνονται τα χέρια σαν ν’ αγγίζουν πάλι.

Επέστρεφε συχνά και παίρνε με την νύχτα,
όταν τα χείλη και το δέρμα ενθυμούνται...

(Η συνέχεια στο 2ο μέρος...)