Η εικαστικός Άννα Μαρία Σμυρνάκη αγαπά να μισεί τις αντιφάσεις της
Όταν συναντάς για πρώτη φορά έναν άνθρωπο κι αισθάνεσαι να σε κερδίζει από το πρώτο βλέμμα...τότε σίγουρα έχει το χάρισμα! Βλέμμα ειλικρινές κι ανήσυχο συνοδεύεται από νεανική φρεσκάδα κι ωριμότητα σκέψης. Συνδυάζει γαλλική φινέτσα κι άρωμα γυναίκας σε ρόλο θηρευτή
Η Άννα Μαρία Σμυρνάκη είναι καλλιτέχνης, απόφοιτη της Σχολής Καλών Τεχνών του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, με καθηγητές τους Κ.Κατζουράκη και Γ.Τσακίρη. Έχει πάρει μέρος σε ομαδικές εκθέσεις σε Αθηνα, Θεσσαλονικη, Κύπρο, Παρίσι, στο Μ.Μ.Σ.Τ, καθώς και σε πολυάριθμους χώρους τέχνης (Λόλα Νικολάου, Τεχνοχώρος, Ζήνα Αθανασιάδου, Μπέη Χαμάμ, Χώρος 18, Spyral, Is not gallery στην Κύπρο). Τα έργα της είναι κυρίως ζωγραφική κι εγκαταστάσεις.
Συναντηθήκαμε στην Art Athina, με φόντο μια έκθεση σύγχρονης τέχνης και θέμα την ίδια…Σε ποιους αναφέρεται άραγε και σε ποιους απευθύνεται η τέχνη σήμερα; Αυτό ήταν το πρώτο ερώτημα της συζήτησής μας και σε αυτό το ερώτημα η ίδια απαντά μέσω του έργου της.
Ο άνθρωπος, είναι εκείνο που την απασχολεί, καθώς ο άνθρωπος είναι το «μέτρο». Ο άνθρωπος που εκείνη ανακαλύπτει και μαθαίνει και γνωρίζει μέρα με τη μέρα, είναι ο ίδιος της ο εαυτός. Τα έργα της είναι ξεκάθαρα αυτοβιογραφικά.
Ποιές είναι οι αναφορές σου;
Η ζωγραφική μου είναι ανθρωποκεντρική, αυτοαναφορική, σουρεαλιστική, με κεντρικό πρόσωπο κυρίως εμένα. Μέσα από τα έργα μου αυτοψυχαναλύομαι. Αναφορικά με την ζωγραφική μου, πρόκειται για αυτοπροσωπογραφίες σε συνδυασμό με αλληγορίες, ζώα, πτηνά και ερπετά. Μια σειρά από μάσκες θιβετιανές είναι τα ζωγραφικά έργα που δημιουργώ αυτό τον καιρό. Χρησιμοποιώ συχνά το λιοντάρι και τον δράκο συμβολικά στα έργα μου. Πάντα χρησιμοποιώ ιαπωνικά και κινέζικα στοιχεία. Με εντυπωσιάζει η φιλοσοφία αυτών των λαών. Γι` αυτό στα έργα μου σημαντικό ρόλο παίζει όχι τόσο ο χώρος, αλλά η μνήμη μέσω του γραπτού λόγου. Το φόντο έτσι παύει να είναι ο κενός χώρος και γίνεται λόγος. Εν τέλει, δημιουργείται μια χωρικότητα της μνήμης. Οι εγκαταστάσεις μου αποτελούν προέκταση της ζωγραφικής μου.
Στις εγκαταστάσεις σου κυριαρχεί ο γραπτός λόγος;
Έχω δημιουργήσει δύο εγκαταστάσεις. Η πρώτη έγινε στο Μακεδονικό Μουσείο Σύγχρονης τέχνης. Ήταν μία εγκατάσταση με origami, κατασκευές από γραπτά μου κείμενα. Η δεύτερη εγκατάσταση, ήταν Sitespecific, που έγινε στο Μπέη Χαμάμ. Ήταν μία σφαίρα φτιαγμένη από πλέγμα λιγαριάς, που επάνω της ήταν αναρτημένα 800 χαρτιά γραμμένα με σινική μελάνη και πενάκι. Όλα τα γραπτά αποτελούσαν καταγραφή προσωπικών σκέψεων από μνήμης. Η γραφή είναι ένα κύριο στοιχείο και στις εγκαταστάσεις μου. Ιαπωνικά και κινέζικα στοιχεία έχουν επηρεάσει τον τρόπο γραφής μου. Χρησιμοποιώ συχνά κινέζικα χαρτιά, ριζόχαρτα και σινική μελάνη. Η σινική μελάνη και η πένα δραματοποιούν την επιλογή των λέξεων και των συνειρμών μου.
Από πού αντλείς την έμπνευσή σου;
Εμπνέομαι από μνήμες κι από τα φιλοσοφικού περιεχομένου διαβάσματα μου, καθώς προετοιμάζομαι να φοιτήσω σε Μεταπτυχιακό πρόγραμμα της φιλοσοφικής σχολής. Με απασχολεί η διαρκής διαδικασία ανακαλύψεις του εαυτού μου. Η ανάγκη μου αυτή μέσα από τα έργα μου ικανοποιείται πλήρως. Θέτω ερωτήματα περισσότερο…αλλά δεν με απασχολεί να προτείνω λύσεις. Αυτό άλλωστε κάνει και η επιστήμη της φιλοσοφίας.
Θεωρείς τα έργα σου περισσότερο «αρσενικά» ή «θηλυκά»;
Ζωγραφίζω ως θηλυκό, αλλά δεν βλέπω τα έργα μου ως θηλυκά έργα. Μ` ενδιαφέρει η θέση της γυναίκας στην κοινωνία γενικότερα. Είμαι ειλικρινής και πιστή στα ιδανικά μου. Δεν έψαξα ποτέ για επιτυχημένες συνταγές. Εξελίσσομαι ως άνθρωπος και παράλληλα εξελίσσεται το έργο μου. Σύμφωνα με την θεωρία του Νίτσε στο «Τάδε έφη Ζαρατούστρα», γεννιόμαστε ως καμήλες, γινόμαστε λιοντάρια και καταλήγουμε ή πλησιάζουμε στο να ξαναγίνουμε παιδιά. Το λιοντάρι με αντιπροσωπεύει αυτήν τη στιγμή της ζωής μου.
Πως βλέπεις να εξελίσσεται η πορεία σου ως άνθρωπος και καλλιτέχνης;
Όλων οι ζωές είναι συγκλονιστικές, καθώς η ίδια η ζωή είναι συγκλονιστική ως γεγονός. Τα έργα μου δεν παύουν ούτε στιγμή να είναι αυτοβιογραφικά. Μέσα από τις εμπειρίες εξελίσσονται τα έργα μου και μέσα από τα έργα μου εξελίσσομαι εγώ. Θα με χαρακτήριζα ισορροπημένη μέσα σε εισαγωγικά!
Τι είναι αυτό που αγαπάς περισσότερο στα έργα σου;
Μπορώ να εκφράζομαι ελεύθερα μέσα από αυτά. Δεν έχω ταμπού, προκαταλήψεις και ηθικές αναστολές.
Τι είναι αυτό που μισείς στα έργα σου;
Ότι δεν έχω ξεφύγει από την παραστατική εικόνα. Νιώθω συχνά εγκλωβισμένη στην παραστατικότητα.
Τι είναι αυτό που αγαπάς να μισείς;
Τις αντιφάσεις μου! Ίσως, αν δεν ήμουν τόσο αντιφατική να μην έβγαινε κι αυτό το έργο!
Η Άννα Μαρία σε μια από τις σκέψεις της αναφέρει τα παρακάτω λόγια…
Δεν θα πάψουμε να εξερευνούμε και όλης μας της εξερεύνησης το τέλος, θα είναι να φτάσουμε εκεί άπ ΄όπου ξεκινήσαμε και να γνωρίσουμε το μέρος για πρώτη φορά.
T. S. Eliot.
Εμείς της ευχόμαστε με τα έργα της ν` ανακαλύπτει διαρκώς νέα μονοπάτια, που θα την διασταυρώνουν πάλι με τα δικά μας…
