Paper Tigers No2

Salvador DALI , Le petit tigre hallucinogène or 50 peintures abstraites -1963 Medium gouache and pencil on card Size 23 x 26.2 in. / 58.3 x 66.5 cm. Misc. Signed Sale Of Christie's London

Μια καθοριστική χρονιά ξεκινάει για τον Χάρτινο Τύπο, με τα προβλήματα να περισσεύουν.

Την Κυριακή 14 Σεπτεμβρίου, μετά από αρκετές βασανιστικές εβδομάδες μακριά από τους επιθυμητούς στόχους, κάποια κυριακάτικη εφημερίδα, ξεπέρασε και πάλι το «φράγμα» των 200.000 φύλλων, ένα νούμερο που για μήνες οι κυριακάτικες εφημερίδες το έβλεπαν με τα κιάλια. Η εφημερίδα ήταν το Πρώτο Θέμα που από την αρχή της έκδοσής του πριν από τρία περίπου χρόνια, δεν υπήρχε Κυριακή που να μην ξεπερνούσε κατά πολύ τις 200.000 φύλλα. Και δεν ήταν η μόνη που ξεπερνούσε αυτό το όριο. Οι τρεις πρώτες κυριακάτικες εφημερίδες βρίσκονταν σχεδόν κάθε Κυριακή πάνω από τις 2000.000. Από την αρχή όμως του 2008 οι κυκλοφορίες των κυριακάτικων φύλλων, των μόνων εκδόσεων που εξακολουθούσαν να είναι κερδοφόρες, βγάζοντας μάλιστα τα σπασμένα από τις ζημιογόνες εκδόσεις των ημερήσιων φύλλων, άρχισαν να υποχωρούν σημαντικά προσθέτοντας έναν ακόμη πονοκέφαλο στους εκδότες τους. Κατά πάσα πιθανότητα όμως, με αρχή την φετινή καθοριστική χρονιά, ο πονοκέφαλος, όπως όλα δείχνουν θα γίνει μόνιμος. Αν και πολλοί δεν μπορούν ή δεν θέλουν να το καταλάβουν, οι εφημερίδες, αυτό το χαρακτηριστικό της δημοκρατίας και της ελεύθερης έκφρασης, σε κάποιες δεκαετίες θα αποτελούν παρελθόν.

Στο βιβλίο του με τίτλο “The Vanishing Newspaper” ο συγγραφέας Φίλιπ Μάγιερ κάνει την πρόβλεψη, πως το έτος 2043, ο τελευταίος αναγνώστης του τελευταίου φύλλου εφημερίδας που θα κυκλοφορήσει στον πλανήτη, θα διπλώσει την εφημερίδα του και θα την βάλει στο ράφι. Τότε , όπως υποστηρίζει ο Μάγιερ, οι εφημερίδες θα πάψουν να υπάρχουν. Ο Ρούπερτ Μέρντοχ, ο Αυστραλός μεγιστάνας του Τύπου και ιδιοκτήτης των περισσότερων εφημερίδων στον κόσμο, είχε κάνει την πρόβλεψη πως σε πέντε χρόνια ο ημερήσιος Τύπος δεν θα υπάρχει πια, συγκαταλέγοντας βέβαια και τις δικές του εφημερίδες σ’ αυτές που θα πάψουν να υπάρχουν. Πριν από δύο χρόνια ο έγκυρος Economist είχε δημοσιεύσει ένα άρθρο, για αυτό ακριβώς το θέμα, για την εξαφάνιση δηλαδή των «παλιών Μέσων Ενημέρωσης» εξ αιτίας της εξάπλωσης του Ίντερνετ χωρίς να κάνει ακριβή πρόβλεψη γι αυτό και τοποθετώντας την σε βάθος κάποιων δεκαετιών. Το μέλλον κανείς δεν μπορεί να το προβλέψει, αλλά τα σήματα του παρόντος είναι περισσότερο από ορατά. Από το 1990 μέχρι το 2004 σύμφωνα με την Newspaper Association of America , οι θέσεις εργασίας στον αμερικάνικο Τύπο μειώθηκαν κατά 18%, εξ αιτίας της διακοπής λειτουργίας πολλών εντύπων. Και ήδη πολλές εφημερίδες και περιοδικά σε όλο τον κόσμο, βρίσκονται από καιρό στο κόκκινο, είναι ζημιογόνες επιχειρήσεις, χωρίς ελπίδα διάσωσης.

Η Ελλάδα, έχει τις δικές ιδιορρυθμίες στον χώρο. Η βασικότερη από αυτές, είναι πως σχεδόν όλα τα σημαντικά Μέσα Ενημέρωσης, στον χώρο των εφημερίδων και της τηλεόρασης και σε μεγάλο μέρος στο χώρο του ραδιοφώνου, αλλά και των περιοδικών ανήκουν σε επιχειρηματίες, όπου η ενημέρωση δεν είναι ο σκοπός, αλλά το εργαλείο για τις υπόλοιπες δουλειές τους. Με άλλα λόγια αποτελούν διαπλεκόμενα εργαλεία. Το πρόβλημα είναι πως αυτές οι σκοπιμότητες που κάποτε ήταν κρυφές, σήμερα έχουν γίνει βούκινο, με αποτέλεσμα οι περισσότερες εφημερίδες να έχουν χάσει σε επικίνδυνο βαθμό την αξιοπιστία τους.Από τις ημερήσιες εφημερίδες είναι ζήτημα αν υπάρχει έστω και μία κερδοφόρα. Αυτό σε απλά ελληνικά και με όρους οικονομικούς σημαίνει πως στην ουσία ο ημερήσιος Τύπος «δεν υπάρχει». Συντηρείται απλά στη ζωή με τεχνητούς τρόπους και για άλλους σκοπούς.

Ρίχνοντας μια ματιά στη μαγική σφαίρα που έχουμε στα γραφεία του Κλικ θα μπορούσαμε να διακινδυνεύσουμε την πρόβλεψη, πως σε δέκα με δέκα πέντε χρόνια, είναι ζήτημα αν θα επιζούν μία έως τρεις ημερήσιες εφημερίδες και αυτές με σοβαρές ζημιές. Το μόνο τμήμα των εφημερίδων που ήταν βιώσιμο έως τώρα, ήταν κατά μικρότερο ποσοστό ο Σαββατιάτικος Τύπος και κατά μεγάλο ποσοστό ο Κυριακάτικος Τύπος, που αποτελούσε για κάποια χρόνια την ημέρα της εβδομάδας που έθρεφε τις υπόλοιπες έξη. Για να επιζήσει ο Κυριακάτικος Τύπος είχε κάνει την απαραίτητη στροφή στην ύλη του, εμπλουτίζοντάς την με θέματα γενικού ενδιαφέροντος και με περιοδικά που συνόδευαν την έκδοση. Η ένθεση των DVD που έμοιαζε να αναστέλλει, τους κινδύνους του μέλλοντος ήταν, όπως θα αποδειχθεί σύντομα και μια θανάσιμη επιλογή, που απλώς έδωσε κάποια προθεσμία στην κρίση που φαινόταν στον ορίζοντα . Η έκδοση του Πρώτου Θέματος, που σύμφωνα με τις , όπως αποδείχτηκε μεγαλόστομες διακηρύξεις των εκδοτών, υποτίθεται θα τα έβαζαν με το παντοδύναμο εκδοτικό κατεστημένο, κατέληξε μέσα σε μάλλον θλιβερά απόνερα, να πουληθεί σε αυτούς που υποτίθεται θα πολεμούσε. Παρ’ όλα αυτά όμως απέδειξε, πως αυτό το κάποτε παντοδύναμο κατεστημένο ήταν ευάλωτο.

Η εξαγορά του Ελεύθερου Τύπου από την Γιάννα Αγγελοπούλου, είχε και εξακολουθεί να έχει, παρά τις τεράστιες ζημιές που προκάλεσε –που όπως γράφτηκε φτάνουν τα 60 εκατομμύρια ευρώ ή κάτι τέτοιο εν πάση περιπτώσει- τη φιλοδοξία εμβολής αυτού του παλιού κατεστημένου, που δεν πέτυχε –ως τώρα τουλάχιστον- γιατί όπως δεν μπορείς να φτιάξεις ομελέτα χωρίς αυγά, έτσι δεν μπορείς να φτιάξεις εφημερίδα και χωρίς ύλη. Ο φετινός χειμώνας θα είναι όπως όλα δείχνουν καθοριστικός για τον πόλεμο στο Κυριακάτικο Τύπο. Η έκδοση Κυριακάτικης εφημερίδας, από τον Νίκο Χατζηνικολάου και τον Ανδρέα Κουρή- που θα έχει και άλλη υψηλή υποστήριξη- θα φέρει καινούργιες ανακατατάξεις, με απρόβλεπτη έκβαση μια και για πολλούς θα γίνει πια μάχη για την επιβίωση. Και όλα αυτά σε ένα χώρο που συνολικά βαδίζει σε μια αργή και βασανιστική καταστροφή.

Ανεξάρτητα από το αν το εγχείρημα του Χατζηνικολάου πετύχει ή όχι και τις ανακατατάξεις που θα επιφέρει, ο χώρος είναι νομοτελειακά καταδικασμένος. Φυσικά οι τελευταίοι που θα το αντιληφθούν αυτό θα είναι οι ίδιοι οι εκδότες τους. Θα είναι δύσκολο μετά από δέκα χρόνια να υπάρχουν έστω και δύο βιώσιμες Κυριακάτικες εφημερίδες. Άλλωστε δεν χρειάζονται και περισσότερες. Μπορεί το μυαλό μας λέει διάφορα, το ίδιο και οι ελπίδες μας η η απερισκεψία μας. Αλλά ο μόνος αλάθητος οδηγός είναι οι αριθμοί. Ας δούμε λοιπόν τα αποτελέσματα κάποιων εκδοτικών εταιρειών για το πρώτο εξάμηνο του 2008, τα οποία είναι άκρως ενδιαφέροντα και αποκαλυπτικά. Ο ΔΟΛ λοιπό στο πρώτο εξάμηνο του 2008 είχε τζίρο 140.953.968,28 ευρώ και παρουσίασε ζημιές 8.519.953,54 ευρώ ενώ οι υποχρεώσεις του Ομίλου φτάνουν τα 207.123.709,79 ευρώ. Ο Πήγασος του Μπόμπολα είχε τζίρο 120.976.676,27 ευρώ και παρουσίασε ζημιές 3.699.558,81 ευρώ ενώ οι υποχρεώσεις του Ομίλου φτάνουν τα 230.155.822,23 ευρώ.

Η ΙΜΑΚΟ του Κωστόπουλου είχε τζίρο 28.137.170,02 ευρώ και παρουσίασε κέρδη 334.523,91 ευρώ ενώ οι υποχρεώσεις του Ομίλου ανέβηκαν στα 62.436.475,38 ευρώ. Οι εκδόσεις Λυμπέρη είχαν τζίρο 46.772.922,00 ευρώ με κέρδη 800.349,00 ευρώ, ενώ οι υποχρεώσεις του Ομίλου ανέβηκαν στα 72.931.512,00 ευρώ.

Όλα τα πάρα πάνω από μαθηματική άποψη παρουσιάζουν ιδιαίτερο ενδιαφέρον και αποτελούν ένα σταυρόλεξο για δυνατούς λύτες, ιδίως στο σημείο που αναφέρεται στις υποχρεώσεις αυτών των εκδοτικών εταιρειών.
Από εκδοτική άποψη όμως δεν παρουσιάζουν κανένα ενδιαφέρον.

To πάρα κάτω άρθρο δημοσιεύτηκε στον έγκυρο Economist τον Αύγουστο 2006

Who killed the newspaper?

Aug 24th 2006
From The Economist print edition

The most useful bit of the media is disappearing. A cause for concern, but not for panic

Of all the “old” media, newspapers have the most to lose from the internet. Circulation has been falling in America, western Europe, Latin America, Australia and New Zealand for decades (elsewhere, sales are rising). But in the past few years the web has hastened the decline. In his book “The Vanishing Newspaper”, Philip Meyer calculates that the first quarter of 2043 will be the moment when newsprint dies in America as the last exhausted reader tosses aside the last crumpled edition. That sort of extrapolation would have produced a harrumph from a Beaverbrook or a Hearst, but even the most cynical news baron could not dismiss the way that ever more young people are getting their news online. Britons aged between 15 and 24 say they spend almost 30% less time reading national newspapers once they start using the web.

Up to a podcast, Lord Copper?

Advertising is following readers out of the door. The rush is almost unseemly, largely because the internet is a seductive medium that supposedly matches buyers with sellers and proves to advertisers that their money is well spent. Classified ads, in particular, are quickly shifting online. Rupert Murdoch, the Beaverbrook of our age, once described them as the industry's rivers of gold—but, as he said last year, “Sometimes rivers dry up.” In Switzerland and the Netherlands newspapers have lost half their classified advertising to the internet.

Newspapers have not yet started to shut down in large numbers, but it is only a matter of time. Over the next few decades half the rich world's general papers may fold. Jobs are already disappearing. According to the Newspaper Association of America, the number of people employed in the industry fell by 18% between 1990 and 2004. Tumbling shares of listed newspaper firms have prompted fury from investors. In 2005 a group of shareholders in Knight Ridder, the owner of several big American dailies, got the firm to sell its papers and thus end a 114-year history. This year Morgan Stanley, an investment bank, attacked the New York Times Company, the most august journalistic institution of all, because its share price had fallen by nearly half in four years.

Having ignored reality for years, newspapers are at last doing something. In order to cut costs, they are already spending less on journalism. Many are also trying to attract younger readers by shifting the mix of their stories towards entertainment, lifestyle and subjects that may seem more relevant to people's daily lives than international affairs and politics are. They are trying to create new businesses on- and offline. And they are investing in free daily papers, which do not use up any of their meagre editorial resources on uncovering political corruption or corporate fraud. So far, this fit of activity looks unlikely to save many of them. Even if it does, it bodes ill for the public role of the Fourth Estate.

Getting away with murder

In future, as newspapers fade and change, will politicians therefore burgle their opponents' offices with impunity, and corporate villains whoop as they trample over their victims? Journalism schools and think-tanks, especially in America, are worried about the effect of a crumbling Fourth Estate. Are today's news organisations “up to the task of sustaining the informed citizenry on which democracy depends?” asked a recent report about newspapers from the Carnegie Corporation of New York, a charitable research foundation.

Nobody should relish the demise of once-great titles. But the decline of newspapers will not be as harmful to society as some fear. Democracy, remember, has already survived the huge television-led decline in circulation since the 1950s. It has survived as readers have shunned papers and papers have shunned what was in stuffier times thought of as serious news. And it will surely survive the decline to come.

That is partly because a few titles that invest in the kind of investigative stories which often benefit society the most are in a good position to survive, as long as their owners do a competent job of adjusting to changing circumstances. Publications like the New York Times and the Wall Street Journalshould be able to put up the price of their journalism to compensate for advertising revenues lost to the internet—especially as they cater to a more global readership. As with many industries, it is those in the middle—neither highbrow, nor entertainingly populist—that are likeliest to fall by the wayside.

The usefulness of the press goes much wider than investigating abuses or even spreading general news; it lies in holding governments to account—trying them in the court of public opinion. The internet has expanded this court. Anyone looking for information has never been better equipped. People no longer have to trust a handful of national papers or, worse, their local city paper. News-aggregation sites such as Google News draw together sources from around the world. The website of Britain's Guardian now has nearly half as many readers in America as it does at home.

In addition, a new force of “citizen” journalists and bloggers is itching to hold politicians to account. The web has opened the closed world of professional editors and reporters to anyone with a keyboard and an internet connection. Several companies have been chastened by amateur postings—of flames erupting from Dell's laptops or of cable- TVrepairmen asleep on the sofa. Each blogger is capable of bias and slander, but, taken as a group, bloggers offer the searcher after truth boundless material to chew over. Of course, the internet panders to closed minds; but so has much of the press.

For hard-news reporting—as opposed to comment—the results of net journalism have admittedly been limited. Most bloggers operate from their armchairs, not the frontline, and citizen journalists tend to stick to local matters. But it is still early days. New online models will spring up as papers retreat. One non-profit group, NewAssignment.Net, plans to combine the work of amateurs and professionals to produce investigative stories on the internet. Aptly, $10,000 of cash for the project has come from Craig Newmark, of Craigslist, a group of free classified-advertisement websites that has probably done more than anything to destroy newspapers' income.

In future, argues Carnegie, some high-quality journalism will also be backed by non-profit organisations. Already, a few respected news organisations sustain themselves that way—including the Guardian , the Christian Science Monitor and National Public Radio. An elite group of serious newspapers available everywhere online, independent journalism backed by charities, thousands of fired-up bloggers and well-informed citizen journalists: there is every sign that Arthur Miller's national conversation will be louder than ever.