Barack Obama ο καινούργιος πιανίστας

Don’t Shoot Me! I’m only the Piano Player.

Εδώ και αρκετούς μήνες ο Μπάρακ Ομπάμα, έχει πια παγιώσει το προσωπικό ου στυλ. Δεν χρειαζόταν και πολύ εξ άλλου. Τον ευνοούν και τα φυσικά του προσόντα. Η μακρόστενη κομψή σιλουέτα του, το δέρμα του που είναι ολίγον, αλλά όχι πολύ μαύρο, η φυσική άνεση στις κινήσεις του, όπως και το ρητορικό του χάρισμα, που συνδυάζεται άψογα, με το χαρακτηριστικό μέταλλο της φωνής του, θα μπορούσαν να του έχουν εξασφαλίσει και μια θέση στο Χόλυγουντ, όπου η συντριπτική πλειοψηφία των αστέρων , είχε από καιρό ταχθεί στο πλευρό του. Προς το τέλος της άνοιξης, για τις υπαίθριες εμφανίσεις του, στη διάρκεια της προεκλογικής περιόδου, υιοθέτησε και το στυλ που είχε λανσάρει ο Ρόμπερτ Κένεντι , στην δική του προεκλογική εκστρατεία το 1968, που είχε σαν τραγική κατάληξη τη δολοφονία του. Το άσπρο πουκάμισο με χαλαρό το κόμπο της γραβάτας και τα σηκωμένα σχεδόν μέχρι τον αγκώνα μανίκια. Το άσπρο πουκάμισο με τη χαλαρή γραβάτα, που αποδεικνύει ότι κάπου εκεί βρίσκεται και το σακάκι του κουστουμιού, συμβολίζει τον άνδρα που ξέρει να ντύνεται καλά -όταν χρειάζεται -και άρα να εξυπηρετεί τους θεσμούς. Τα σηκωμένα μανίκια συμβολίζουν τον άνδρα, που ανά πάσα στιγμή μπορεί να ξεπεράσει τις κοινωνικές συμβάσεις και να ριχτεί στη μάχη της προάσπισης των λαϊκών συμφερόντων, αν το απαιτήσουν οι περιστάσεις. Ο Μπάρακ Ομπάμα είναι σταρ και επιπλέον διαθέτει ένα μέρος από εκείνη την απροσδιόριστη αίγλη που διέθεταν και τα περισσότερα μέλη της οικογένειας Κένεντι, με πρώτους ασφαλώς τον Πρόεδρο Τζον Κένεντι και το αδελφό του τον Ρόμπερτ Κένεντι, που δεν πρόλαβε να γίνει Πρόεδρος.

Από την άλλη μεριά, ο αντίπαλος του Ομπάμα, ο γερουσιαστής Τζον Μακέϊν και υποψήφιος των Ρεπουμπλικανών για το προεδρικό αξίωμα, είχε όλα εκείνα τα χαρακτηριστικά, που θα του είχαν επιτρέψει να γίνει Πρόεδρος των ΗΠΑ, σε κάποια εποχή, λίγο πριν, ή λίγο μετά το Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο. Είναι ήδη 72 ετών, έχει εύθραυστη υγεία, είναι ήρωας του πολέμου και διαθέτει ελάχιστη προσωπική γοητεία. Με άλλα λόγια ο Μακέϊν είχε χάσει τις εκλογές πριν ακόμη αρχίσει η κούρσα, αλλά για να το κάνει τελείως σίγουρο, εξέλεξε για αντιπρόεδρο την Σάρα Πέϊλιν, με την ελάχιστη πείρα, που κάνει τους περισσότερους ψηφοφόρους να ανατριχιάζουν στη σκέψη του τι θα γινόταν, στην στατιστικά πολύ πιθανή περίπτωση ο Mακέϊν να εγκαταλείψει τον μάταιο τούτο κόσμο πριν από το τέλος της θητείας του-αν εκλεγόταν βέβαια. Υπάρχει μια φωτογραφία, που τραβήχτηκε τυχαία, μετά από την τρίτη τηλεοπτική αναμέτρηση των δύο υποψηφίων, που ίσως αναπαριστά με τον καλύτερο τρόπο , αυτή τη συντριπτική διαφορά στο στυλ των δυο «μονομάχων».

Ο Μπαράκ Ομπάμα εμφανίζεται στα αριστερά της φωτογραφίας, με το σκούρο κουστούμι του, τη ριγέ κόκκινη-μαύρη γραβάτα του, με το κεφάλι ελαφρά σκυμμένο προς τα κάτω, σοβαρός αλλά και σίγουρος. Στην άλλη άκρη της φωτογραφίας εμφανίζεται ο Μακέϊν, στην πιο άτυχη ίσως πόζα της καριέρας του. Με τα χέρια μπροστά και τις παλάμες με τα δάχτυλα ανοιχτά, αλλά κυρίως, με το στόμα ανοιχτό και τη γλώσσα έξω. Ποιος ξέρει τι ακριβώς συνέβαινε εκείνη τη στιγμή, που έκανε τον Μακέϊν να κάνει αυτή την περίεργη γκριμάτσα, αλλά από την άλλη μεριά τίποτα δεν μπορούσε να παραστήσει καλύτερα, την διαφορά των δυο αντιπάλων, καθώς η ώρα της εκλογής πλησίαζε.

Κάπως έτσι είχαν τα πράγματα από οπτικής απόψεως και από τη μεριά των εντυπώσεων, στους τελευταίους μήνες, που χρωματίστηκαν και από αυτή την πρωτόγνωρη και παγκόσμια οικονομική κρίση, η οποία εκτός των άλλων βοήθησε σημαντικά και την υποψηφιότητα του Μπαράκ Ομπάμα. ΄Ετσι στις 4 Νοεμβρίου, οι Αμερικανοί ψηφοφόροι άσκησαν το, όπως λέγεται, «ιερό» εκλογικό τους δικαίωμα, για να εκλέξουν τον 44ο Πρόεδρό τους. Τον Μπαράκ Ομπάμα
Ή τουλάχιστον έτσι νομίζουν…

Πως εκλέγονται οι Πρόεδροι

Είναι όμως πραγματικά αυτός ο τρόπος που εκλέγονται οι Πρόεδροι; Δεν χρειάζεται και πολλή σκέψη. Ασφαλώς και δεν είναι αυτός ο τρόπος που εκλέγονται οι Αμερικανοί, τουλάχιστον, Πρόεδροι. Όπως θα λέγαμε παραφράζοντας κάποια γνωστή ρήση, η εκλογή ενός Προέδρου είναι πολύ σοβαρή υπόθεση, για να την αναθέτουμε στους ψηφοφόρους. ΄Ηταν κάποιες παλιότερες εποχές, στο πρώτο «ημίχρονο» του εικοστού αιώνα, που οι πολιτικοί στις ΗΠΑ εκλέγονταν από τους ψηφοφόρους, με βάση την ενημέρωση που είχαν από τις εφημερίδες, που ήταν σχεδόν το μοναδικό μέσο πολιτικής ενημέρωσης, με κάποια μικρή επιρροή από τις όποιες ραδιοφωνικές πολιτικές εκπομπές. Από το 1950 και μετά όμως, με την είσοδο της τηλεόρασης στα αμερικάνικα σαλόνια, οι παράμετροι άλλαξαν. Η εκλογή του Τζον Κένεντι, για την οποία, εκτός από τη Μαφία, έπαιξε ρόλο και η προεκλογική τηλεοπτική του αναμέτρηση με τον τότε υποψήφιο των Ρεμπουμπλικάνων Ρίτσαρντ Νίξον, σηματοδότησε μια καινούργια εποχή. Η ανατέλλουσα γοητεία του Κένεντι- στην διάρκεια εκείνου του πρώτου τηλεοπτικού debate στην Ιστορία- που επισκίασε τον πολύ αντιτηλεοπτικό Ρίτσαρντ Νίξον, ήταν και το σημείο καμπής, για τον τρόπο, που από αυτό το σημείο και πέρα θα εκλέγονταν οι Πρόεδροι των ΗΠΑ. ΄Εγινε τότε φανερό και όσοι το κατάλαβαν το κατάλαβαν, πως η εμφάνιση σύμφωνα με τα στάνταρ του Χόλυγουντ, θα έπαιζε από εκεί και πέρα άλλο ρόλο, στις εκλογικές πιθανότητες ενός υποψηφίου.

Από το 1976 , όταν εξελέγη ο Τζίμυ Κάρτερ και μετά, όλοι οι Πρόεδροι που εξελέγησαν στις ΗΠΑ, πέρα από τα όποια άλλα προσόντα τους, κάλυπταν τις απαραίτητες πια «χολιγουντιανές» προδιαγραφές που απαιτεί, ο συγκεκριμένος ρόλος. Και Ρόναλντ Ρέηγκαν, που ήταν παλιότερα αστέρας του Χόλιγουντ και ο Τζωρτζ Μπους ο Πρεσβύτερος και ο Μπιλ Κλίντον και ο Τζωρτζ Μπους ο Νεώτερος, κάλυπταν αυτές τις προδιαγραφές, της φωτογενούς τηλεοπτικής εικόνας. Σε μια εποχή που η εικόνα, αποτελεί ίσως το κυρίαρχο συστατικό της εποχής μας, η αναγκαιότητα αυτή δεν είναι καθόλου παράλογη. Είναι μια προδιαγραφή, που πρέπει κανείς να παίρνει πολύ σοβαρά υπ όψη του. Από αυτή την άποψη λοιπόν ο Ομπάμα , ήταν μέσα στις σύγχρονες προδιαγραφές, ενώ ο Μακέϊν δεν ήταν. Ο Μακέϊν ήταν υποψήφιος προπολεμικών προδιαγραφών. Γι αυτό άλλωστε τον εξέλεξαν και οι Ρεπουμπλικανοί για υποψήφιό τους. Γιατί απλώς στα ανώτερα κλιμάκια τους ήξεραν, πως είχε έρθει ο καιρός να χάσουν. Εξ άλλου αυτός είναι και ο τρόπος που λειτουργεί το αμερικάνικο πολιτικό σύστημα. Παρ’ όλο που θεωρητικά υπάρχουν δυο κόμματα, το Σύστημα είναι ενιαίο. Οι ψηφοφόροι νομίζουν πως το ένα κόμμα αντιπροσωπεύει κάποια πολιτική τάση, την κεντροδεξιά ας πούμε και το άλλο την αντίθετη, την κεντροαριστερή. Στην πράξη όμως τα όρια αυτά δεν υπάρχουν και έτσι το κάθε κόμμα που κυβερνά , όποτε το απαιτούν οι περιστάσεις, παίρνει χωρίς δισταγμό κατευθύνσεις της αντίθετης τάσης. Ο Δημοκρατικός Κλίντον έκανε τον πόλεμο στη Σερβία, ενώ ο «σκληρός» Ρεπουμπλικάνος Τζωρτζ Μπους δεν δίστασε να «βάλει» το κράτος στις Τράπεζες προκειμένου να τις σώσει, μια «σοσιαλιστική» πρακτική δηλαδή. Είναι όμως πολύ χρήσιμο, οι ψηφοφόροι να πιστεύουν, πως τα δυο κόμματα αντιπροσωπεύουν διαφορετικές τάσεις. Πρόκειται για πλάνη, της οποίας την επίγνωση την έχουν όλοι, δηλαδή και τα ίδια τα κόμματα και οι ψηφοφόροι, αλλά όλοι προφανώς βολεύονται με αυτή τη συγνωστή πλάνη. Και αυτό γιατί, κάθε επόμενη εποχή πρέπει με τον τρόπο της να «εξαγνίζει» την προηγούμενη. Είναι και ο τρόπος που η ευθύνη φεύγει από τους λαούς. Οι λαοί έτσι κι αλλιώς δεν μπορούν να έχουν ευθύνη, για όσα κάνουν τα κράτη τους, γι αυτό άλλωστε λέγονται και λαοί. Επειδή δεν έχουν τα προσόντα για κάτι περισσότερο. Αλλιώς θα λέγονταν εξουσία.

Αυτή είναι μία μόνο πλευρά της υπόθεσης, του πως εκλέγονται οι Πρόεδροι σε μια χώρα σαν τις σημερινές ΗΠΑ. Είναι οι εξωτερικές μεν, αλλά απαραίτητες προϋποθέσεις , που έχουν σχέση με το κατάλληλο παρουσιαστικό, αλλά και με τη λεγόμενη “star quality”. Είπαμε λοιπόν πως αυτό είναι το ένα προαπαιτούμενο. Τα υπόλοιπα είναι πιο ουσιαστικά.

Οι Κυβερνώσες Ελίτ

Όσο κι αν οι Αμερικανοί υποψήφιοι εκλέγονται τελικά με τη λαϊκή ψήφο, εν τούτοις η δρομολόγηση των σχετικών εξελίξεων, γίνεται σε πολύ προγενέστερο χρόνο και από αυτούς που ασκούν την πραγματική εξουσία, τις λεγόμενες «κυβερνώσες ελίτ», ή όπως αλλιώς θέλει να το λέει κανείς. Στην περίπτωση των ΗΠΑ, η εκλογή των Προέδρων και οι άλλες μεγάλες αποφάσεις, όπως η κήρυξη ενός πολέμου ας πούμε, ή όπως η καλυτέρευση των σχέσεων με μια πρώην εχθρική χώρα, γίνονται από αυτές τις κυβερνώσες ελίτ και σύμφωνα με τον τρόπο που βλέπουν και τα συμφέροντα της χώρας, αλλά και τα συμφέροντα του «κλαμπ της εξουσίας». Πολύ συχνά, αυτά τα δυο ταυτίζονται, αλλά αυτό είναι μια άλλη ιστορία.

Για να καταλάβετε λίγο καλύτερα πως έχουν τα πράγματα, σε μια χώρα σαν τις ΗΠΑ, φανταστείτε ένα σαλούν του Φαρ Ουέστ . Σ’ αυτό το σαλούν υπάρχει ο ιδιοκτήτης, υπάρχει ο ταμίας, υπάρχει ο μπάρμαν, υπάρχει το υπόλοιπο προσωπικό, οι σερβιτόροι, οι χορεύτριες κ.λ.π. υπάρχουν και οι πελάτες, πλούσιοι και φτωχοί, παλικάρια και λαμόγια και υπάρχει και ο πιανίστας. Ο πιανίστας παίζει τη μουσική με την οποία λικνίζονται οι χορεύτριες και δείχνουν τα κάλλη τους, φτιάχνει το κέφι της βραδιάς ή αν δεν είναι καλός πιανίστας το χαλάει. Αν το παίξιμό του πιανίστα, φέρει τους θαμώνες στο κέφι, τότε θα περάσουν μια ωραία βραδιά και κυρίως θα καταναλώσουν περισσότερα ποτά, θα παίξουν και χαρτιά, θα χάσουν ή θα κερδίσουν.
Αν λοιπόν το σαλούν είναι οι ΗΠΑ, ο Πρόεδρος είναι ο πιανίστας.

Η επιλογή του Μπαράκ Ομπάμα για την Προεδρία των ΗΠΑ, από το αμερικάνικο κατεστημένο, έγινε λίγο μετά τη δεύτερη εκλογική νίκη του Τζωρτζ Μπους. Για το αμερικάνικο κατεστημένο ο πόλεμος στο Ιράκ είναι τελειωμένη υπόθεση, εδώ και περίπου δυόμισι χρόνια . Από τον Ιανουάριο και μετά, οπότε θα ορκιστεί ο καινούργιος Πρόεδρος, η έμφαση θα δοθεί στο Αφγανιστάν και υπάρχουν, πολλοί και διάφοροι λόγοι γι αυτό, που θα τους αναλύσουμε σε κάποιο επόμενο τεύχος. Η δειγματοληψία για την εκλογή του Ομπάμα, έγινε πριν από τρία χρόνια με την πετυχημένη αμερικάνικη σειρά «24», όπου ένας από τους πρωταγωνιστές της υπόθεσης, ήταν ο υποψήφιος για το Προεδρικό αξίωμα, που φυσικά ήταν μαύρος-αν και ο Ομπάμα δεν είναι τελείως μαύρος. Μια από τις κυριότερες μεθόδους της αμερικάνικης προπαγάνδας, είναι αυτή που γίνεται μέσα από τις κινηματογραφικές ταινίες,- όπου κανείς μπορεί να δει κατά καιρούς, ανάμεσα στα άλλα και τις σφοδρές μάχες που εξελίσσονται στους κόλπους του αμερικάνικου κατεστημένου για την επικράτηση- και από τα τηλεοπτικά σήριαλ. ΄Οσοι έχουν παρακολουθήσει με προσοχή τις ομιλίες του Ομπάμα, θα έχουν διαπιστώσει την έμφαση που δίνει στον πόλεμο του Αφγανιστάν, σε αντίθεση με τον Μακέϊν που εστίαζε στον πόλεμο του Ιράκ. Και όλα αυτά δεν είναι τυχαία. Είναι τακτοποιημένα εδώ και καιρό. ΄Ετσι όταν μετά την εκλογή του Ομπάμα, ο πόλεμος στο Αφγανιστάν μπει σε καινούργια φάση, κανείς δεν θα μπορεί να κατηγορήσει τον Ομπάμα, ότι κάνει κάτι για το οποίο δεν είχε επανειλημμένα προειδοποιήσει τους ψηφοφόρους.

Εν πάση περιπτώσει, αυτά είναι δευτερεύοντα. Ο Ομπάμα μπορεί να αποδειχθεί ένας καλός ή ένας κακός Πρόεδρος. Αυτό θα το συμπεράνουμε όταν τελειώσει η θητεία του. Κανείς δεν μπορεί να κάνει θαύματα και να αλλάξει τον κόσμο. Πάντα θα υπάρχει και πείνα και δυστυχία και πόλεμοι και καταστροφές, όπως και καλοί καιροί και περίοδοι ευημερίας. Αυτό που θα φέρει ο Ομπάμα είναι ένας συμβολικός αέρας αλλαγής. Και έστω και αν οι καιροί θα είναι δύσκολοι για αρκετό διάστημα ακόμα, αυτός ο συμβολικός αέρας της αλλαγής θα είναι ιδιαίτερα χρήσιμος. Και η Αμερική, αλλά και ολόκληρος ο κόσμος, χρειάζονται να αλλάξει η σελίδα. Η εκλογή ενός καινούργιου Προέδρου, έχει και μια πρόσθετη ιδιότητα. «Απενοχοποιεί» την προηγούμενη περίοδο. Και η Αμερική χρειάζεται όσο τίποτα άλλο αυτή τη στιγμή, τη καθαρτήρια «απενοχοποίηση». Κάτω από αυτές τις συνθήκες η εκλογή του Ομπάμα, αποτελούσε εδώ και καιρό μονόδρομο. Τα υπόλοιπα θα τα γράψει η Ιστορία.