Vulture Capital

Image: Grosz "Eclipse of the Sun"

Στη χρονιά που έρχεται η οικονομική κρίση θα χτυπήσει και πολλούς από εκείνους, που είχαν μάθει στα εύκολα. Από εκείνους δηλαδή που είχαν μάθει να τρέφονται με οικονομικά «πτώματα».

Την περασμένη εβδομάδα είχα ραντεβού με μια εταιρεία συγκέντρωσης επενδυτικών κεφαλαίων, για να κάνουμε μια διερευνητική συζήτηση, σε σχέση με κάποιες επενδυτικές ευκαιρίες. Είχαμε κάνει μια σχετική συζήτηση πριν μερικούς μήνες, το καλοκαίρι, όταν κανείς δεν περίμενε πως η κρίση θα έπαιρνε αυτήν την τροπή, που όλοι γνωρίζουμε σήμερα. Στην καλοκαιρινή συζήτηση λοιπόν, οι υπεύθυνοι του γκρουπ αυτού, που συγκεντρώνει κεφάλαια από διάφορους επενδυτές για να τα τοποθετήσει σε επιλογές με καλές ευκαιρίες κέρδους, το κέφι ήταν γενικά ανεβασμένο και οι επικεφαλής του ομίλου αυτού, που ήταν όλοι με σπουδές σε μεγάλα οικονομικά Πανεπιστήμια στην Αγγλία και στις ΗΠΑ, έμοιαζαν έτοιμοι για να κατακτήσουν τον κόσμο. Στη νέα αυτή συζήτηση τα φτερά ήταν , αυτό που θα λέγαμε κατεβασμένα και το κέφι ιδιαίτερα συγκρατημένο. Θα συζητούσαμε με δυο από τους επικεφαλής του Ομίλου, σε τομείς της ειδικότητάς τους ο καθένας, με τον Γιάννη και με το Σπύρο ας πούμε. Η συζήτηση κράτησε λίγη ώρα. Επρόκειτο για μια καλή επενδυτική ευκαιρία, για την εκτίμησή μου, σε νέες τεχνολογίες, που επιπλέον θα είχε και μεγάλη επιδότηση από τα προγράμματα της Ευρωπαϊκής ΄Ενωσης. Με τον φίλο μου, τον Μανώλη ας πούμε, που ήταν και ο περισσότερο ειδικός στο θέμα προσπαθήσαμε να αναπτύξουμε , όσο καλύτερα μπορούσαμε το θέμα. Η συζήτηση προχωρούσε, αλλά ο Γιάννης και ο Σπύρος , έμοιαζαν μουδιασμένοι. Καμία σχέση με το πώς είχαν αντιμετωπίσει την εισαγωγή στο θέμα το καλοκαίρι, όταν ακόμη δεν υπήρχε και η ευρωπαϊκή επιδότηση. «Κοιτάξτε» είπα κάποια στιγμή, καθώς δεν μου αρέσει να χάνω το χρόνο μου «αν δεν το «βλέπετε» το θέμα, δεν υπάρχει λόγος να κουραζόμαστε. Δεν έχουμε καμία διάθεση να σας «πείσουμε». Αν το βλέπετε κι εσείς σαν μια περίπτωση με καλές δυνατότητες, έχει καλώς, αν όχι ας το αφήσουμε». «Ξέρετε» απάντησε διστακτικά ο Σπύρος, «από τότε που είχαμε συζητήσει έχουν αλλάξει κάποια πράγματα». Μάλιστα, είπα μέσα μου, απ’ ότι φαίνεται ο ΄Ομιλος έχει προβλήματα, όπως και τόσοι άλλοι. «Μέχρι πριν από λίγους μήνες, θα επενδύαμε άμεσα σε παρόμοιες περιπτώσεις» συνέχισε ο Σπύρος « τώρα όμως, με αυτή την κατάσταση , έχουμε αλλάξει την στρατηγική μας. Προτιμάμε πια να επενδύουμε όχι σε καινούργιες ευκαιρίες, αλλά σε υπαρκτές εταιρίες, που αντιμετωπίζουν και κάποια προβλήματα». «Χμ, Vulture Capital δηλαδή» πέταξε το καρφάκι του ο Μανώλης δήθεν χαριτολογώντας. Η συζήτηση συνεχίστηκε για λίγη ώρα, αλλά ήταν πια φανερό ότι δεν θα κατέληγε πουθενά. Προσπαθούσα να καταλάβω τι είδους μυαλό κουβαλούσαν οι δυο συνομιλητές μας. Προτιμούσαν να επενδύσουν σε εταιρίες που αντιμετώπιζαν κάποια προβλήματα, σε κλάδους της υπαρκτής οικονομίας, που όμως κανείς δεν ξέρει τι μεγαλύτερα προβλήματα θα αντιμετωπίσουν στο μέλλον, καθώς είναι φανερό ότι η κρίση θα φτιάξει πολλές «καραμπόλες», πριν αποκρυσταλλωθεί το ποιοι κλάδοι θα αντιμετωπίσουν προβλήματα. Για τη δική μου αντίληψη, επέλεγαν να κάνουν επενδύσεις μεγάλου ρίσκου, μάλλον παρασυρμένοι από το γεγονός ότι αγόραζαν σχετικά προβληματισμένες εταιρίες, νομίζοντας πως πηγαίνουν στα σίγουρα και δεν εξέταζαν καθόλου το δεδομένο, ότι η επένδυση που τους προτείναμε μια και επρόκειτο για επιδοτούμενη περίπτωση και με μεγάλες δυνατότητες, ουσιαστικά είχε πολύ μειωμένο ρίσκο. Πριν φύγουμε και συζητώντας πια φιλικά τους είπα πως δεν μπορούσα να καταλάβω τον τρόπο σκέψης τους και πως θεωρούσα τις επιλογές τους μάλλον αυτοκτονικές. Και έτσι τέλειωσε η συζήτηση.

Τα τελευταία χρόνια έτυχε να κάνω κάμποσες σχετικές συζητήσεις με αντίστοιχα στελέχη εταιριών ή ομίλων επενδυτικών κεφαλαίων. Συνήθως με καλές σπουδές στο εξωτερικό και κάμποσα οικονομικά ανώτατα πτυχία, αλλά και ελάχιστη γνώση της πραγματικής οικονομίας. Καθώς συνήθως τύχαινε να διαχειρίζονται τεράστια ποσά, που δεν τα είχαν κερδίσει οι ίδιοι όμως, οι περισσότεροι είχαν αναπτύξει και ένα ειδικό είδος αφελούς αλαζονείας, χαρακτηριστικό των ανθρώπων, που έχουν σπουδάσει, έχουν βρεθεί σε μεγάλες θέσεις, αλλά δεν έχουν ποτέ παράγει, ούτε δημιουργήσει τίποτα. Πολλοί στην ελληνική πιάτσα τους αποκαλούσαν killers, εξ αιτίας του σκληρού τρόπου που έκαναν διαπραγματεύσεις. Σε μένα θύμιζαν περισσότερο εκείνα τα στραβάδια, που εμφανίζονται σε αμερικάνικες πολεμικές ταινίες, με επηρμένο ενθουσιασμό για το πότε θα πάνε στη μάχη, χωρίς να έχουν ρίξει μια σφαίρα, χωρίς να έχουν σκοτώσει και χωρίς να έχουν δει τους φίλους τους να σκοτώνονται. Είναι εύκολο να είσαι killer, όταν παίζεις με τα λεφτά των άλλων και όταν διαπραγματεύεσαι με ανθρώπους που έχουν προβλήματα. Αυτός είναι και ο συνδυασμός που δημιούργησε τη νοοτροπία του Vulture Capital, μια επενδυτική νοοτροπία, με έντονα στοιχεία κανιβαλισμού. Στην τωρινή συγκυρία όμως, το να τρέφεσαι με επιχειρηματικά «πτώματα», επειδή έτσι έχεις συνηθίσει, μπορεί να αποδειχτεί ιδιαίτερα επικίνδυνο, καθώς πολλά από αυτά τα «πτώματα» δεν θα «αναστηθούν» ποτέ ώστε να μπορέσεις να τα πουλήσεις με κέρδος. Αλλά οι κακές συνήθειες δεν κόβονται εύκολα. Οι περισσότεροι από αυτούς τους πρώην killers πηγαίνουν κατ’ ευθείαν στον γκρεμό, χωρίς να έχουν και την παραμικρή πείρα από γκρεμούς. Το πιθανότερο είναι ο Γιάννης και ο Σπύρος να βρεθούν σύντομα ανάμεσά τους. Δεν είναι τίποτα. Απλώς πρέπει να μάθεις να πετάς χωρίς αλεξίπτωτο.