Αυτάρκεια

Image: Norman Rockwell "Triple Self-Portrait" (1960)

The Norman Rockwell Museum: www.nrm.org

Σ’ αυτή την περίεργη εποχή που περνάμε θα πρέπει να αρχίσουμε να μαθαίνουμε να ζούμε διαφορετικά, απ’ ότι είχαμε συνηθίσει.

Έβρεχε από το πρωί κι έτσι όπως είχα αργήσει να κοιμηθώ, το τηλεφώνημα της γυναίκας γύρω στις εννιάμιση, με βρήκε ακόμη να κοιμάμαι, πράγμα σπάνιο αυτό τον καιρό, που συνήθως ξυπνάω, ανάμεσα στις εφτά και στις οκτώ. ΄Εχω πολλά να κάνω αυτή την εποχή και είναι από αυτές τις περιόδους, που θα το εύρισκα πολύ βολικό, αν η μέρα είχε μερικές ώρες πάρα πάνω. Περνάνε και πολύ γρήγορα οι ώρες τα τελευταία χρόνια, λες και ο χρόνος έχει επιταχυνθεί. Ώσπου να κάνεις δυο δουλειές έχει γίνει κιόλας απόγευμα. Ώσπου να’ ρθει η Δευτέρα , ξαφνικά βρίσκομαι στην Παρασκευή. Για τα Σαββατοκύριακα δεν τίθεται θέμα. Οι δύο μέρες μοιάζουν να διαρκούν όσο δυο ώρες.

Κι έτσι λοιπόν στις δέκα το πρωί του Σαββάτου ξύπνησα και πήγα στο σπίτι της γυναίκας μου, αφού προηγουμένως πήρα τα παιδιά, από το σπίτι της φίλης τους που είχαν κοιμηθεί το βράδυ. Ώσπου να προλάβω να τα πάω εκεί που είχαν να πάνε και να διαβάσω την εφημερίδα μου είχε γίνει κιόλας απόγευμα. Κι έτσι γύρω στις πέντε κάθισα να γράψω κι αυτό το σημείωμα. Μόλις το τελειώσω με περιμένει μια καινούργια εμπειρία. Θα μάθω να φτιάχνω εσπρέσσο. Με την κουζίνα του σπιτιού, δεν είναι ότι δεν είχα καλές σχέσεις, δεν είχα καμία σχέση. Η μόνη μου επαφή με την κουζίνα είναι για να βάλω νερό και η μόνη επαφή μου με την μαγειρική, εξαντλείται στο να φτιάχνω κανένα σάντουϊτς. Αν και είχα από τα είκοσι έξη μου δικό μου σπίτι, εν τούτοις εκείνη η εποχή δεν μετράει, γιατί οι γονείς μου έμεναν στο διπλανό διαμέρισμα κι έτσι η δική μου κουζίνα έμενε συνήθως χωρίς πελάτη. Μετά ήμουν συνήθως παντρεμένος, οπότε δεν απόκτησα ποτέ σχέσεις ούτε με την κουζίνα, ούτε με την τακτοποίηση του σπιτιού. Έτσι η πρώτη φορά που μένω αληθινά μόνος μου, είναι από πέρσι, πριν από ένα χρόνο ακριβώς, που νοίκιασα το σπίτι που μένω. Καθώς μεγάλωνα πάντα αισθανόμουν την έλλειψη του ότι δεν είχα περάσει κάποια φοιτητικά χρόνια, στο εξωτερικό. Αυτή η περίοδος των φοιτητικών χρόνων στο εξωτερικό, ή έστω σε κάποια άλλη πόλη από εκείνη που έχουμε μεγαλώσει, είναι πάρα πολύ χρήσιμη για την προσωπική εξέλιξή μας, γιατί είναι ο μόνος τρόπος για να γίνουμε αυτάρκεις. Να φύγουμε από την φροντίδα των γονιών μας και να μάθουμε να στηριζόμαστε στις δικές μας δυνάμεις. Αυτό το να στηριζόμαστε στις δικές μας δυνάμεις , είναι και ο μόνος τρόπος για να ανακαλύψουμε και να εξερευνήσουμε τον εαυτό μας. Και συνήθως ανακαλύπτουμε έναν εαυτό, αρκετά διαφορετικό, αλλά και με άλλες δυνατότητες, από αυτές που νομίζαμε ότι μας χαρακτηρίζουν.

Έτσι λοιπόν όταν πέρσι βρέθηκα σ’ αυτό το σπίτι, αφού είχα περάσει και μια περίεργη περίοδο, όπου για έξη μήνες έμενα στο γραφείο μου και κοιμόμουν στον καναπέ, σκέφτηκα ότι ήταν και μια μοναδική ευκαιρία να ζήσω την φοιτητική μου περίοδο, έστω και λίγο καθυστερημένα. Αυτό το καθυστερημένα, πάλι δεν παίζει κανένα ρόλο, μια και ποτέ δεν είχα πάρει στα σοβαρά το πέρασμα του χρόνου. Όταν είχα λοιπόν πρωτοέρθει στο σπίτι και άρχισα την φοιτητική μου περίοδο, αυτό που μου είχε κάνει αρχικά εντύπωση, ήταν το ότι διατηρούσα σε πολύ καλή κατάσταση το σπίτι, πράγμα μάλλον ασυνήθιστο για την περίπτωσή μου. Τα πάντα ήταν τακτοποιημένα και με τη βοήθεια της ηλεκτρικής σκούπας ήταν επίσης και καθαρά. Όταν ξεκίνησα το Κλικ και μετά από λίγους μήνες ήρθε στο σπίτι και ο Ρες, ο σκύλος μου, ομολογώ πως η τακτοποίηση του σπιτιού πήγε λίγο περίπατο. ΄Ένα σκυλί χρειάζεται σχεδόν όση φροντίδα χρειάζεται και ένα παιδί, ή έστω για να μην τα παραλέω, όση φροντίδα χρειάζεται μισό παιδί. Τα σκυλιά σε σχέση με τα παιδιά, έχουν μεν το πλεονέκτημα ότι δεν κλαίνε, αλλά έχουν το κακό συνήθειο να δαγκώνουν και ότι βρίσκουν μπροστά τους. Ο Ρες σαν σκυλί και αυτός είχε μια αδυναμία σε οτιδήποτε ηλεκτρονικό, στα μαξιλάρια, στα παπούτσια και τα ρούχα. Τώρα που μεγάλωσε όμως και έγινε σχεδόν δέκα μηνών, έχει αρχίσει να κόβει τις κακές συνήθειες, αφού πρώτα του το εξήγησα και παραστατικά και επισταμένως. ΄Ετσι τώρα το μόνο που είναι πάρα πάνω σε σχέση με τη φροντίδα του Ρες, είναι το ότι πρέπει να πλένω τη βεράντα λίγο πιο συχνά. Εδώ και περίπου δυο βδομάδες είναι προφανές , ότι πήρα και πάλι την κατάσταση στα χέρια μου, γιατί το σπίτι είναι και πάλι τακτοποιημένο και όπως σας εξήγησα θα μου μείνει και χρόνος για να μάθω να φτιάχνω και εσπρέσσο, πράγμα για το οποίο αισθάνομαι ιδιαίτερα περήφανος.

Η περίοδος που περνάμε έχει και αυτή ιδιαίτερα χαρακτηριστικά. Με λίγα λόγια θα πρέπει να ξαναζήσουμε την φοιτητική εμπειρία. Είναι μάλλον τέτοιες οι αλλαγές που θα φέρει η οικονομική συγκυρία, που μάλλον θα πρέπει να μάθουμε μερικά πράγματα από την αρχή, δηλαδή θα γίνουμε «φοιτητές» διαφορετικών οικονομικών και κοινωνικών συνθηκών. Αυτό που αλλάζει από μόνη της η οικονομική δυσπραγία, είναι το ότι, όπως άλλωστε ξέρετε, θα αλλάξει τις καταναλωτικές μας συνήθειες. Η επίπτωση από την αλλαγή των καταναλωτικών συνθηκών, θα είναι τέτοια, που κανείς ότι και να διαβάζετε δεν μπορεί να την προβλέψει. Η μειωμένη κατανάλωση θα εξαφανίσει από το προσκήνιο και μικρές και μεγάλες επιχειρήσεις σε κάθε τομέα. Αυτό θα αναγκάσει πολλούς από εμάς, να αλλάξουμε επαγγελματικό προσανατολισμό , να ασχοληθούμε δηλαδή με άλλα πράγματα, είτε από αυτά που είχαμε σπουδάσει, είτε από αυτά που κάναμε επαγγελματικά μέχρι τώρα.

Αυτή η κρίση μπορεί σε πρακτικό επίπεδο, θα έχει πολλά και συχνά δυσάρεστα αποτελέσματα. Ο κόσμος ολόκληρος συγκλονίστηκε πριν από λίγες μέρες από την είδηση για το πατέρα σκότωσε ολόκληρη την οικογένειά του και μετά αυτοκτόνησε, όταν αυτός και η γυναίκα του απολύθηκαν από τη δουλειά τους. Και στο περασμένο τεύχος γράψαμε για τις αυτοκτονίες κάποιων πολύ μεγάλων μέχρι πέρσι επιχειρηματιών. Αυτή η κρίση θα έχει θύματα και ψηλά και χαμηλά.
Σε άλλο επίπεδο όμως αυτή η κρίση ήταν απολύτως αναγκαία, γιατί από οικονομική άποψη, ζούσαμε στη βάση μιας οικονομίας που δεν υπήρχε. Όπως το λέει και η ίδια η λέξη, η κρίση είναι μια περίοδος, όπου τα πάντα κρίνονται και πάλι. Και από τη άποψη αυτή, αποτελεί μια θετική εξέλιξη, μια και θα μας επαναφέρει στην πραγματικότητα. Σ’ αυτή την περίοδο, που έχει αρχίσει να δείχνει τις διαστάσεις της στην πραγματική οικονομία, το μεγαλύτερο προσόν που μπορεί να διαθέτει κανείς είναι η αυτάρκεια. Και για να είναι πιο επαρκής κι αυτή η αυτάρκεια, δεν πειράζει να μάθουμε να φτιάχνουμε και κανένα εσπρέσσο . Ποτέ δεν ξέρεις. Θυμάμαι κι ένα φίλο μου εκδότη που ήξερε και να μαγειρεύει πολύ καλά. Τώρα θα έχει πιθανόν την ευκαιρία να το αξιοποιήσει.