Fishing

Το δίλλημα.. Να εγκαταλείψει την σχέση ή να εγκαταλείψει τον εαυτό του? Το τέλος κάθε σχέσης είναι κι ένας σε αρκετό βάθος περαστικός θάνατος. Περαστικός μεν. Θάνατος δε..

Image:
Ary Scheffer
Francesca da Rimini and Paolo
Dante

Υπάρχουν πολλοί ψαράδες και ακόμη περισσότερα ψάρια. Μεγαλύτερη απ’ όλους όμως είναι η θάλασσα.

Η Άνοιξη φτάνει πάντα μια συγκεκριμένη μέρα. Ετοιμάζεται μέρες πριν, ή και βδομάδες, σαν το καλό φαγητό που χρειάζεται προσεκτικό μαγείρεμα. Για μέρες πριν τα σημάδια έχουν αρχίσει να έρχονται, αλλά ακόμη δεν είναι ολοκληρωμένα. Κι αυτό γιατί, για να έρθει πραγματικά η Άνοιξη, πρέπει πρώτα το έδαφος να έχει ζεσταθεί τόσο, που να μεταφέρει ολόκληρο το περιβάλλον σε διαφορετική εποχή. Εδώ και πάρα πάνω από ένα χρόνο ξυπνάω συνήθως αρκετά νωρίς το πρωί, γύρω στις εφτά . Μέχρι πριν από λίγο δεν είχα τι ακριβώς να το κάνω αυτό το πρωινό ξύπνημα. Έτσι άνοιγα την τηλεόραση λίγο ή άλλες φορές έβαζα κάποια μουσική. Τώρα που ο Ρες, ο σκύλος μου, κοντεύει να κλείσει χρόνο και έχουμε γίνει αρκετά φίλοι, το πρωί ξεκινάει με μια βόλτα. Μου αρέσει πολύ νωρίς το πρωί γιατί η ατμόσφαιρα μοιάζει να έχει λίγο περισσότερο χώρο και λίγο περισσότερο χρόνο, κάτι που χάνεται όταν ο ήλιος ανέβει. Ο Ρες κάθε μέρα καταλαβαίνει και περισσότερα και η πρωινή μας βόλτα έχει γίνει κι αυτή μέρος της φιλίας μας. Μερικές φορές δεν σκέφτομαι τίποτα συγκεκριμένο. Άλλες φορές το μυαλό μου έχει κάποιες σκέψεις τον τελευταίο καιρό, πράγμα ευχάριστο κι έτσι στη βόλτα είμαστε εγώ, ο Ρες και οι σκέψεις μου. Τις τελευταίες μέρες έβλεπα σ’ αυτές τις βόλτες την Άνοιξη να πλησιάζει, αλλά ο ερχομός δεν είχε ακόμη ολοκληρωθεί. Το έδαφος ήταν ακόμη κρύο, χειμωνιάτικο, παρ’ όλο που τα φυτά, δίπλα στο δρόμο, είχαν γεμίσει κίτρινα λουλούδια. Τελικά η ΄Ανοιξη έφτασε την τελευταία μέρα του Μάρτη, μαζί μ’ ένα θολό νέφος γεμάτο από τη σκόνη της Σαχάρας. Κι έτσι ο καιρός γύρισε.

Η μεγάλη μου κόρη, η Αφροδίτη, που έχει ήδη κλείσει τα εννιά, έχει αρχίσει να κάνει με το μυαλό της περιηγήσεις στην πραγματικότητα που έχει γεννηθεί. «Άρη» μου είπε μια μέρα-και οι δύο μου κόρες δεν με φωνάζουν καθόλου «μπαμπά», με φωνάζουν με το μικρό μου όνομα- «μπορείς να μου πεις πόσα δευτερόλεπτα έχουν περάσει από τότε που γεννήθηκα». «Περίεργη ερώτηση για την ηλικία της» σκέφτηκα, «μπορώ» της είπα «αρκεί να μου δώσεις λίγο χρόνο να κάνω τους πολλαπλασιασμούς». «Δεν θα μπορέσεις να το βρεις» μου είπε η Αφροδίτη. «Γιατί δεν θα μπορέσω να το βρω»; Την ρώτησα. «Γιατί ώσπου να κάνεις τους πολλαπλασιασμούς θα έχουν περάσει μερικά ακόμη δευτερόλεπτα. Και κάθε φορά που θα το βρίσκεις θα περνάνε μερικά ακόμη δευτερόλεπτα κι έτσι ποτέ δεν θα μπορέσεις να το βρεις ακριβώς». Την αγκάλιασα. Έχει πολύ μεγάλο ενδιαφέρον το πόσο καθαρά σκέφτονται τα παιδικά μυαλά. «Έχεις δίκιο Αφροδίτη μου» της είπα «γι αυτό αν θέλεις να σου δώσω κάποια απάντηση θα πρέπει να κάνουμε κάποια σύμβαση…». «Τι θα πει σύμβαση»; Με διέκοψε η Αφροδίτη. «Θα πει συμφωνία μεταξύ μας» της είπα «θα πρέπει λοιπόν να συμφωνήσουμε να βρω πόσα δευτερόλεπτα έχουν περάσει από τότε που γεννήθηκες, μέχρι σήμερα στις δέκα το βράδυ, για παράδειγμα, αλλιώς η ερώτησή σου πραγματικά δεν μπορεί να έχει απάντηση». «Να σε ρωτήσω κάτι άλλο»; είπε η Αφροδίτη. «Ρώτα με» της είπα. «Τι ήταν πριν αρχίσει ο χρόνος, τι υπήρχε πριν απ’ το Σύμπαν». «Αυτό με έχει απασχολήσει από τότε που ήμουν στην ηλικία σου» της είπα «αλλά δυστυχώς και σ’ αυτήν την ερώτηση δεν υπάρχει απάντηση». Κάθισα για λίγο σκεφτικός. «Τι σκέφτεσαι»; Με ρώτησε η Αφροδίτη. «Σκέφτομαι ότι δεν κάνει νόημα, Αφροδίτη μου» της είπα «Ούτε το ότι υπάρχουμε κάνει νόημα, ούτε το να μην υπήρχαμε κάνει νόημα. Ούτε ο χώρος κάνει νόημα, ούτε ο χρόνος κάνει νόημα». Τώρα έμεινε η Αφροδίτη σκεφτική. «Άντε κοιμήσου τώρα, είναι αργά και πρέπει να ξυπνήσεις νωρίς για το σχολείο».Τη φίλησα και βγήκα από το δωμάτιό της. Μιλήσαμε για λίγο με την Ευγενία και μετά έφυγα για το σπίτι μου. Ο Ρες με περίμενε όπως πάντα στο μπαλκόνι. Ήταν ακόμη νωρίς κι έτσι εκείνο το βράδυ κάναμε και μια νυχτερινή βόλτα.

Ένα από αυτά τα βράδια και αφού με είχε πάρει ο ύπνος με επισκέφτηκε μια φίλη μου από κάποια προηγούμενη ζωή. Ήταν όμορφη όπως πάντα και πολύ πιο νέα απ’ ότι νόμιζε πως ήταν και σε αντίθεση με μένα, που δεν θυμάμαι τίποτα παρά μόνο αμυδρά κάποια πρόσωπα απ’ όπου έχω ζήσει, εκείνη θυμόταν με αρκετή ακρίβεια τις προηγούμενες ζωές της. Η μνήμη είναι η μόνιμη παρέα της ζωής μας, είναι αυτό που διαμορφώνει το ποιοι είμαστε και δίνει τη συνέχεια που αποτελεί η τωρινή εμπειρία μας. Είναι αυτό που καθορίζει το ποιοι είμαστε. Είμαι πια σύμμαχος με τη μνήμη μου, αλλά αφού αυτό που με δημιούργησε μου έχει δώσει και το δικαίωμα κατά περιόδους να ξεχνάω ολοκληρωτικά, το παίρνω κι αυτό σαν πλεονέκτημα, γιατί δεν φέρω το βάρος των αναμνήσεών μου. Και παρ’ όλο που η μνήμη τελικά κάποια στιγμή επανέρχεται, αυτά τα περιοδικά διαλείμματα, μου επιτρέπουν για κάποιο διάστημα να ζω χωρίς μνήμες και χωρίς εμπειρίες, πράγμα που ομολογουμένως και για κάποιο διάστημα σε κάνει να νομίζεις ότι γεννήθηκες για πρώτη φορά.

Η φίλη μου λοιπόν εκείνο το βράδυ ήταν προβληματισμένη, ίσως και γιατί αυτή είναι η μοίρα της τωρινής εμπειρίας της. Ήταν προβληματισμένη από αυτά που είχε ζήσει στις διάφορες ζωές της, που στην τωρινή συγκυρία της είχαν φτάσει στο απόσταγμα, να φοβάται τις σχέσεις της. Ήθελα να της πως ότι αυτή οφείλει να είναι η συνειδητή μας επιλογή. Οι σχέσεις μας όσο καλές κι αν είναι-πράγμα σπάνιο- στο τέλος καταλήγουν να μας συνθλίψουν. Οι μακροχρόνιες σχέσεις ιδίως στηρίζονται σε μια προϋπόθεση. Για να διατηρηθούν απαιτούν το να εγκαταλείψουμε ένα μεγάλο μέρος από τον εαυτό μας. Έτσι κάθε ώριμος άνθρωπος που σκέφτεται, μια μέρα θα αντιμετωπίσει οπωσδήποτε το δίλλημα. Να εγκαταλείψει την σχέση ή να εγκαταλείψει τον εαυτό του. Για κάποιους το να εγκαταλείπουν μια σχέση είναι σχετικά εύκολη υπόθεση. Για κάποιους άλλους όμως, περισσότερο ευαίσθητους, το τέλος μιας σχέσης είναι κι ένας σε αρκετό βάθος περαστικός θάνατος. Περαστικός μεν. Θάνατος δε.. Γι αυτό και άψογες σχέσεις μπορούν να είναι μόνο εκείνες που στο ενδιάμεσό τους έχουν απόσταση. Απόσταση και στο χώρο και στο χρόνο. Έτσι και οι άλλοι δεν γίνονται κτήμα μας, αλλά και εμείς δεν γινόμαστε κτήμα τους. Και μόνο έτσι μπορούμε κάποιες φορές να πάμε πιο πέρα από τα γνωστά. Πιο πέρα από αυτό το επίπεδό μας.

Αντί για να της πω όλα αυτά όμως προτίμησα να της διηγηθώ την ιστορία ενός φίλου μου, που μέσα στη σοφία του είχε γίνει ψαράς. Αυτός ο φίλος μου λοιπόν, δεν ήταν πάντα ψαράς. Όταν ήταν νεώτερος ήταν κυνηγός. Και σαν κυνηγός είχε μάθει καλά την τέχνη του κυνηγιού. Αλλά παρ’ όλα αυτά ποτέ δεν μπορούσε να αρνηθεί την γοητεία ενός όμορφου θηράματος. Έτσι ολίγον εξ επίτηδες και ολίγον επειδή δεν μπορούσε να κάνει αλλιώς, μια και αυτή ήταν η μοίρα του, συχνά από κυνηγός γινόταν εξ ίσου και θήραμα. Έφτιαχνε τις παγίδες του, έπιανε το θήραμά του, αλλά όταν το θήραμα ήταν όμορφο, έμπαινε και ο ίδιος στην παγίδα για να μοιραστεί την τύχη τους θηράματος μέσα στην παγίδα. Αυτό όμως συχνά κατέληγε στο να πεθαίνει και ο ίδιος μαζί με το θήραμα. Ευτυχώς για τον ίδιο είχε αρκετές ζωές στη διάθεσή του. Στο τέλος μετά από πολλές παγίδες, πολλά θηράματα και πολλούς θανάτους, κατάλαβε ότι εκείνο που έφταιγε, δεν ήταν ούτε τα θηράματα, ούτε ο ίδιος, αλλά η τέχνη του κυνηγού. Έτσι κάποια στιγμή αποφάσισε να πάψει να είναι κυνηγός και να μάθει την τέχνη του ψαρά. Αυτή η τέχνη είχε κι ένα μεγάλο πλεονέκτημα. Απαιτούσε μεγάλο χρόνο για να την εξασκήσει και αυτό του επέτρεπε να σκέφτεται καθαρά. Έτσι όταν πολύ σπάνια πια, έπιανε ένα πολύ όμορφο ψάρι, δεν υπήρχε παγίδα για να πέσει κι ο ίδιος μέσα. Κρατούσε για λίγο μόνο το ψάρι στα χέρια του και μετά το άφηνε και πάλι στη θάλασσα. Η θάλασσα είναι μεγάλη και είναι γιατρός. Είναι η μήτρα μας και αυτή που μας θυμίζει την προέλευσή μας. Και κυρίως ήταν μεγαλύτερη από τον ίδιο και από ότι περιείχε. Γιατί η θάλασσα είναι απέραντη. Κι έτσι καθισμένος για χρόνια στην ακρογιαλιά, κοιτάζοντας τα κύματά της και την ηρεμία της, στο τέλος κατάλαβε ότι τα μαθηματικά μπορεί να είναι το μυαλό του Θεού, αλλά η θάλασσα είναι το αίμα Του.