Το Καλό με τα Σκάνδαλα

Αν υπάρχει κάτι καλό σ’ αυτή την περίεργη εποχή, είναι το ότι πηγαίνουμε στις Ευρωεκλογές, συζητώντας κυρίως για τα σκάνδαλα.

Image: Vojo Stanić "Jugo" 1976

Πριν από δυο χρόνια περίπου είχα σταματήσει να διαβάζω εφημερίδες. Έτσι ξαφνικά χωρίς ιδιαίτερο λόγο. Γνωρίζοντας τι κρύβεται πίσω από τα εκδοτικά συμφέροντα, είχα απλώς βαρεθεί να παρακολουθώ αυτό το παιχνίδι. Έβλεπα τις ειδήσεις στην τηλεόραση, αλλά κυρίως προτιμούσα να παρακολουθώ αργά το βράδυ κάποιες, ξένες κυρίως, τηλεοπτικές σειρές. Όλα αυτά άλλαξαν ξαφνικά με τι ξεκίνημα του 2008. Ήταν το ξεκίνημα της παγκόσμιας οικονομικής κρίσης και αυτό προφανώς άλλαξε την διάθεσή μου για ενημέρωση. Έτσι όχι μόνο αγόραζα καθημερινά εφημερίδες, αλλά παρακολουθούσα ανελλιπώς και όσες τηλεοπτικές και ραδιοφωνικές εκπομπές είχαν σχέση με την πολιτική και την οικονομία. Όλα αυτά μέχρι πριν λίγες μέρες. Ξαφνικά αισθάνθηκα ένα αφόρητο συναίσθημα κορεσμού παρακολουθώντας όλες αυτές τις τηλεοπτικές κυρίως, αλλά και συχνά και ραδιοφωνικές κοκορομαχίες σε σχέση με τα σκάνδαλα που έχουν πια κατακλύσει όλες τις σχετικές εκπομπές και τα δελτία ειδήσεων.

Πολλές φορές αυτό τον καιρό παρακολουθώντας αυτές τις εκπομπές, με τους πολιτικούς να συζητάνε, όπως το συνηθίζουν, ο ένας πάνω στον άλλο, αναρωτήθηκα αν αυτοί οι άνθρωποι, που κάποτε πιθανόν να ήταν και κανονικοί άνθρωποι για να γίνουν στην συνέχεια πολιτικοί, έχουν διατηρήσει καμία συναίσθηση του γελοίου πια, ή αν η «πολιτική» τους συνείδηση, τους έχει αφομοιώσει τόσο πολύ, που έχουν χάσει κάθε σχετική παρόμοια συναίσθηση. Το «γελοίο» είναι ίσως πολύ επιεικής όρος για να χαρακτηρίσει κανείς το απερίγραπτο θέαμα που παρακολουθούμε αυτό τον καιρό και κατά πάσα πιθανότητα θα συνεχίσουμε να το παρακολουθούμε μέχρι τις Ευρωεκλογές.

Συγχρόνως είναι και ότι καλύτερο θα μπορούσε να συμβεί στην πολιτική και κοινωνική μας σκηνή. Φαντάζομαι πως ούτε και καλύτερος σεναριογράφος δεν θα μπορούσε να επιφυλάξει καλύτερη «τιμωρία» για τους όποιους ήρωες κάποιου σεναρίου του. Και αυτό γιατί ο αυτοεξευτελισμός είναι ίσως μια πολύ καλή τιμωρία. Σε αυτή την συγκυρία που τα σκάνδαλα που βρίσκονται στο προσκήνιο αφορούν και στις δυο πολιτικές παρατάξεις που έχουν κυβερνήσει τη χώρα από την αντιπολίτευση και μετά, είναι ιδιαίτερα απολαυστικό το να παρακολουθείς πως οι ίδιοι άνθρωποι υποστηρίζουν τα εντελώς αντίθετα πράγματα, ανάλογα με το αν τα υπό συζήτηση σκάνδαλα έχουν σχέση κυρίως με τη μια ή με την άλλη μεριά. Το πιθανότερο είναι κανείς από τους όποιους ενόχους να μην αντιμετωπίσει καμία τιμωρία, μια και αυτός ο τόσο αποκαλυπτικός νόμος για την ευθύνη των Υπουργών, που εξασφαλίζει την ατιμωρησία των ενόχων, δεν επιτρέπει μαθηματικά την τιμωρία ακόμη και όσων αποκαλυφθούν ως ένοχοι. Η απαξίωση όμως που έχει χαραχθεί στην κοινωνική συνείδηση, για το σύνολο του πολιτικού συστήματος, είναι κι αυτή μια μορφή τιμωρίας, που είναι το πιθανότερο σε κάποιο βάθος χρόνου να επιφέρει το νομοτελειακό αποτέλεσμα της απαξίωσης.
Την αντικατάσταση δηλαδή ολόκληρου του πολιτικού συστήματος.

Έχει ιστορικό, αλλά και επιστημονικό ενδιαφέρον το να παρακολουθήσει κανείς το πώς η περίοδος της Μεταπολίτευσης, που ξεκίνησε με τόσο «βαρύ» ιδεολογικό υπόβαθρο, αμέσως μετά το τέλος μιας δικτατορίας, εξέπεσε σταδιακά σ’ ένα όλο και πιο βαθιά διεφθαρμένο σύστημα, που έφτασε μάλιστα στο ανήκουστο για δημοκρατικές περιόδους διακυβέρνησης, να θεσπίσει ένα νόμο, αυτόν τον περίφημο νόμο περί ευθύνης Υπουργών, που ουσιαστικά θεσμοθετεί την διαφθορά. Είναι προφανές πως οι επιφανείς άνδρες που βρίσκονται στο Κοινοβούλιο, άνδρες όλων των πολιτικών αποχρώσεων, έχουν χάσει όχι μόνο την αίσθηση του μέτρου, αλλά και την αίσθηση της προσωπικής αξιοπρέπειας. Όλοι αυτοί που καθημερινά παρελαύνουν από τα κανάλια, υποστηρίζοντας μόνον ότι κομματικά τους συμφέρει, με μια αξιοσημείωτη ευλυγισία στην αντίληψη περί ηθικής, αν διατηρούσαν κάποια στοιχεία ευθυκρισίας, θα έπρεπε κανονικά να είχαν παραιτηθεί. Κανένας λογικός άνθρωπος με αίσθηση του μέτρου και της τιμιότητας δεν θα ήθελε να συμμετέχει σ’ ένα Κοινοβούλιο για όσο διάστημα εξακολουθεί να ισχύει αυτός ο νόμος. Είναι προφανές πως «ου γαρ οίδασι τι ποιούσι». Όταν θα ξυπνήσουν θα είναι αργά.

To κοινό βέβαια, από τη μεριά του, οι ψηφοφόροι δηλαδή που ανεβάζουν και κατεβάζουν τα κόμματα στην εξουσία, μετά από δεκαετίες συνειδητής αποχαύνωσης, η οποία ήταν και η βασική αιτία της τόσο μεγάλης εξάπλωσης της πολιτικής διαφθοράς, έχουν αρχίσει να αντιλαμβάνονται έστω και πάρα πολύ αργά, το τεραστίων οικονομικών διαστάσεων παιχνίδι που έχει παιχτεί σε βάρος τους και ουσιαστικά με τα δικά τους λεφτά, με τα λεφτά του κράτους δηλαδή. Αν όλα αυτά τα χρόνια οι ψηφοφόροι δεν ήταν τόσο «υπνωτισμένοι» από την πολιτική γοητεία των κομμάτων που ψήφιζαν, ίσως και η πολιτική διαφθορά δεν θα είχε πάρει τόσο μεγάλες διαστάσεις. Το μόνο ελαφρυντικό που έχουν οι ψηφοφόροι, είναι το ότι δεν είχαν καταλάβει ότι και τα Μέσα Ενημέρωσης που τους σέρβιραν το όποιο πολιτικό παραμύθι, ήταν κι αυτά μέσω των ιδιοκτητών τους, βασικοί «παίκτες» σ’ αυτό το μεγάλο φαγοπότι. Έστω και πολύ αργά όμως οι ψηφοφόροι μοιάζουν να έχουν ξυπνήσει. Σε σχετικές δημοσκοπήσεις εκτιμούν ότι το πιο διεφθαρμένο μέρος της ελληνικής κοινωνίας είναι οι πολιτικοί, ενώ και εντύπωσή του για τα Μέσα Ενημέρωσης δεν πάει πίσω. Ωστόσο οι ψηφοφόροι είχαν ως τώρα ένα σχετικό δίλημμα, μια και προκειμένου να τιμωρήσουν κάποιο διεφθαρμένο κόμμα που βρισκόταν στην εξουσία έπρεπε να φέρουν στην κυβέρνηση το «εναλλακτικό» κόμμα εξουσίας. Αυτή η πρακτική όμως είχε σαν αποτέλεσμα την εξάπλωση της διαφθοράς, μια και όλοι είναι μέσα στο παιχνίδι. Σε αυτή τη φάση που επίκεινται οι Ευρωεκλογές, ενώ όποιες και να είναι οι εξελίξεις και οι εθνικές εκλογές δεν θα αργήσουν πολύ, οι ψηφοφόροι πρέπει να αποφασίσουν κάποια στιγμή, να δώσουν το μήνυμά τους. Και σ’ αυτές τις συγκεκριμένες συνθήκες το μόνο μέσο που διαθέτουν οι ψηφοφόροι, είναι η μαζικών διαστάσεων αποχή, από τις εκλογές. Όχι το λευκό. Η αποχή. Είναι το μόνο μήνυμα που μπορεί να ταρακουνήσει κάπως αυτό το βολεμένο και απαράδεκτο σύστημα. Η αποχή.