Ο ιός της Ίου

Όταν τα επίμονα όνειρα συναντούν την πραγματικότητα, τότε είναι καιρός να ασχοληθεί κανείς με τον ενδιάμεσο χώρο…

Image: Hundertwasser

Πριν από τρία-τέσσερα χρόνια περνούσα μια δύσκολη περίοδο, ίσως την πιο δύσκολη της ζωής μου, όπου τίποτα δεν πήγαινε καλά. Το μόνο καλό σε σχέση με προηγούμενες κακές περιόδους, ήταν ακριβώς αυτό. Το είχαν υπάρξει κι άλλες φορές άσχημες περίοδοι. Το οποίο σε πρακτική αποτίμηση, σήμαινε ότι είχα απλώς την εμπειρία της αντίδρασης του εαυτού μου σε άσχημες περιόδους. Ήξερα δηλαδή τι πάνω κάτω με περίμενε. Γιατί ανεξάρτητα από το πόσο άσχημη ή καλή είναι κάποια συγκεκριμένη περίοδος που περνάμε, εκείνο που έχει σημασία είναι το πώς αντιδρά το σύστημά μας στην «πρόκληση». Το πλεονέκτημα της εμπειρίας λοιπόν και στα καλά και στα άσχημα, είναι ότι έχει υπάρξει κάποιο προηγούμενο, που μας επιτρέπει σε γενικές γραμμές να υπολογίσουμε το ποια θα είναι η δική μας αντίδραση. Και αυτό είναι που έχει σημασία γιατί είναι το μόνο πραγματικά «αληθινό» μέρος του κόσμου που ζούμε. Οι εμπειρίες της ζωής και οι εξωτερικοί παράγοντες που τις προκαλούν, είναι κατά μία έννοια μη «αληθινό» μέρος της ζωής μας, υπό την έννοια του ότι είναι «ρευστοί» παράγοντες, συνεχώς μεταβαλλόμενοι και έξω από τον έλεγχό μας. Το μόνο ουσιαστικά αληθινό είναι αυτό που αισθανόμαστε και αυτό είναι που κάνει τη ζωή μας καλή ή κακή. Αν ελέγχουμε αυτό που αισθανόμαστε, τα πράγματα είναι πολύ καλύτερα ανεξάρτητα από τις εξωτερικές «αντικειμενικές» συνθήκες. Εκείνη την εποχή εγώ λοιπόν είχα πολύ μικρό έλeγχο σ’ αυτά που αισθανόμουν, γιατί οι εξωτερικοί παράγοντες είχαν ξεπεράσει τα όρια της αντοχής μου. Σε τέτοια φάση το συναίσθημα είναι ότι κουτρουβαλάς ανεξέλεγκτα χωρίς να μπορείς να ελέγξεις τα δεδομένα της πτώσης, πράγμα καθόλου ευχάριστο και επίσης καθόλου χρήσιμο. Εκείνη την εποχή λοιπόν έβλεπα ένα επαναλαμβανόμενο όνειρο. Τα επαναλαμβανόμενα όνειρα, που τα βλέπουμε σε κάποιες περιόδους της ζωής μας σημαίνουν ότι υπάρχει μια σταθερή πηγή κάποιου είδους συναισθημάτων καλών ή κακών, που ξεπερνάνε το συνειδητό και φωλιάζουν στο ασυνείδητο, το οποίο με τη σειρά τoυ, μας προκαλεί τα επαναλαμβανόμενα όνειρα. Το δικό μου επαναλαμβανόμενο όνειρο αυτής της εποχής ξεκινούσε από το σπίτι μου στη Μύκονο, το οποίο όμως δεν έμοιαζε με το σπίτι στη Μύκονο, αλλά με ένα άλλο σπίτι που είχε ο πατέρας μου στη Ίσθμια της Κορινθίας. Μια και τα σπίτια και τα μεγάλα κτίρια αποτελούν στα όνειρα, σύμβολο της οικογένειας, ήταν προφανές ότι η αίσθηση της παλιάς μου οικογένειας, αυτής με τους γονείς μου είχε αντικατασταθεί με τη αίσθηση της καινούργιας οικογένειας, με τη γυναίκα και τα παιδιά μου. Σ’ αυτό το όνειρο το σπίτι ήταν αλλαγμένο. Στο όνειρο ανήκε σε κάποιον καινούργιο ιδιοκτήτη-κάτι που είχε συμβεί και στην πραγματικότητα- και εγώ κοίταζα τις αλλαγές και συμπέραινα πως γενικά είχε γίνει καλή δουλειά. Μετά έβγαινα από το σπίτι και πήγαινα μια βόλτα τριγύρω. Το τοπίο ήταν άγνωστο, σε κάποιο νησί, με κάποιους κακοτράχαλους, λίγο δυσοίωνους όγκους, λόφους και χαμηλά βουνά, που κατέληγαν σε παραλίες που δεν είχαν αμμουδιές. Οι συμβολισμοί, μου ήταν σαφείς και είχαν να κάνουν με την περίοδο που περνούσα. Παρ’ όλο που το τοπίο δεν ήταν πολύ φιλικό, μάλλον μου άρεσε που ήμουν εκεί, αποτελούσε ένα χώρο προσφερόμενο για εξερεύνηση και κατάκτηση. Και ήταν τόσο εντυπωσιακό αυτό το τοπίο που είχε χαραχτεί για τα καλά στη μνήμη μου. Άλλωστε είχα δει το ίδιο όνειρο τουλάχιστον καμιά τριανταριά φορές. Θα μου ήταν δύσκολο να ξεχάσω αυτό το τοπίο ακόμη και να το ήθελα.

Στο τέλος Ιουνίου πήγα φέτος οικογενειακές διακοπές για μια βδομάδα στη Ίο, που δεν είχα ξαναπάει. Ή μάλλον είχα πάει για μια μέρα ή κάτι τέτοιο , πολύ μικρός σε ηλικία πέντε ή έξη ετών και από αυτό το ταξίδι δεν θυμόμουν τίποτα, πέρα από κάποιο ταβερνάκι που καθόμασταν στο λιμάνι, λίγο πριν έρθει το πλοίο για να μας πάρει, κάποιο βράδυ. Είχα ακούσει πολλά και διάφορα για την Ίο και τελείως αντικρουόμενες απόψεις. Σε άλλους αρέσει πολύ και σε άλλους δεν αρέσει καθόλου. Αυτά συνήθως δεν έχουν να κάνουν με το μέρος, αλλά με το πώς περάσαμε όταν ήμασταν εκεί. Όλα τα μέρη είναι ωραία όταν περνάμε καλά. Για μένα η Ίος ήταν καλύτερη από ότι περίμενα. Αυτό τον καιρό αναζητώ μέρη που δεν σου επιβάλουν συμπεριφορές, όπως η Μύκονος για παράδειγμα, αλλά που είναι λίγο πιο απρογραμμάτιστα και κυρίως αυτά που σε προσκαλούν να κάτσεις στην παραλία μέχρι αργά το βράδυ. Την δεύτερη μέρα του ταξιδιού στη Ίο, μπήκαμε στο αυτοκίνητο και ξεκινήσαμε για τον καινούργιο δρόμο που περνάει πάνω από τα βουνά και καταλήγει στο Μαγγανάρι, στο νοτιοανατολικό άκρο του νησιού. Είχαμε κάνει περίπου το μισό της διαδρομής, όταν ξαφνικά και μετά από μια στροφή, βρεθήκαμε μπροστά στο τοπίο που έβλεπα στα επαναλαμβανόμενα όνειρά μου. Δεν με εκπλήττει πια αυτό, δεν μου κάνει ούτε καν περίεργο. Είναι απλώς από αυτά που συμβαίνουν. Έτσι το μόνο που είχα να κάνω τις επόμενες μέρες ήταν να συσχετίσω το όνειρο με την πραγματικότητα, να βρω τις παραμέτρους και κυρίως να μπορέσω να ξεκαθαρίσω το νόημα, ή αν θέλετε το μήνυμα. Και κυρίως το πώς θα εμφανιζόταν. Έχει ενδιαφέρον η πραγματικότητα. Αλλά άλλο τόσο ενδιαφέρον έχουν και οι δυνάμεις που συνωθούνται πίσω από την πραγματικότητα και που βασικά την διαμορφώνουν. Το πώς ασχολείται κανείς μ’ αυτά τα πράγματα εξαρτάται από το μυαλό του, από την «ευαισθησία» του και από την ικανότητά του. Κι έτσι εκείνες τις μέρες είχα με κάτι να ασχοληθώ, πέρα από τον κύβο του Ρούμπικ, που προσπαθούσα ματαίως να φέρω στα συγκαλά του. Και το άλλο θέμα εξάλλου, με τον κύβο του Ρούμπικ έμοιαζε. Αλλά εφ’ όσον είχε υπάρξει η πρόκληση, δεν μπορούσα να την αγνοήσω. Είναι σαν είναι παιχνίδι, μόνο που δεν ξέρεις καν ποιο είναι το παιχνίδι, ούτε και ποιος είναι ο αντίπαλος.

Μια από τις επόμενες μέρες αποφασίσαμε να νοικιάσουμε κάτι πεντάμετρα σκαφάκια για να κάνουμε το γύρο του νησιού. Στο ένα μπήκαμε εγώ, η Ευγενία, οι δυο μου κόρες και η αχώριστη φίλη τους η Αννούλα. Στο άλλο μπήκε ο Τάκης με την Τίνα, μια και η κόρη τους είχε έρθει μαζί μας. Ξεκινήσαμε προς τα βορειοδυτικά όπως μας συνέστησαν. Είχε ένα μικρό αεράκι κι ένα μικρό κυματάκι που έκαναν τα δυο σκαφάκια να χοροπηδάνε. Μετά από λίγο είχαμε κάνει περίπου το ένα τέταρτο της διαδρομής και μπήκαμε στη βορειοανατολική πλευρά του νησιού όπου η θάλασσα ήταν τελείως ήρεμη μια και ο ελαφρός νοτιάς κοβόταν από τον όγκο του νησιού. Ο Τάκης έδωσε το τιμόνι στη Τίνα που οδηγούσε μπροστά μας εν είδη πειρατίνας με το πράσινό φόρεμά της και το πράσινο μαντήλι που φορούσε στο κεφάλι, να ανεμίζουν. Μετά από λίγο σταματήσαμε στη μέση της θάλασσας για να αποφασίσουμε σε ποιο από τα απομονωμένα λιμανάκια που συναντούσαμε, θα σταματούσαμε για να κάνουμε μια βουτιά. Αποφασίσαμε να πάμε λίγο πάρα κάτω, που ο χάρτης έδειχνε ένα ωραίο και βαθύ όρμο. «Ωραία, ξεκίνα» είπε ο Τάκης στην Τίνα. Η Τίνα πάτησε το γκάζι, μάλλον λίγο πιο απότομα απ’ όσο χρειαζόταν, το σκαφάκι τους, που βρισκόταν καμιά δεκαριά μέτρα μακριά μας, έκανε μια στροφή καθώς το τιμόνι ήταν γυρισμένο και… ξεχύθηκε κατά πάνω μας. Το σκαφάκι είχε σηκωθεί όρθιο από τη απότομη γκαζιά και έβλεπα τη Τίνα να έρχεται κατά πάνω μας με το πράσινο φόρεμα και το τσεμπέρι να ανεμίζουν, θυμίζοντας τον Τζακ Σπάροου και τον Ροζ Πάνθηρα μαζί . Το σκαφάκι της διένυσε την απόσταση μέσα σε δυο τρία δευτερόλεπτα και έπεσε μεγαλόπρεπα πάνω στο δικό μας. Δεν είναι και πολύ εύκολο να τρακάρουν δυο βαρκάκια μόνα στο πέλαγος, αλλά καμιά φορά στην αληθινή ζωή συμβαίνουν κι αυτά. Αρκεί στο τιμόνι να βρίσκεται η Τίνα.

Τις επόμενες μέρες, όταν ο ήλιος έδυε καθόμασταν στην βεράντα του ξενοδοχείου με την πισίνα που έβλεπε την μεγάλη παραλία από κάτω. Είναι ωραία τα καλοκαιρινά δειλινά στην Ελλάδα. Τα δειλινά δεν είναι παντού οικεία. Στην Ελλάδα είναι. Καθώς κοίταζα προς τα νερά που γινόντουσαν σκούρα καθώς έπεφτε η νύχτα, προσπαθούσα να καταλάβω ποιο ήταν το κρυφό νήμα που συνέδεε κάποια επαναλαμβανόμενα όνειρα, ένα πραγματικό τοπίο και ένα μικρό ατύχημα μέσα στη θάλασσα. Στο τέλος νομίζω ότι το βρήκα, αλλά δεν μπορώ να είμαι και σίγουρος. Με αυτά τα πράγματα δεν μπορείς να είσαι ποτέ σίγουρος. Μόνο εκ του αποτελέσματος. Επίσης υπέθεσα ότι βρήκα και τη λύση. Να ενώσω δυο απομακρυσμένες άκρες, που δεν ήξερα καν αν είχα τη δύναμη να το κάνω. Τις επόμενες μέρες όταν γυρίσαμε στην Αθήνα και έμεινα μόνος, μια και τα παιδιά είχαν φύγει πάλι με τη μητέρα τους, προσπάθησα να ενώσω τις δυο απομακρυσμένες άκρες. Νομίζω ότι στο τέλος τα κατάφερα, αλλά και πάλι, ποτέ όπως είπαμε δεν μπορείς να είσαι σίγουρος. Θα δείξει. Η προσπάθεια όμως με κούρασε σε βαθμό που δεν το περίμενα. Για περίπου τρεις βδομάδες αισθανόμουν τελείως εξαντλημένος κι αν χρειαζόταν να κάνω κάποια σωματική προσπάθεια, στα πέντε λεπτά λαχάνιαζα. Κι ήταν κι η ζέστη από πάνω.

Κάποια από τις επόμενες μέρες, συναντήθηκα με μια φίλη για καφέ και καθώς κουβεντιάζαμε, δεν ξέρω πως ήρθε η κουβέντα, μου είπε πως κατά τη γνώμη της οι άνδρες έχουν μόνο μια ηλικία. Την «εφηβική», ανεξάρτητα από την πραγματική ηλικία τους. Της είπα πως κατά τη δική μου γνώμη και κατά την εμπειρία μου, οι άνδρες έχουν τουλάχιστον δυο ηλικίες και πιθανόν τρεις.

Η πρώτη ηλικία είναι η παιδική, όπου ο άνδρας είναι εξαρτημένος από τους ανιόντες, από τους γονείς. Η δεύτερη και μεγαλύτερη σε διάρκεια ηλικία είναι η εφηβική, όπου ο άνδρας προσπαθεί να απεξαρτηθεί από τους ανιόντες του και να δημιουργήσει καινούργιες δικές του εξαρτήσεις, ενώ παραμένει πάντα και σταθερά εξαρτημένος από τις σεξουαλικές και ερωτικές του του προτιμήσεις, από το χρήμα και από τη δόξα. Αυτά είναι όλα γύρω από τα οποία περιστρεφόμαστε. Δεν υπάρχουν άλλα. Συνήθως αυτή η ηλικία, η «εφηβική» διαρκεί για όλη τη ζωή μας. Οι καινούργιες εξαρτήσεις, είναι απλώς υποκατάστατα των πρώτων ανιόντων εξαρτήσεων. Και συνήθως τα σύμβολα δεν αλλάζουν ποτέ. Αλλάζουν απλώς τα πρόσωπα που αντικατοπτρίζουν τα σύμβολα. Η τρίτη ηλικία του άνδρα έρχεται όταν τελειώσει η εφηβεία του. Και στη διάρκεια αυτής της τρίτης ηλικίας ο άνδρας παύει να έχει οποιαδήποτε εξάρτηση. Και από τους ανιόντες και από τους κατιόντες. Ακόμη κι απ’ τη ζωή. Γιατί έχει πια κατανοήσει πως όλα είναι σχετικά και πως οι εξαρτήσεις δεν οδηγούν πουθενά, άλλο αν συχνά αυτές οι εξαρτήσεις μας είναι και όμορφες και γλυκές.

Ξέρω πως εδώ και κάποια χρόνια, από «τότε», ζω αναγκαστικά ένα παρατεταμένο τέλος της εφηβείας μου, που σε γενικές γραμμές δεν το επέλεξα. Και που με αναγκάζει να υπερβώ τα δικά μου μέτρα. Αλλά θα μπορούσα να ορκιστώ πως δεν έχω φτάσει στα στάνταρ αυτής της τρίτης ηλικίας. Υποθέτω πως πρέπει να βρίσκομαι κάπου ανάμεσα. Αν είχα «φτάσει» εξάλλου, θα είχα σταματήσει και να γράφω.