Άγγελοι και Δαίμονες

Gone with the Wind

Image: Painting by 'Αρης Τερζόπουλος

Είναι 4:35 το απόγευμα της Δευτέρας 31 Αυγούστου. Εδώ και μερικά λεπτά άρχισε να ψιλοβρέχει. Είναι η μέρα που τελειώνω το τεύχος και γι αυτό δεν σηκώνω το τηλέφωνο εκτός κι αν πρόκειται για τα απολύτως απαραίτητα. Είναι μερικές μέρες του μήνα που σπάνια σηκώνω το τηλέφωνο κι αυτό είναι γιατί κάποιες ώρες ή κάποιες μέρες ανήκουν στον εαυτό μας. Το να μπορώ να το κάνω είναι μια πολυτέλεια και σαν πολυτέλεια το εκλαμβάνω. Συνήθως πρέπει να είμαστε διαθέσιμοι ανά πάσα μέρα και ώρα και αν και καταλαβαίνω τη λογική σε αυτό, δεν ταίριαζε ποτέ και με τον τρόπο που σκέφτομαι ούτε με τον τρόπο που αισθάνομαι. Το κινητό τηλέφωνο μας έδωσε μια μεγάλη ελευθερία και μια μεγάλη δυνατότητα, αλλά συγχρόνως περιόρισε πολύ και τις στιγμές που έχουμε ανάγκη να είμαστε μόνο με τον εαυτό μας, πράγμα που πάντα μου φαινόταν απαραίτητο και γι αυτό δύσκολα μπορούσα να καταλάβω το πώς μερικοί άνθρωποι μπορούν να ζουν χωρίς τις στιγμές της απόλυτης αυτοδιάθεσής τους. Μιλούσα προχτές μ’ ένα φίλο της τελευταίας εποχής, παντρεμένο από χρόνια σ’ ένα γάμο που απ’ ότι φαίνεται είναι μάλλον από τους όχι κα πολλούς που είναι ευτυχείς. Αγαπάει τη γυναίκα του και απ’ ότι φαίνεται τον αγαπάει κι αυτή. Δεν έχει τύχει μια φορά από αυτές που έχουμε συζητήσει για κάποιες ώρες που να μην κουδουνίσει το τηλέφωνο, ή που να μην τον δω να παίρνει εκείνος κάποιον συγκεκριμένο αριθμό. Είναι από και προς τη σύζυγο. Είναι από εκείνες τις ευτυχίες που στηρίζονται και σε αυστηρά μέτρα αστυνόμευσης. Δεν είναι δική μου δουλειά να κρίνω το πώς κάθε σχέση ανάμεσα σε δυο ανθρώπους βρίσκει τις ισορροπίες της και γι αυτό δεν είναι από εκείνα που θα συζητήσω. Αλλά επίσης γνωρίζω ότι ποτέ δεν πρόκειται να βρούμε τον εαυτό μας, μέσα από κάποιον άλλο όσο αγαπητός κι αν είναι αυτός. Γιατί κάθε φορά που κάνουμε το «αστυνομικό» μας τηλεφώνημα, η θηλιά που έχουμε περάσει γύρω από το λαιμό μας σφίγγει όσο πάει και περισσότερο.

Έχω κι εγώ μια θηλιά αυτό τον καιρό. Όχι για μένα. Για το σκύλο μου τον Ρες, που αυτές τις μέρες η γνωριμία μας συμπληρώνει ένα χρόνο και που του περνάω τη θηλιά, το λουρί του δηλαδή κάθε φορά που πηγαίνουμε τη βόλτα μας. Πριν από λίγα λεπτά λοιπόν και καθώς τα μάλλον αναιμικά σύννεφα που είχαν μαζευτεί άφηναν κάποιες πρώτες ψιχάλες να φτάσουν στο έδαφος σκέφτηκα ότι ήταν καλή ιδέα να βγούμε για μια ακόμη βόλτα με τον Ρες, ώστε να απολαύσουμε το ψιλόβροχο. Ο Ρες κοιμόταν στο μπαλκόνι ανάσκελα, αλλά ευτυχώς δεν ροχάλιζε. Τα ζώα κοιμούνται κι αυτά καμιά φορά ανάσκελα, αλλά μόνο όταν αισθάνονται απολύτως ασφαλή. Πήρα τον Ρες του φόρεσα το λουρί του και κατεβήκαμε κάτω στο δρόμο. Το ψιλόβροχο δύσκολα θα μπορούσε να διεκδικήσει καν αυτόν τον τίτλο. Ίσα που κατάφερε να κάνει τον δρόμο να φαίνεται βρεγμένος. Είχα από παλιά μια συμπάθεια για το Φθινόπωρο και ιδίως για τον Σεπτέμβρη. Μετά την έτσι κι αλλιώς έντονη παρουσία του καλοκαιριού, ο Σεπτέμβρης είναι για την άποψή μου ο πιο διακριτικός και ποιοτικός μήνας του χρόνου, αν κανείς βέβαια αντιλαμβάνεται και εκτιμά αυτού του είδους την ποιότητα. Για μένα ήταν πάντα αγαπημένη. Γι αυτό και όταν ήμουν αρκετά νεώτερος, όταν είχα πρωτομπεί σ’ αυτή τη δουλειά και η μόνη άδεια που μπορούσα να πάρω στη διάρκεια όλου του χρόνου, όταν όλες κι όλες δέκα μέρες, πάντα προτιμούσα να τις παίρνω τον Σεπτέμβρη, όταν ο πολύς κόσμος είχε πια γυρίσει από τα νησιά και όλα έμοιαζαν λιγάκι καλύτερα. Έχω χρόνια να πάρω κάποιες διακοπές τον Σεπτέμβρη και αυτό το αισθάνομαι σαν παράληψη. Τα τελευταία χρόνια δεν τα πήγαινα για διάφορους λόγους πολύ καλά με τις καλοκαιρινές διακοπές. Πρόπερσι δεν είχα φίγει καθόλου και πέρσι οι διακοπές ήταν της μιας βδομάδας.

Φέτος όμως σημειώθηκε κάποια πρόοδος. Μετά την σχεδόν βδομάδα στην Ίο τον Ιούνιο, ήρθε η μια βδομάδα και μια μέρα του Αυγούστου. Ήξερα για τις συναντήσεις που επρόκειτο να έχω και έτσι ήμουν κατάλληλα προετοιμασμένος. Και έτσι ήρθε αυτή η εβδομάδα και μια μέρα του τελευταίου μήνα του καλοκαιριού τις μέρες του 15αύγουστου. Τα παιδιά, η Αφροδίτη και η Δέσποινα ερχόντουσαν στο δωμάτιό μου από το πρωί και μια και δεν υπήρχε λόγος για βιασύνες, μια και η Ευγενία ξεκινούσε λίγο αργότερα τη μέρα της, είχαμε κάθε πρωί κάποιες ώρες στη διάθεσή μας. Τη δεύτερη μέρα ξεκινήσαμε για να εξερευνήσουμε την παραλία που απλωνόταν δεξιά από το μέρος που μέναμε. Κάθε μέρα λίγο μετά το μεσημέρι πηγαίναμε για μπάνιο προς την αριστερή μεριά της τεράστιας παραλίας που μέναμε, αλλά προς τα δεξιά δεν είχαμε πάει καθόλου. Και προς τα δεξιά η παραλία ήταν εξ ίσου όμορφη με την παραλία με την ψιλή άμμο. Λίγο πιο πέρα όμως μας περίμενε μια ευχάριστη έκπληξη. Ακριβώς από την στροφή της παραλίας ξεκινούσε μια εκπληκτική στιβάδα βράχινων όγκων. Μεγάλη βράχοι που ο χρόνος και ο αέρας τους είχαν μετατρέψει σε μεγάλες λείες επιφάνειες, κάνοντας του να μοιάζουν με μεγάλα κήτη που λιάζονταν στην παραλία. Λίγο πιο πέρα τα βράχια σχημάτιζαν ακόμη πιο εντυπωσιακούς όγκους που κατέληγαν σε κάποια μύτη στη θάλασσα. Δεν ήταν καν ανάγκη να ρωτήσω τα παιδιά. Ήθελαν να πάνε μέχρι την άκρη. Άλλο να το λες και άλλο να το κάνεις. Η μικρή είναι έξη ετών και η μεγάλη σχεδόν δέκα και έτσι το πέρασμα από τον ένα βράχο στον άλλο, απαιτούσε να φτάνουν τα πόδια μου ώστε το ένα να είναι στον ένα βράχο και το άλλο στον επόμενο και έτσι να γίνομαι ένα είδος γέφυρας περνώντας τα παιδιά εναερίως από τον ένα βράχο στον άλλο. Τελικά όμως λίγο και με προσοχή φτάσαμε τελικά στην άκρη. Ήταν μια πρώτη μικρή τους κατάκτηση σε επίπεδο βράχων, αλλά και ένα μικρό μάθημα στην ανάληψη λελογισμένων κινδύνων. Η ζωή είναι γεμάτη κινδύνους και τα αντισώματα πρέπει να δημιουργούνται σταδιακά. Η επιστροφή, όπως γίνεται πάντα λίγο πιο εύκολη.

Το άλλο πρωί τα παιδιά ήταν και πάλι έτοιμα για μια ακόμη εξόρμηση στην «περιπέτεια», όπως είχαν ονομάσει τη μικρή μας διαδρομή στα βράχια. Ο αέρας όμως είχε δυναμώσει αρκετά και έτσι έκρινα σκόπιμο να αναβάλλουμε το ταξίδι στη «περιπέτεια». Με τέτοιον αέρα δεν ήθελε και πολύ να φάμε μια τούμπα. Θα πηγαίναμε όμως μια βόλτα στα πρώτα βράχια που η διαδρομή ήταν πιο εύκολη. Εξ άλλου ήταν και η μέρα της συνάντησης. Σε λίγη ώρα ήμασταν και πάλι στα βράχια. Αφού περιπλανηθήκαμε για λίγη ώρα άφησα τα παιδιά να πάνε να κάτσουν πάνω σ’ ένα λείο βράχο, παρακολουθώντας τα κύματα που έσκαγα με δύναμη στα βράχια. Εγώ πήγα και κάθισα λίγο πάρα ‘κεί και περίμενα. Πέρασε λίγη και μετά όταν τα μάτια μου άλλαξαν, τον είδα γερμένο πάνω σ’ ένα βράχο και σχεδόν ξαπλωμένο πάνω στη άμμο δίπλα. Φαινόταν κάτι περισσότερο από κουρασμένος. Σχεδόν ετοιμοθάνατος. Οι περισσότεροι νομίζουν πως οι Δαίμονες, μοιάζουν με τα τερατόμορφα όντα που βλέπουμε είτε στις διακοσμήσεις των καθολικών εκκλησιών, είτε στις ταινίες τρόμου, ή στις αναγεννησιακές θρησκευτικές παραστάσεις. Αν και μερικές φορές έχουν τέτοια όψη, εν τούτοις είτε εμφανίζονται σαν ζώα είτε σαν άνθρωποι, δεν διαφέρουν από τους υπόλοιπους ανθρώπους, μια και η εμφάνισή τους είναι συνήθως τελείως κανονική. Εξ άλλου και οι ίδιοι οι άνθρωποι στη διάρκεια της ζωής τους μεταλλάσσονται σιγά σιγά σ’ αυτό που πραγματικά και μεταφυσικά είναι. Γιατί όπως έχουμε τη φυσική μας διάσταση με τα χαρακτηριστικά μας, έτσι έχουμε και τη μεταφυσική μας διάσταση που καθορίζεται από το συγκεκριμένο μέρος της Θείας ενέργειας που μας γέννησε. Και αυτή η προέλευση είναι που μας καθορίζει γιατί όλοι μας προερχόμαστε από «κάπου» και σ’ αυτό το «κάπου» ανήκουμε. Αυτά τα μεταφυσικά χαρακτηριστικά μας αν και είναι μαζί μας από τη στιγμή που γεννηθήκαμε, αρχίζουν να εμφανίζονται σταδιακά και είναι αυτό που κάνει τους υπόλοιπους να λένε χαρακτηρισμούς που ανταποκρίνονται στην εσωτερική μας ποιότητα και διάσταση. Αυτή η προέλευσή μας εμφανίζεται στη διάρκεια της ζωής μας, στα μάτια μας, στο πρόσωπο, στο σώμα, στον τρόπο της κίνησής μας. Αυτός ο κόσμος έχει τα προβλήματα και τις διαστάσεις του, αλλά πέρα από αυτό εκτείνεται ένας κόσμος που δεν φτάνουν τα τηλεσκόπια και που βρίσκεται σε μια διαρκή αντιπαράθεση. Μοιάζει με πόλεμο για την επικράτηση αλλά δεν είναι. Προέρχεται από την ανάγκη της ισορροπίας ανάμεσα σ’ αυτό που ονομάζουμε «φως» και σ’ αυτό που ονομάζουμε «σκοτάδι». Και έτσι στη διάρκεια αυτής της γήινης ζωής αναπτύσσεται το «δαιμονικό» μας μέρος. Άλλοι στη διάρκεια της ζωής τους γίνονται Άγγελοι και άλλοι Δαίμονες, άλλοι Μάγοι και άλλοι Προφήτες, άλλοι Άγιοι και άλλοι Απλοί.

Ο Δαίμονας που αντίκριζα εκείνη την ώρα στη παραλία, με κοίταζε με βλέμμα κουρασμένο και τρομαγμένο μαζί. «Θα με σκοτώσεις;», με ρώτησε. Το κοίταξα για λίγη ώρα χωρίς να μιλάω και μετά άναψα ένα τσιγάρο με κάποια δυσκολία καθώς ο αέρας εμπόδιζε τη φλόγα. Τράβηξα μια ρουφηξιά και τον κοίταξα. Σε άλλες εποχές δεν θα είχε προλάβει να τελειώσει την ερώτησή του. Οι εποχές όμως έχουν αλλάξει κι εγώ είμαι κοντά στη μοίρα μου. «Όχι δεν θα σε σκοτώσω» του είπα. Με κοίταξε περισσότερο με απορία παρά με ανακούφιση. Σ’ αυτά τα πράγματα δεν υπάρχουν εναλλακτικές. Είναι άσπρο ή μαύρο. Όταν τελειώσεις απλώς τελείωσες. Είναι όμως ώρα να τραβήξω κι εγώ το δρόμο μου. «Γιατί;» με ρώτησε μην μπορώντας να συγκρατήσει την απορία του. «Γιατί έτσι» του είπα, «ο λόγος που γεννήθηκες δεν υπάρχει πια. Δεν υπάρχουν ούτε ψάρια, ούτε ψαράδες. Αυτά ήταν. Δεν είναι. Έχω όμως μια άλλη δουλειά να κάνω και θα μου είσαι χρήσιμος. Είναι ίσως δύσκολο να το καταφέρω μόνος μου. Μια και έχεις τις ιδιότητες που έχεις, σε αντάλλαγμα για τη ζωή σου, θα μου δώσεις μια χείρα βοηθείας. Κάτσε εδώ κι όταν σε χρειαστώ θα σε καλέσω. Αλλά δεν θα αργήσω. Γι αυτό φάε τίποτα ψάρια να συνέλθεις». Εξακολούθησε να με κοιτάζει με απορία. Αλλά δεν μπορούσε να κάνει και τίποτα άλλο. Όταν του χαρίζεις τη ζωή είναι υποχρεωμένος να σε ακολουθεί.

Πέταξα το τσιγάρο και γύρισα να πάρω τα παιδιά που περίμεναν.