Η Αποσύνθεση

Καθώς η Πολιτική, η Κοινωνία και τα Μέσα Ενημέρωσης, μπαίνουν για τα καλά στα φάση της Μεταπολιτευτικής Αποσύνθεσής τους, η Ελλάδα βρίσκεται αντιμέτωπη με ένα οδυνηρό Τέλος Εποχής.

Εκείνες τις μέρες μετά τις πυρκαγιές, πολλοί από τους φίλους που συναντώ εκεί που συχνάζω σχεδόν κάθε απόγευμα, είχαν πολλά να διηγηθούν, για το πώς με προσωπικό κίνδυνο κατάφεραν να σώσουν τελικά τα σπίτια τους, από τη φωτιά που έκαψε την βορειοανατολική Αττική. Είχα λίγες μέρες πριν τις πυρκαγιές, κάνει τη διαδρομή, που οδηγεί από το Διόνυσο στη Νέα Μάκρη και σε κάποια σημεία της διαδρομής εκεί που ο ορίζοντας ήταν ανοιχτός μπορούσες να δεις τα πράσινα υψώματα που έφταναν μέχρι εκεί που έβλεπε το μάτι. Τώρα η διαδρομή έχει αλλάξει χρώμα και το πράσινο φαίνεται μόνο σε κάποιες τούφες εδώ κι εκεί, ανάμεσα στο γκρίζο και το μαύρο. Δεν στενοχωριέμαι, γιατί η στενοχώρια είναι ένα άχρηστο συναίσθημα. Και γιατί πάντα οι επιλογές πληρώνονται. Οι φίλοι με τις προσωπικές ιστορίες, ήταν αυτοί που είχαν σπίτια στο Διόνυσο ή στον Άγιο Στέφανο και ως τώρα είχαν την τύχη να ζουν σε σπίτια που άγγιζαν το πράσινο. Κάποιος είχε μόλις γυρίσει από δουλειές στο εξωτερικό και έφτασε στο σπίτι του, την ώρα που οι φλόγες απείχαν μόνο εκατό μέτρα . Κατάφερε να το σώσει, μόνο χάρη στη βοήθεια του γείτονα και αυτή θα είναι μάλλον η εικόνα σε πολλά επίπεδα, στη χρονιά που τώρα αρχίζει. Αν μπορεί να μας σώσει ο «γείτονας» έχει καλώς, αλλιώς δεν έχει καλώς.

Οι χρονιές κατά μία άποψη και ημερολογιακά, αρχίζουν μεν τον Γενάρη, αλλά στην πραγματικότητα οι χρονιές αρχίζουν τον Σεπτέμβρη. Σχολεία, ποδοσφαιρικά και άλλα πρωταθλήματα, αλλά και επιχειρηματικές δραστηριότητες, βρίσκουν την αφετηρία τους με το τέλος του καλοκαιριού. Δεν ξέρω ποια λανθασμένη εκτίμηση οδήγησε στο να γιορτάζουμε την πρωτοχρονιά, στη μέση του χειμώνα το Γενάρη, που τίποτα δεν αλλάζει. Κατά πάσα πιθανότητα θα πρέπει να οφείλεται στην ανάγκη κάποιου διαλλείματος και ανάπαυλας στα μέσα της πραγματικής χρονιάς, που όπως είπαμε ουσιαστικά αρχίζει κάθε Σεπτέμβρη. Εκείνο που είναι σίγουρο πάντως είναι το ότι η περίοδος που ξεκινάει τώρα, είτε πρόκειται για το πραγματικό ή το σχετικό ξεκίνημα της χρονιάς, θα είναι γεμάτη εξελίξεις. Όπως και σε κάθε άλλη παρόμοια περίπτωση τα Μέσα Ενημέρωσης, τηλεόραση και εφημερίδες ήταν γεμάτες με εικόνες, ειδήσεις και σχόλια για την πύρινη λαίλαπα που έκαιγε την Αττική. Ως συνήθως επίσης σε ποσοστό πάνω από 90% ήταν εκτός θέματος. Τα ρεπορτάζ και οι αναλύσεις είχαν κυρίως ως θέμα τους, τις ανεπάρκειες της κρατικής μηχανής, τις ελλείψεις και τις παραλείψεις τόσο στα θέματα της πρόληψης όσο και στα θέματα της καταστολής. Όλα αυτά βέβαια ισχύουν. Και ελλείψεις και παραλείψεις υπάρχουν. Ζούμε σ’ ένα ανοργάνωτο Κράτος και αυτά είναι τα μοιραία συμπτώματα. Αλλά και πάλι δεν είναι αυτό το κυρίως θέμα. Το θέμα είναι το ότι οι πυρκαγιές οφείλονται σε εμπρησμούς και αυτό τόσο οι τηλεοράσεις όσο και οι εφημερίδες το πέρασαν στα γρήγορα, σαν από υποχρέωση. Γι αυτό άλλωστε και η δημοσιογραφία των ημερών ήταν τόσο επιτυχημένη, όσο και αν γινόταν κάποιο προμελετημένο έγκλημα, κάποιος φόνος ας πούμε και τα ρεπορτάζ των Μέσων, είχαν για θέμα τους το πόσο καλός ή κακός ήταν ο οδηγός του ασθενοφόρου που μετέφερε το θύμα, ή αν ήταν καθαροί οι διάδρομοι του νεκροτομείου. Ένας άλλωστε από τους λόγους που αυτή η χώρα βρίσκεται στα χάλια που βρίσκεται, είναι το ότι η δημοσιογραφία, η πολιτική και κοινωνική δημοσιογραφία, είναι τόσο χαμηλής ποιότητας. Και πώς να μην είναι άλλωστε όταν, αυτή η δημοσιογραφία, είναι μέρος του κύκλου που νέμεται την εξουσία και που παριστάνει ότι κρίνει τον εαυτό της.

Η Εξουσία στην Ελλάδα είναι ένα μεγάλο κύκλωμα, με κράχτη και νταβατζή τα Μέσα Ενημέρωσης. Για να λέμε λοιπόν τα πράγματα όπως είναι και όχι όπως θέλουν πολλοί να τα παραμορφώνουν και αυτές οι πυρκαγιές όπως οι πυρκαγιές του 2007, όπως και οι πυρκαγιές του 1981 που είχαν και τότε κάψει την Πεντέλη, ήταν κατά βάση πολιτικές πυρκαγιές. Η εποχή είναι έτσι κι αλλιώς προεκλογική. Πριν έρθει το επόμενο καλοκαίρι , θα έχουν γίνει εκλογές έτσι κι αλλιώς και πιθανόν, όχι μία εκλογική αναμέτρηση, αλλά περισσότερες. Κάποιοι λοιπόν, οι ίδιοι πάνω κάτω όπως και παλιότερα, έκριναν ότι το κόμμα τους θα έβγαινε ωφελημένο από αυτές τις πυρκαγιές, που για να κάνουν καλύτερο εφέ, είναι καλύτερα να εξελίσσονται στην Αττική, για λόγους επικοινωνιακούς, μια και οι πυρκαγιές σε άλλες περιοχές, δεν έχουν επικοινωνιακώς τόσο καλά πολιτικά αποτελέσματα. Μαζί με τον βασιλικό όμως ποτίζεται και η γλάστρα. Το Γραμματικό και οι αντιδράσεις για τη δημιουργία του ΧΥΤΑ εκεί, ήταν μια παράπλευρη ωφέλεια, αλλά μόνον συμπτωματικά, γιατί απλώς το Γραμματικό βρίσκεται σε εκείνη την άκρη της Αττικής, απ’ όπου θα μπορούσε να εξαπλωθεί ως εκί που εξαπλώθηκε και όπως και να το κάνουμε προσφερόταν για εξιλαστήριο θύμα. Επιπλέον οι εμπρηστές βρήκαν και την αυθόρμητη συνδρομή εκείνων, που φοβούμενοι μήπως η φωτιά δεν συμπεριλάβει και το δασάκι που είχαν τις ιδιοκτησίες τους, έβαλαν κι αυτοί ένα χεράκι αφιλοκερδώς ώστε να εξαπλωθεί η πυρκαγιά και στα δικά του λημέρια. Συμπληρώνοντας το εμπρηστικό έργο η έγκριτη δημοσιογραφία φρόντισε να απαξιώσει χλευαστικά και όσους είχαν την άποψη πως είναι αδύνατο να σβήσεις τη φωτιά σ’ ένα πευκοδάσος και μέσα σε χαράδρες και δύσβατες περιοχές, όταν υπάρχουν άνεμοι εφτά και οχτώ μποφόρ.

Γι’ αυτό άλλωστε το θέμα με τις πυρκαγιές στην Ελλάδα δεν λύνεται, ούτε με την πρόληψη ούτε με την κατάσβεση. Λύνεται μόνο με την αποκάλυψη του εμπρηστή. Και επειδή είναι αδύνατη η αστυνόμευση όλων των ελληνικών δασών, ο μόνος τρόπος για να αντιμετωπιστούν οι πυρκαγιές στην Ελλάδα είναι ένα σύστημα μικροδορυφόρων, που θα αποκαλύπτει όχι μόνο που έχει ξεσπάσει πυρκαγιά την στιγμή που ανάβει το σπίρτο, αλλά επίσης τι μάρκα τσιγάρα καπνίζει ο εμπρηστής, που ήταν πριν βάλει την πυρκαγιά και που πήγε αφού την έβαλε. Το ξαναλέμε για όσους δεν το κατάλαβαν. Αν θέλουμε να περιοριστούν οι εμπρησμοί των ελληνικών δασών, όσοι ενδιαφέρονται για κάτι τέτοιο, ο μόνος τρόπος για να το πετύχουν, είναι μ’ ένα σύστημα μικροδορυφόρων. Αλλά επειδή οι εμπρησμοί έχουν πολλαπλάσια οικονομική αξία, οι ελπίδες για να γίνει πραγματικότητα κάτι τέτοιο είναι άλλον λίγες. Κάποια στιγμή όμως θα γίνει κι αυτό. Και όταν έχουν καεί όλα τα δάση, τότε μπορεί να γίνει και το κτηματολόγιο.

Αυτό τον καιρό η δημιουργική δημοσιογραφία ασχολείται επίσης με ένα θέμα μεγάλου ενδιαφέροντος. Το πότε και αν θα κάνει ανασχηματισμό ο Καραμανλής και το πότε θα γίνουν οι πρόωρες εκλογές. Είναι αυτά θέματα μεγάλου ενδιαφέροντος. Αναρωτιέμαι πολλές φορές, αν κανένας λογικός άνθρωπος ασχολείται με όλα αυτά. Θα αλλάξει κάτι άραγε αν κάνει ανασχηματισμό ο Καραμανλής, ή αν κερδίσει τις εκλογές το Πασόκ του Γιώργου Παπανδρέου. Τίποτα απολύτως δεν πρόκειται να αλλάξει και στη μια και στην άλλη περίπτωση. Τα κόμματα δεν είναι πια παρά ομάδες προσώπων, που η κύρια ασχολία τους είναι το να μην χάσουν την Εξουσία, αν την έχουν ήδη ή το πώς να την κατακτήσουν, αν δεν την έχουν. Δυστυχώς πια στην Ελλάδα ή κατάσταση δεν σώζεται ούτε από κάποια κόμματα, ούτε από κάποια πρόσωπα μέσα σε κάποια κόμματα. Και αυτό γιατί η κατάσταση στην Ελλάδα έχει αποτύχει συνολικά. Και ο Λαός και η Κοινωνία και η Πολιτική και τα Μέσα Ενημέρωσης. Γι αυτό είτε ο Καραμανλής κάνει ανασχηματισμό, είτε ο Παπανδρέου κερδίσει τις εκλογές, τα πράγματα δεν πρόκειται να φτιάξουν ακόμη κι αν υπήρχαν οι καλύτερες προθέσεις. Η Ελλάδα πήρε το στραβό δρόμο αμέσως μετά το 1950 και οι κύριες αιτίες για αυτό, ήταν ο Εμφύλιος, η κακή παιδεία και η τρομακτική ανάπτυξη των πόλεων. Έτσι ο καλός δρόμος και τα όποια πλεονεκτήματα οργάνωσης είχε αποκτήσει η Ελλάδα μέχρι τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο, παρασύρθηκαν από αυτό το χωρίς αρχές και επίγνωση κύμα των Νεοελλήνων, που ιστορικά ήταν και ο πιο βάρβαρος κατακτητής που πέρασε ποτέ από την Ελλάδα. Αν κάποια πολιτική και κοινωνική φιλοσοφία έγινε κυρίαρχη στην Ελλάδα, αυτή ήταν η φιλοσοφία του κυνικού ωφελιμισμού, που στη διάρκεια της τελευταίας 20ετίας κυρίως, πήρε τη μορφή Πανδημίας. Τέτοιες επιλογές είναι κατανοητές, γιατί αυτό είναι και το πρόσταγμα της φύσης. Η προσωπική επιβίωση και επικράτηση, ανεξαρτήτως κόστους και θυμάτων. Αυτό σε επίπεδο φύσης και ζούγκλας, είναι αποτελεσματικό για να φτιάχνει συνεχώς καινούργια και πιο ανθεκτικά είδη, Σε επίπεδο κοινωνίας είναι όμως καταστροφικό. Γι αυτό άλλωστε και για την Ελλάδα δεν υπάρχουν εύκολες και άμεσες λύσεις. Ακόμη βρισκόμαστε στην εποχή της καταστροφής και της Αποσύνθεσης. Όπως γίνεται και στην φύση, είναι πολύ πιθανόν οι καταστροφές, να οδηγήσουν, σε μια άλλη κοινωνία, που θα ήταν καλύτερα να έχει και κάποιες αρχές αν θέλει να επιβιώσει. Για την ώρα όμως σε επίπεδο Κοινωνίας ακολουθεί ένας δύσκολος χειμώνας, με πολλές και άμεσες οικονομικές καταστροφές, που με τη σειρά τους θα δημιουργήσουν και προϋποθέσεις για κοινωνικές εκρήξεις.

Τα Μέσα Ενημέρωσης επίσης, βρίσκονται κι αυτά σε φάση αποσύνθεσης. Αλλά αυτό το πρόβλημα που δεν είναι πρόβλημα, έχει λύση. Θα δημιουργηθούν άλλα Μέσα Ενημέρωσης και ίσως επιβιώσουν και κάποια από τα παλαιότερα. Η Πολιτική βρίσκεται κι αυτή σε φάση αποσύνθεσης, αλλά για την ώρα δεν υπάρχει και καμία εναλλακτική που να προδιαγράφει το μέλλον. Το σκηνικό που υπάρχει καταρρέει μεν, αλλά δεν έχει εμφανιστεί το σκηνικό της επόμενης μέρας. Μια πιθανή μη επίτευξη αυτοδυναμίας, είναι πιθανόν να δημιουργήσει κάποιες εναλλακτικές, αλλά και πάλι τα διαρθρωτικά προβλήματα είναι τέτοια, που δεν υπάρχει πιθανότητα να φτάσουμε σε άμεσα αποτελέσματα. Τα προβλήματα όμως που δεν έχουν λύση, δεν ονομάζονται προβλήματα, αλλά Καταστάσεις. Έτσι μάλλον για κάποιο διάστημα θα ζήσουμε σε συνθήκες Αποσύνθεσης, έως ότου εμφανιστεί κάποια Σύνθεση.