Tο Ναυάγιο του Ποσειδώνα

Με το τσουνάμι των ακάλυπτων επιταγών, το τεράστιο Δημόσιο χρέος και το κλείσιμο επιχειρήσεων, να επιτίθενται στην οικονομία, η ελληνική κοινωνία ανοίγεται στο πέλαγος με βάρκα την ελπίδα. Ή την «αλπίδα» όπως θάλεγε ο Γιώργος

Image: Edouard Manet : Les Travailleurs de la Mer)

Παρ’ όλο που έχουν περάσει περισσότερα από δέκα χρόνια, οι περισσότεροι θυμούνται ακόμη τη σκηνή, μια και είχε καταγραφεί στην τηλεόραση. Ο Κώστας Καραμανλής σχετικά φρέσκος ακόμη στην ηγεσία της νέας Δημοκρατίας και προσπαθώντας ακόμη να εδραιώσει τη θέση του, είχε αποφασίσει, πιθανόν και με τη συμβουλή κάποιων συμβούλων επικοινωνίας, να πάρει μέρος σε κάποιο φιλικό ερασιτεχνικό ποδοσφαιρικό αγώνα, προσπαθώντας να φτιάξει ένα απλό λαϊκό προφίλ. Σε κάποια στιγμή της προπόνησης, ετοιμάστηκε να κάνει ένα σουτ. Η μπάλα ήταν στημένη μπροστά του και ο Καραμανλής πήρε φόρα για να την κλωτσήσει. Τελείως αγύμναστος και αρκετά παχουλός έτσι όπως ήταν από τότε, το πόδι του δεν πέτυχε την μπάλα κλώτσησε τον αέρα, με αποτέλεσμα ο Καραμανλής να πέσει φαρδύς πλατύς κάτω, παθαίνοντας και ένα μικρό διάστρεμμα. Μετά από αυτό το περιστατικό ο Καραμανλής απέφυγε πια να ασχοληθεί με ότι είχε σχέση με τα σπορ.

Όσοι συναντούσαν τον Καραμανλή εκείνη την εποχή αλλά και αργότερα, πριν ακόμη γίνει Πρωθυπουργός, θυμούνται έναν άμεσο και απλό άνθρωπο, που μπορούσε να συζητάει για τα πάντα, με την αμεσότητα που συζητάνε οι παλιοί φίλοι. Σ’ αυτές τις συζητήσεις ο Καραμανλής σχεδόν πάντα θα έβρισκε την ευκαιρία να τονίσει, ότι ο κύριος λόγος που θα μπορούσε να εξελιχτεί σε έναν καλό Πρωθυπουργό, ήταν το ότι-κατά τα λεγόμενά του- δεν είχε καμία ανάγκη την «καρέκλα» και ότι αν για οποιοδήποτε λόγο δεν μπορούσε να φέρει σε πέρας τη δουλειά του, μπορούσε ανά πάσα στιγμή να τα παρατήσει και να επιστρέψει σπίτι του. Οι περισσότεροι από τους νοήμονες οπαδούς της Νέας Δημοκρατίας θα μείνουν για πάντα και με αυτή την απορία , αλλά και με πολλές άλλες. Όπως για παράδειγμα η απορία για τον περίφημο αγώνα του εναντίον της διαπλοκής και της γενικευμένης διαφθοράς, που ήταν και το βασικό σύνθημα με το οποίο ήρθε στην εξουσία και ο λόγος που τον ψήφισαν πολλοί, που δεν ανήκαν καν στη Νέα Δημοκρατία. Μετά την αποδιδόμενη περίφημη δήλωση στον Μπαϊρακτάρη για τους «νταβατζήδες», ο Καραμανλής μοιάζει σαν να ξέχασε τελείως το θέμα. Οι δουλειές συνέχισαν να πηγαίνουν σ’ αυτούς που πήγαιναν πάντοτε και επίσης κανένας και ποτέ δεν τιμωρείται για τίποτα, καθώς όποιες από τις περιπτώσεις εξόφθαλμης διαφθοράς φτάνουν κάποια στιγμή στη δημοσιότητα, έμπλεκαν στα γρανάζια αυτής της μακρόσυρτης δικαστικής διερεύνησης, που ώσπου να φτάσει σε κάποια αποτελέσματα που ποτέ δεν φτάνει, οι όποιες υποθέσεις έχουν παραγραφεί έτσι κι αλλιώς. Επίσης ποτέ δεν θα μπορέσουν πολλοί ποτέ να καταλάβουν το πώς κατάφερε τελικά να βγει απολογούμενος, ακόμη και για περιπτώσεις που άλλοι θα έπρεπε να απολογούνται. Η πιο χαρακτηριστική, είναι εκείνη η υπόθεση με τις υποκλοπές, που ενώ ο ίδιος ήταν εκείνος που παρακολουθείτο από κάποιος, τελικά βρέθηκε να είναι υπόλογος. Φανταστείτε , για να καταλάβετε, τι θα είχε κάνει ο Ανδρέας Παπανδρέου, αν μάθαινε πως το τηλέφωνο παρακολουθείτο, από κάποιο κέντρο που βρισκόταν σε απόσταση αναπνοής από την Αμερικάνικη Πρεσβεία. Σε αντίθεση με τους οπαδούς του Πασόκ, που στο παρελθόν δέχονταν αδιαμαρτύρητα, οποιαδήποτε από τις μνημειώδεις «κωλοτούμπες» του Ανδρέα Παπανδρέου, όπως έγινε με το βασικό σύνθημα της πρώτης εκλογικής νίκης του Πασόκ «Έξω από την ΕΟΚ, έκτος από το ΝΑΤΟ», οι οπαδοί της Νέας Δημοκρατίας δεν έδειξαν να κατανοούν τις «ανάγκες», που έκαναν τον Κώστα Καραμανλή να συμβιβαστεί με αυτούς που κατηγορούσε ως «νταβατζήδες», μέσα από τις «ρεαλιστικές» σχέσεις και άμεσες επαφές που δημιούργησε ο Γιώργος Σουφλιάς. Οι ίδιοι οπαδοί της Νέας Δημοκρατίας δεν κατάλαβαν ποτέ πως το μέγα σκάνδαλο του Πασόκ με την Ζήμενς και το C4I, κατέληξε σε μια δικαστική παρωδία και με τον Χριστοφοράκο να διαφεύγει τελικά στη Γερμανία. Και όλα αυτά παρ’ όλο που για πρώτη φορά ένα στέλεχος του Πασόκ, όπως ο Θόδωρος Τσουκάτος, παραδέχτηκε ότι πράγματι έλαβε το ένα εκατομμύριο γερμανικά μάρκα, το οποίο σύμφωνα με τη δήλωσή του παρέδωσε στα ταμεία του Πασόκ και παρ’ όλα αυτά συνέχισε να κάνει τις βόλτες του ανενόχλητος. Έτσι και ενώ ο Κώστας Καραμανλής συνέχιζε την αστεία πια ρητορική του περί «μηδενικής ανοχής», εκείνο που άρχισε να συσσωρεύεται και στους κόλπους της κοινωνίας και της Νέας Δημοκρατίας, ήταν η οργή για τον εμπαιγμό σε συνάρτηση με την νομοθετημένη ατιμωρησία, των εκπροσώπων του πολιτικού κόσμου και την οικονομική κρίση, που άρχισε να φέρνει ασφυξία στην αγορά. Ο συνδυασμός του να περνάς δύσκολα οικονομικά με την βεβαιότητα ότι κάποιοι άλλοι κλέβουν ατιμώρητα, δημιούργησε ένα εκρηκτικό κοινωνικό κοκτέηλ, που τελικά στράφηκε εναντίον του προσώπου που κυβερνά, του Κώστα Καραμανλή και του κόμματός του, της Νέας Δημοκρατίας.

Έτσι η κοινωνική οργή εξανέμισε τα όσα σημαντικά είχε πετύχει η Νέα Δημοκρατία στη διάρκεια που κυβέρνησε. Και δεν ήταν λίγα. Μια από τις καλύτερες επιτυχίες της Νέας Δημοκρατίας ήταν η ιδιωτικοποίηση της Ολυμπιακής, που έκλεισε μια μεγάλη και παλιά πληγή, όπως και η ιδιωτικοποίηση του ΟΤΕ, που ήταν διαχρονικά μια ακόμη μεγαλύτερη πληγή και η πρώτη εστία σκανδάλων διαχρονικά, που ποτέ δεν έφτασαν στη δημοσιότητα. Δυο άλλες επιτυχίες της Νέας Δημοκρατίας ήταν η συμφωνία για τον αγωγό Μπουργκάς-Αλεξανδρούπολης και η ιδιωτικοποίηση του λιμένος Πειραιώς. Και τα δυο όμως αυτά είχαν σημαντικό προσωπικό πολιτικό κόστος για τον Κώστα Καραμανλή, εξ αιτίας της αντίθεσης των Αμερικανών στις δυο αυτές πρωτοβουλίες του Καραμανλή. Η αντίθεση των Αμερικανών για τον ρωσικό αγωγό, είναι γνωστή στους περισσότερους και έγινε άλλωστε γνωστή και δημόσια με τις αμερικανικές «συμβουλές» πάνω στο θέμα. Λίγοι όμως γνωρίζουν ότι ακόμη μεγαλύτερη αντίθεση είχαν οι Αμερικανοί για το πέρασμα του λιμανιού του Πειραιά στην κινεζικών συμφερόντων COSCO, μέσω της οποίας οι Κινέζοι αποκτούν για πρώτη φορά πρόσβαση στα ευρωπαϊκά λιμάνια, με ότι αυτό συνεπάγεται. Ποτέ δεν θα μάθουμε πόσο πλήρωσε ο Καραμανλής για αυτές τις δυο πρωτοβουλίες, αλλά πολλοί από τότε υπολόγιζαν ότι η πολιτική του καριέρα θα τέλειωνε συντομότερα, απ’ ότι ο ίδιος υπολόγιζε.

Έτσι καθώς η πολιτική καριέρα του Καραμανλή φαίνεται να κλείνει, αν επαληθευτούν τα ευρήματα των δημοσκοπήσεων, αυτό που μένει σαν εικόνα είναι η ατυχής ποδοσφαιρική του ενέργεια, όταν αντί για να κλωτσήσει την μπάλα, πέτυχε τον αέρα, με αποτέλεσμα να ξαπλώσει φαρδύς –πλατύς στο χορτάρι του γηπέδου.

Και έτσι κάπως ερχόμαστε στο έτερο των «κληρονόμων», τον Γιώργο Παπανδρέου. Πριν από κάνα χρόνο περίπου, είχε γίνει γνωστό από δημοσιεύματα στον Τύπο, το περίεργο ατύχημα του Γιώργου Παπανδρέου με το ποδήλατό του. Σύμφωνα με τα δημοσιεύματα λοιπόν, ο Γιώργος Παπανδρέου που αθλείται συχνά και η καλή αθλητική του φόρμα είναι εμφανής στο παράστημά του, καθώς οδηγούσε το ποδήλατό του διαπίστωσε πως η αλυσίδα του ποδηλάτου είχε κάποιο πρόβλημα το οποίο και επιχείρησε να διορθώσει εν κινήσει. Το αποτέλεσμα ήταν το χέρι του να μπλεχτεί στην αλυσίδα και να φάει μια μεγαλοπρεπή τούμπα, χτυπώντας και το χέρι του ενώ λίγο έλειψε να πάθει μεγαλύτερη ζημιά. Το περιστατικό μαζί με πολλά ακόμη έδωσε αφορμή για μια σειρά ειρωνικών σχολίων σε σχέση με τις διανοητικές ικανότητες του Προέδρου του Πασόκ, που πολλοί συνηθίζουν ακόμη να το αποκαλούν με το υποτιμητικό «Γιωργάκης».

Ο Γιώργος Παπανδρέου αποτελεί το αρχέτυπο του πολιτικού «κληρονόμου» μια και είναι ο τρίτος στη σειρά των Παπανδρέου που όπως όλα δείχνουν, θα γίνει με τη σειρά του Πρωθυπουργός της Ελλάδας. Ο Γιώργος Παπανδρέου αναδείχτηκε στην ηγεσία του Πασόκ, με την επιπέδου φυλής του Αμαζονίου, παράδοση του «δαχτυλιδιού» από τον Κώστα Σημίτη και μετά από πολλές παλινδρομήσεις που εντάθηκαν όταν έχασε τις εκλογές του 2007, κατάφερε τελικά να γίνει ο απόλυτος κυρίαρχος στο κόμμα του, έχοντας απαλλαγεί πλήρως από τα «βαρίδια» της εποχής του πατέρα του, αλλά και της εποχής του Σημίτη, με μοναδικό ίσως πόλο αμφισβήτησης τον Ευάγγελο Βενιζέλο, ο οποίος όμως είναι τελείως αποδυναμωμένος και από τον οποίο ο Παπανδρέου θα απαλλαγεί στην πρώτη ευκαιρία. Έτσι το Πασόκ του Γιώργου Παπανδρέου τυπικά, δεν έχει σχέση με τα προηγούμενα Πασόκ. Αν κρίνουμε όμως από τα λεγόμενα και των καινούργιων στελεχών του Πασόκ δεν υστερεί και σε πολλά από τα προηγούμενα Πασόκ, που είχαν πάντα το δικαίωμα άλλα να λένε και άλλα να κάνουν. Το Πασόκ του Ανδρέα Παπανδρέου έκανε ένα μεγάλο καλό στην Ελλάδα. Το ότι κατάφερε να συμφιλιώσει τις δύο Ελλάδες που προέκυψαν από τον Εμφύλιο. Κατά τ’ άλλα έκανε και μεγάλες ζημιές.

Μία από αυτές ήταν ότι σταδιακά κατέστρεψε κάθε θεσμό, αλλά έδωσε και έδαφος για την ανάπτυξη της περίφημης διαπλοκής και της νοοτροπίας του «λαμόγιου» που έγινε κυρίαρχη ιδεολογία στην Ελλάδα. Από οικονομική άποψη ήταν καταστροφικό μια και η ανακούφιση των ασθενέστερων οικονομικά ομάδων του πληθυσμού δεν στηρίχτηκε σε κάποια ανάπτυξη, αλλά στον συνεχή δανεισμό. Το Πασόκ παρέλαβε την Ελλάδα το 1981 με δανεισμό μόνο 4,7 δις ευρώ και την παρέδωσε το 2004 με δανεισμό γύρω στα 180 δις ευρώ, ενώ το 2000 με την καταστροφή στο Χρηματιστήριο, έβαλε τις βάσεις για μια οικονομική καταστροφή των λαϊκών στρωμάτων, την οποία θα χρειαστούν δεκαετίες για να την ξεπεράσουμε. Ο ίδιος ο Γιώργος Παπανδρέου όμως θα ήταν άδικο να κριθεί απ’ όλα αυτά μια και μέχρι τότε δεν είχε και ιδιαίτερη συμμετοχή στα τεκταινόμενα του κόμματος, παρ’ όλο που εν τω μεταξύ είχε φτάσει να γίνει Υπουργός Εξωτερικών. Ούτε μπορεί να κριθεί και από τα μέχρι τώρα προεκλογικά λεγόμενά του, μια και το πρόγραμμα του Πασόκ για την αντιμετώπιση της κρίσης μοιάζει περισσότερα με ευχετήρια κάρτα για τα Χριστούγεννα, αλλά και γιατί οι εξελίξεις θα είναι ιδιαίτερα απρόβλεπτες, κυρίως από τώρα και μέχρι τα Χριστούγεννα. Κι έτσι η αντιμετώπιση της κρίσης θα είναι του στυλ «βλέποντας και κάνοντας». Εξ άλλου τόσο ο «σχολιασμός» του Αλμούνια, όσο και των Standard and Poors, ήταν περισσότερο από εύγλωτος και απευθυνόταν κυρίως στο Πασόκ. Ο Γιώργος Παπανδρέου εφ όσον είναι Πρωθυπουργός από τις 5 Οκτωβρίου θα παραλάβει μια κατάσταση οικονομικά μη αντιμετωπίσιμη. Το Δημόσιο χρέος έχει ήδη σκαρφαλώσει στα 229 δις ευρώ, οι ακάλυπτες επιταγές στο τέλος του χρόνου θα έχουν φτάσει τα 3 δις ευρώ, ενώ το Ασφαλιστικό θα αποτελέσει μια ακόμη «καυτή πατάτα» στα χρόνια που έρχονται. Το τι θα κάνει με όλα αυτά στα χέρια του δεν μένει παρά να το δούμε. Η καλύτερη μέχρι τώρα προοπτική του είναι η συμπάθεια του αμερικανικού παράγοντα, που είναι πιθανόν να εκφραστεί με κεφάλαια πάνω από το τραπέζι, αλλά και κάτω από το τραπέζι., να γίνουν δηλαδή μεγάλες επενδύσεις, είτε κατ’ ευθείαν αμερικάνικες, είτε με αραβικά κεφάλαια, που θα ακολουθήσουν τις αμερικανικές υποδείξεις. Το ζήτημα βέβαια αν κάτι τέτοιο προκύψει, είναι το ποιο θα είναι το αντάλλαγμα, σε σχέση με το Κυπριακό, το Σκοπιανό, τον αγωγό Μπουργκάς- Αλεξανδρούπολης και το λιμάνι του Πειραιά.

Το ζήτημα λοιπόν που προκύπτει, είναι αν στο τέλος της Πρωθυπουργικής θητείας του Γιώργου, όποτε κι αν γίνει αυτή, ώστε να προλάβει και η Ντόρα να κυβερνήσει λιγάκι, αν η εικόνα που θα μας φέρνει στο μυαλό η θητεία του Γιώργου Παπανδρέου, είναι εκείνη του ατυχήματος με το ποδήλατο που προσπάθησε να φτιάξει την αλυσίδα εν κινήσει. Αλλά η σημερινή συγκυρία με κάτι τέτοιο μοιάζει.

Ο πολιτικός διάλογος, όπως γίνεται εδώ και πολλά χρόνια, ήταν άθλιος. Τα επιχειρήματα καλύπτονται από τις φωνές του ενός και του άλλου. Και είναι να απορείς πως άνθρωποι μικρότερης ή μεγαλύτερης ηλικίας, συμμετέχουν σ’ αυτόν τον μεγάλο διαγωνισμό αγένειας και κακών τρόπων. Ούτε μια συζήτηση δεν γίνεται με βάση την συγκεκριμένη απάντηση. Αν τα νούμερα δεν ταιριάζουν, τότε η απάντηση γίνεται θεωρητική, εκτός θέματος και συνήθως εκτός τόπου και χρόνου. Ακόμη πιο άθλια και από τον πολιτικό διάλογο ήταν η δημοσιογραφία των συγκροτημάτων, που φυσικά, ήταν σε απόλυτη αρμονία με τα πολύ συγκεκριμένα συμφέροντά τους. Το έχουμε γράψει κι άλλες φορές, οι εκλογές δεν ρυθμίζουν τίποτα σημαντικό. Εξ άλλου και τα περιθώρια των κομμάτων που αναλαμβάνουν την διακυβέρνηση είναι πια πολύ στενά. Από τη μια μεριά η Ευρωπαϊκή Ένωση, από την άλλη τα διαπλεκόμενα συμφέροντα, αφήνουν πολύ λίγο χώρο για ελιγμούς. Οι Κυβερνήσεις αναλαμβάνουν ουσιαστικά ρόλο τροχονόμου σε σχέση με τις παραγγελίες των μεγάλων προμηθευτών, όποτε το μόνο που τους μένει να ρυθμίσουν, είναι τα επίπεδα των συντάξεων, κάτι μικροαυξήσεις και κυρίως η διαχείρηση των αντιδράσεων της Μάζας. Ο κυριότερος ρόλος των Κυβερνήσεων στη σημερινή εποχή, είναι ο ρόλος του σάκου του μποξ, που απορροφά τη λαϊκή δυσαρέσκεια, αφού έτσι και αλλιώς στο τέλος κάποιας πρώτης ή το πολύ δεύτερης τετραετίας, το λαϊκό καζάνι θα δείχνει έτοιμο να εκραγεί. Θυμηθείτε με ποιο τρόπο έφτανε στην εξουσία πότε το Πασόκ και πότε η Νέα Δημοκρατία και τον τρόπο που έφευγε. Στους ιθαγενείς όμως αρέσουν τα μέτριας ποιότητας παραμύθια και γι αυτό τέτοια τους σερβίρουν.

Στις ευρωεκλογές έδειξαν για πρώτη φορά κάποια τάση απεξάρτησης από τον μακροχρόνιο υπνωτισμό τους, αλλά είδατε πόσο εύκολα ξαναυπνωτίστηκαν κι έτσι όπως έλεγε και ο Κουτσόγιωργας «δεν δικαιούνται δια να ομιλούν». Ο Παπανδρέου, εμφανίστηκε στα ντιμπέϊτ ντυμένος με πολύ ωραία κουστούμια και με καμία απάντηση σε κανένα ερώτημα. Ο Καραμανλής ήταν ως συνήθως πολύ καλός ρήτορας, αλλά μάλλον άργησε να ξυπνήσει, αν υποθέσουμε πως ξύπνησε. Ο Παπανδρέου είναι τελείως ανέτοιμος για να κυβερνήσει. Η εμφάνισή του και στα δυο ντιμπέϊτ που τόσο εντυπωσίασαν τους αρθρογράφους των εφημερίδων του Πασόκ, όσο και τους αντίστοιχους αναλυτές-προπαγανδιστές στα παράθυρα των καναλιών, ήταν επιπέδου σχολικής έκθεσης. Το χαριτωμένο είναι ότι ο Γιώργος Παπανδρέου όταν λέει ότι θέλει να «χτυπήσει στο κεφάλι» τα συμφέρονται που λυμαίνονται τον τόπο, αναφέρεται στα συμφέροντα κυρίως που εκφράζονται μέσα από τις εφημερίδες και τους αναλυτές-προπαγανδιστές του Πασόκ. Ο Γιώργος Παπανδρέου μπορεί και να μη γίνει ποτέ αντικειμενικά έτοιμος για να κυβερνήσει, αλλά το Πασόκ είναι τελείως έτοιμο για να ξεκοκκαλίσει την επόμενη μερίδα της πίτας.

Για τα υπόλοιπα κόμματα θα μιλήσουμε κάποια άλλη φορά, εξ άλλου η παρουσία τους δεν εκφράζει τίποτα σημαντικό. Απλώς διεκπεραιώνουν τον ρόλο του κομπάρσου που τους έχει ανατεθεί, ή που τον έχουν κατακτήσει.

Τον ακριβή καταμερισμό δυνάμεων της νέας Βουλής, θα μας τον δώσει το βράδυ των εκλογών, όπως πάντα η Δέλτα Πληροφορική, που από σύμπτωση ο τίτλος της αρχίζει από «Δ» , όπως και του ΔΟΛ για παράδειγμα.