Το Άλυτο Πρόβλημα

Δεν υπάρχει μέσος δρόμος. Ή εγώ δεν ξέρω να μετράω καλά ή όλοι οι άλλοι…

Εικονογράφηση: Vincent Van Gogh: "The potato eaters" - Original title, in Dutch: De Aardappeleters

Για να πως την αλήθεια εδώ και δυο τρεις βδομάδες πάσχω από υπερβολική δόση οικονομικής κρίσης. Ανοίγω τις εφημερίδες, πρώτο, δεύτερο, τρίτο θέμα, η οικονομική κρίση, η κατάντια και ο διασυρμός της Ελλάδας παγκοσμίως, τα μέτρα που λήφθηκαν και πρέπει ακόμη να ληφθούν. Ανοίγω την τηλεόραση, το ίδιο. Η κρίση, η κρίση, η κρίση. Έχω φάει τόση κρίση τους τελευταίους μήνες, που έφτασα σε σημείο κορεσμού και πια σε προσωπικό επίπεδο συζητάω άλλα πράγματα. Και σήμερα δεν είχα καμία διάθεση να ασχοληθώ πάλι μ’ αυτό το θέμα, μια και όλα τα στοιχεία είναι πια δεδομένα. Ωστόσο θα ασχοληθώ, παρά τη θέλησή μου με τη κρίση, εστιάζοντας σ’ ένα θέμα που μου προκαλεί μια απορία μαθηματικού τύπου. Όπως λοιπόν έχουμε μάθει όλο αυτό το διάστημα, το φανερό δημόσιο χρέος της Ελλάδας ξεπερνάει τα 300 δις ευρώ-για το κρυφό δεν γνωρίζουμε, αλλιώς δεν θα ήταν κρυφό- ενώ το έλλειμμα για το 2009 έφτασε κάπου γύρω στο 12,5%, που σημαίνει πως το ελληνικό κράτος μέσα στο 2009 δανείστηκε γύρω στα 90 δις ευρώ για να καλύψει τις υποχρεώσεις του-μπορεί και να πέφτω κάποια δις έξω. Η κουβέντα λοιπόν τις τελευταίες βδομάδες έχει να κάνει με το λεγόμενο σπρεντ των επιτοκίων, που σημαίνει πως η Ελλάδα δανείζεται αυτή τη στιγμή μ’ ένα επιτόκιο γύρω στις 3-3,5 μονάδες πάνω από το επιτόκιο που δανείζεται η Γερμανία και το οποίο σημαίνει ότι τα δάνεια που παίρνει σήμερα η Ελλάδα θα κοστίσουν γύρω στα 700-800 εκατομμύρια ευρώ πάρα πάνω απ’ ότι θα στοίχιζαν στη Γερμανία. Αυτό τον καιρό λοιπόν και κάτω από τη πίεση των διεθνών κερδοσκόπων που στοιχηματίζουν υπέρ της πιθανής χρεοκοπίας της Ελλάδας, η Ελλάδα προσπαθεί να εξασφαλίσει είτε την στήριξη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, είτε του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου, προκειμένου να εξασφαλίσει χαμηλότερα επιτόκια για τα δάνειά της και ακολουθώντας στη συνέχεια τις «συνταγές» του ενός ή του άλλου φορέα, που ουσιαστικά δεν διαφέρουν και οι οποίες είναι σκληρές, αλλά απαραίτητες και αυτές είναι «συνταγές» που θα έπρεπε να τις είχαμε ακολουθήσει χρόνια πριν για να μην φτάσουμε σ’ αυτά τα χάλια.

Ας πούμε λοιπόν, ότι γίνεται αυτό και από το Μάρτιο και μετά η Ελλάδα δανείζεται με λογικά επιτόκια που δεν επιβαρύνουν ακόμη περισσότερο τη θέση της. Το ζήτημα όμως είναι πως έτσι κι αλλιώς μιλάμε για δάνεια, προκειμένου να καλύπτει η Ελλάδα τις υποχρεώσεις της. Εκείνο που δεν καταλαβαίνω είναι το πώς θα ξεπεραστεί η κρίση. Οι υποχρεώσεις του ελληνικού Δημοσίου για την εξυπηρέτηση των δανείων του ανέρχονται σε περίπου 45 δις ευρώ ετησίως και αυτό θα συνεχίζεται για πολλά χρόνια ακόμη. Επίσης το ελληνικό Δημόσιο πρέπει για μισθούς και άλλες υποχρεώσεις να πληρώνει γύρω στα 60 δις ευρώ ετησίως. Από την άλλη μεριά τα έσοδα του Δημοσίου ανέρχονται γύρω στα 60 δις ετησίως και να δούμε αν τα έχει αυτά και φέτος που οι επιχειρήσεις κλείνουν οι μια μετά την άλλη, ενώ στο επόμενο διάστημα αν δεν γίνει κάτι δραματικό θα «σκάσουν» από τα χρέη και κάποιες μεγάλες επιχειρήσεις επιτείνοντας το πρόβλημα. Άρα για τα επόμενα χρόνια η «τρύπα» η υστέρηση ανάμεσα στα έσοδα και στα έξοδα, το Δημόσιο χρέος δηλαδή, θα συνεχίζει να αυξάνεται κατά 40-50 ετησίως. Πως λοιπόν θα βγούμε από την κρίση.

Από όλα αυτά γίνεται φανερό πως το δημοσιονομικό αποτελεί μόνο ένα μέρος του προβλήματος και ακολούθως της λύσης του. Πρέπει να γίνουν περικοπές, αλλά αυτές είναι ικανές να περικόψουν στο βαθμό που θα τα καταφέρουν τα έξοδα. Η έξοδος για την κρίση δεν μπορεί να υπάρξει, αν δεν αυξηθούν τα έσοδα και μάλιστα σε βαθμό δραματικό. Αλλά πως θα γίνει αυτό. Φυσικά μόνο από την ιδιωτική οικονομία. Η οποία αποτελεί ένα ακόμη πρόβλημα, με το οποίο κανείς δεν ασχολείται αυτό τον καιρό, μια και όλο το βάρος έχει ριχτεί στην περικοπή των εξόδων. Η ιδιωτική οικονομία που είναι αυτή που θα πρέπει να οδηγήσει προς την ανάκαμψη περνάει τη χιερότερή της φάση. Στη διάρκεια του 2009 σημειώθηκε καινούργιο ρεκόρ στις ακάλυπτες επιταγές που αυτή τη φορά ξεπέρασαν τα 3 δις ευρώ. Το μόνο που απομένει λοιπόν είναι μια γιγαντιαία αύξηση των διεθνών επενδύσεων στην Ελλάδα. Και για να γίνει αυτό χρειάζεται να δημιουργηθεί το κατάλληλο περιβάλλον. Κάτω από την πίεση των Ελλήνων διαπλεκόμενων, οι νόμοι που ισχύουν στην Ελλάδα, κάνουν πρακτικά αδύνατες τις επενδύσεις, μια και εγχώρια λαμόγια ξέροντας πως δεν αντέχουν στον υγιή ανταγωνισμό, έχουν καταφέρει να εξαλείψουν αυτή την προοπτική. Η επόμενη μεγάλη μάχη πρέπει να δοθεί σ’ αυτό το χώρο. Αλλιώς το πρόβλημα δεν έχει λύση…