Συγκοινωνούντα Δοχεία

Όπως οι Αμερικανοί πριν από αυτούς έτσι και οι Ευρωπαίοι τώρα θα αργήσουν να καταλάβουν τι ακριβώς συμβαίνει. Και όταν το καταλάβουν ο κόσμος θα είναι ριζικά αλλαγμένος.

Στην Ευρωπαϊκή Σύνοδο Κορυφής της 25ης Μαρτίου, εκείνο που θα μπορούσε να διαπιστώσει κανείς -καθώς οι Ευρωπαίοι ηγέτες συζητούσαν τα προβλήματά τους με αιχμή τα οικονομικά προβλήματα της Ελλάδας, και τις επιπτώσεις της ελληνικής κρίσης στην πορεία του Ευρώ, αλλά και στη συνοχή και το μέλλον της ευρωζώνης - ήταν ένα κλίμα που έκρυβε την απειλή ενός απροσδιόριστου κινδύνου. Την προηγούμενη μέρα από την έναρξη της Συνόδου, ένας από τους γνωστούς οίκους αξιολόγησης , είχε ήδη υποβαθμίσει και την πιστοληπτική ικανότητα της Πορτογαλία, πράγμα που συμβαίνει, ότι από δω και πέρα και για κάποιο διάστημα, μια καόμη χώρα του ευρωπαϊκού Νότου θα δανείζεται με ακριβότερα επιτόκια. Αλλά δεν είναι μόνο αυτό. Το πρόβλημα είναι συνολικότερο. Τον τελευταίο μόνο χρόνο το σύνολο του χρέους των ευρωπαϊκών χωρών, έχει αυξηθεί κατά 40% , γεγονός που σημαίνει ότι τα επόμενα χρόνια οι κανονιές των χρεών θα ακούγονται από διάφορες γωνιές της Ευρώπης. Για την ώρα η Ευρωπαϊκή Ένωση, είναι ανέτοιμη να αντιμετωπίσει τέτοιου είδους προβλήματα και ακόμη περισσότερο ανέτοιμη να καταλάβει τι είναι και τι θέλει να γίνει. Αν το καταλάβει ποτέ.
Η ανησυχία όμως εκτείνεται πέρα από αυτό. Σε κάτι που παρ’ όλο που είναι τόσο φανερό, κανείς δεν μοιάζει να το αντιλαμβάνεται.

Το ίδιο είχε συμβεί και με την αμερικανική κρίση. Και παρ’ όλο που η αμερικάνικη κρίση μοιάζει να έχει ξεπεράσει πια το χαμηλότερό της σημείο και η αμερικάνικη οικονομία αρχίζει να ξαναβρίσκει το ρυθμό της , παρά τις στρατιές των ανέργων, εν τούτοις και εκεί είναι διάχυτη, αυτή η ατμόσφαιρα της ανησυχίας , χωρίς συγκεκριμένη σκόπευση.

Τι συμβαίνει λοιπό; Τι δεν πάει καλά. Γιατί οι ως τώρα οικονομικές ατμομηχανές ολόκληρου του πλανήτη, οι ΗΠΑ και οι Ευρωπαϊκή Ένωση, όχι μόνο δείχνουν, αλλά και είναι λαχανιασμένες, σ’ αυτό το μεγάλο και παγκόσμιο οικονομικό παιχνίδι;

Συμβαίνει ακριβώς αυτό. Το παιχνίδι έχει γίνει πια παγκόσμιο. Μέχρι δέκα και κάτι χρόνια πριν, ο παγκόσμιος πλούτος, όπως και όπου κι αν παραγόταν θα συγκέντρωνε, ένα υπερκέρδος, το μεγαλύτερο μέρος του οποίου θα κατέληγε στην Ευρώπη και στη Αμερική, στο δεύτερο μισό τοι εικοστού αιώνα. Ο κόσμος είχε αρχίσει να είναι ήδη παγκοσμιοποιημένος, από το τέλος του Δεύτερου Παγκόσμιου Πόλεμου, αλλά υπήρχε μια πολύ σημαντική οικονομική λεπτομέρεια. Λίγο πριν από το τέλος του αιώνα το Χονγκ Κόνγκ πέρασε στους Κινέζους. Και αντί όπως φοβόντουσαν οι περισσότεροι το Χονγκ Κονγκ , να γίνει κομμουνιστικό, έδρασε σαν ιός, που εξαπλώθηκε με ταχύτητα αστραπής σε ολόκληρη την κινέζικη επικράτεια, αλλάζοντας όχι μόνο τη μοίρα αυτής της χώρας, αλλά και τη μοίρα του πλανήτη. Δέκα χρόνια πριν από αυτό, κάτω από την πίεση της πραγματικότητας , έπεφτε το τείχος του Βερολίνου και μαζί ολόκληρη η Σοβιετική Αυτοκρατορία, δίνοντας ένα τέλος στο ανεπιτυχές πείραμα του υπαρκτού σοσιαλισμού.

Τα δυο αυτά γεγονότα, από οικονομική άποψη ήταν καταλυτικά. Η Κίνα άρχισα να μπαίνει σε μια περίοδο φρενιασμένης οικονομικής ανάπτυξης και η Ρωσία αφού πέρασε κάποια στάδια κλυδωνισμών άρχισε να βρίσκει κι αυτή το ρυθμό της.

Παρ’ όλο λοιπόν που τα οικονομικά προβλήματα μοιάζουν να έχει συγκεκριμένες αιτίες, τα στεγαστικά δάνεια για παράδειγμα για τις ΗΠΑ, η η ελληνική ημιχρεοκοπία γα την Ευρώπη, η γενεσιουργός αιτία είναι βαθύτερη. Είναι το ότι η μερίδα του λέοντος από το αποτέλεσμα του παραγόμενου παγκόσμιου πλούτου δεν μοιράζεται τώρα κυρίως ανάμεσα στις ΗΠΑ και την Ευρώπη, αλλά διαχέεται με ολοένα αυξανόμενους ρυθμούς στην Κίνα , στην Ρωσία και ακόμη στην Ινδία και στην Βραζιλία. Τα τελευταία χρόνια στα ελληνικά νησιά, οι τουρίστες από τις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης και τις ΗΠΑ μειώνονται, ενώ αντίθετα αυξάνονται οι πλούσιοι τουρίστες από τη Ρωσία και την Ουκρανία, που όχι μόνο κατακλύζουν τους νέους αγαπημένους τους προορισμούς, αλλά έχουν την δυνατότητα να αγοράσουν και κάποιο κομμάτι γης μικρό ή μεγαλύτερο. Για κάθε Ευρωπαίο και Αμερικανό πολίτη που διασχίζει το κατώφλι της φτώχειας, υπάρχει ένα αντίκρισμα. Τη θέση του θα πάρει κάποιος πολίτης της Κίνας, της Ρωσίας, της Ινδίας ή της Βραζιλίας. Το παιχνίδι γίνεται μάλιστα ακόμη πιο διάχυτο μια και στο παγκόσμιο παιχνίδι έχει μπει πια και η Σαουδική Αραβία και οι χώρες των Αραβικών Εμιράτων. Σε κάποιες παλιότερες εποχές ο πλούτος της Σαουδικής Αραβίας εξανεμιζόταν σε φανταχτερές επιδείξεις χρήματος. Όταν πριν από καμιά δεκαριά χρόνια η Σαουδική Αραβία κόντεψε να χρεοκοπήσει, παρά το τεράστιο πλούτο που παρήγαγε, φαίνεται πως έβαλε μυαλό. Έτσι τα πετροδολάρια επενδύονται πια, είτε στο έδαφος της Σαουδικής Αραβίας είτε εξαγοράζοντας σε καλές τιμές δυναμικές ευρωπαϊκές επιχειρήσεις που αντιμετωπίζουν ως συνήθως προβλήματα ρευστότητας.

Ο κόσμος από οικονομική άποψη είναι π[ια μια σειρά από δοχεία που συγκοινωνούν. Όταν κάπου κατεβαίνει η στάθμη μοιραία ανεβαίνει κάπου αλλού. Και αυτό συμβαίνει αυτή την εποχή. Η οικονομική στάθμη της Ευρώπης και των ΗΠΑ κατεβαίνει και κάπου αλλού ανεβαίνει. Ο κόσμος που γνώρισαν οι Αμερικανοί και οι Ευρωπαίοι πολίτες δεν υπάρχει πια. Αυτό σημαίνει πως θα πρέπει από δω και πέρα να μάθουν να ζουν με λιγότερα και ακόμη να συνηθίσουν στην ιδέα, πως κάποιοι άλλοι θα ζουν καλύτερα, από τους ίδιους.

Η δεκαετία που διανύουμε θα χαρακτηριστεί από αυτό το φαινόμενο. Η επόμενη δεκαετία θα είναι η δεκαετία της εξισορρόπησης, με τον παγκόσμιο πλούτο, διασκορπισμένο πιο ισομερώς από ότι ήταν μέχρι σήμερα.

View Larger Map

http://maps.google.com/

View Larger Map