Εκλογές και Εξελίξεις

Ανεξάρτητα από το αποτέλεσμα των εκλογών και την τοποθέτηση του Γιώργου Παπανδρέου, η περίοδος που ξεκινάει ίσως συμπεριλαμβάνει πολλά απρόοπτα.

Εκείνο το βράδυ της Δευτέρας, παρακολούθησα κι εγώ όπως και πολύ άλλοι, την διακαναλική συνέντευξη του Γιώργου Παπανδρέου, που είχε προαναγγελθεί από μέρες και που το περιεχόμενό της ήταν λίγο πολύ γνωστό μια και συζητιόταν στα κανάλια μέρες πριν. Δυσκολεύτηκα να παρακολουθήσω τη συνέντευξη και γιατί ήταν πολύ μεγάλη και γιατί αυτά που ρωτήθηκαν και αυτά που απαντήθηκαν ήταν λίγο πολύ γνωστά. Και για να πω την αλήθεια δεν κατάλαβα τι ανάγκασε τον Γιώργο Παπανδρέου να θέσει θέμα εθνικών εκλογών, ανάλογα με το αποτέλεσμα αυτών των εκλογών. Είναι σίγουρο ότι περνάμε μια κρίση πρωτόγνωρη, που έχει αναστατώσει την ζωή εκατομμυρίων ανθρώπων στη χώρα μας, οπότε και κάποια τυχόν αποδοκιμασία της πολιτικής του Πρωθυπουργού και λογική είναι , αλλά δεν παίζει και κανένα ρόλο. ΄Αλλωστε τι πρόκειται ν’ αλλάξει, αν σ’ αυτές τις εκλογές το Πασόκ δεν πάρει τα ποσοστά που θέλει. Είναι συνηθισμένο στις δημοτικές εκλογές να αποδοκιμάζεται έτσι κι αλλιώς σε κάποιο μέτρο το κόμμα που εκάστοτε κυβερνάει. Εγώ στη θέση του θα έλεγα το αντίθετο. Ότι δηλαδή θα συνεχίσω, γιατί αυτό είναι που θεωρώ σωστό. Τι προβλήματα να προκύψουν;. Να κάνει πιο σκληρή κριτική η Νέα Δημοκρατία και τα άλλα κόμματα; Αυτό πρόκειται να γίνει έτσι κι αλλιώς ανεξάρτητα από το αποτέλεσμα. Το οποιοδήποτε αδιέξοδο δεν πρόκειται να προκληθεί, από το αποτέλεσμα των εκλογών, αλλά από την ίδια την πραγματικότητα. Αν δηλαδή η ελληνική κοινωνία αντέξει τα σκληρά διαρθρωτικά μέτρα, που έχουν ρίξει την κατανάλωση στα απολύτως απαραίτητα.

Ο Αιμίλιος Λιάτσος έκανε μία από τις πιο ουσιαστικές ερωτήσεις, που ήταν και πολύ συγκεκριμένη, αλλά και έθετε ένα από τα καυτά ερωτήματα που ζητάνε την απάντησή τους. Είπε δηλαδή-και αυτό συμβαίνει στην πραγματικότητα- τι πρόκειται να γίνει η στιγμή που ένα μεγάλο ποσοστό των συνδρομητών της ΔΕΗ αδυνατούν πια να εξοφλήσουν τους λογαριασμούς τους. Ο Παπανδρέου αγνόησε τελείως την ερώτηση και όπως έκανε και σ’ άλλες ερωτήσεις παρέκαμψε το θέμα. Κι εδώ βρίσκεται ένα πολύ μεγάλο πρόβλημα κι αποκαλύπτει κι έναν από τους κύριους λόγους που τα πράγματα έχουν πάει έτσι όπως πήγαν. Τα ελληνικά κόμματα που έχουν κληθεί να κυβερνήσουν από την Μεταπολίτευση και μετά, έχουν κυρίως στο μυαλό τους μόνο το δημόσιο τομέα. Αυτοί είναι οι βασικοί πελάτες τους, αυτοί είναι με τους οποίους έχουν τα σημαντικά πάρε δώσε. Ήταν δηλαδή κυβερνήσεις δημοσίου τομέα. Ο υπόλοιπος πληθυσμός για τα ελληνικά κόμματα, έχουν αποτελέσει ως τώρα μια παράπλευρη πραγματικότητα με την οποία δεν έχουν ασχοληθεί ιδιαίτερα. Ο Γιώργος Παπανδρέου έχει λίγο παρασυρθεί από τα μπράβο που παίρνει στα διεθνή ταξίδια του για τα σκληρά και δύσκολα μέτρα που πήρε για τη εξυγίανση του δημόσιου τομέα και που έπρεπε να είχαν παρθεί εδώ και τριάντα χρόνια-και καλά έκανε και τα πήρε- αλλά δεν έχει προφανώς αντιληφθεί τις ασήκωτες δυσκολίες που περνάει η υπόλοιπη κοινωνία. Το βασικό του πρόβλημα λοιπόν είναι εκεί. Το αποτέλεσμα των εκλογών δεν θα παίξει κανένα ρόλο. Άντε ν’ ανέβουν λίγο οι αντιπολιτευτικοί τόνοι, που εξ άλλου δεν έχουν να προτείνουν και καμιά βιώσιμη λύση. Εκείνο που θα έπρεπε να απασχοληθεί είναι το τι γίνεται με τους ανθρώπους που δεν έχουν πια λεφτά να πληρώσουν την ΔΕΗ. Και τι θα γίνει μ’ εκείνους που σε λίγο ή ήδη από τώρα δεν θα έχουν να φάνε.

Η κατάσταση είναι πολύ δύσκολη αντικειμενικά. Και υπάρχει πράγματι πιθανότητα το Πασόκ να μην μπορέσει να τα βγάλει πέρα, καθώς μάλιστα στο αμέσως επόμενο διάστημα πρέπει να εξυγιάνει ένα από τους μεγάλους ασθενείς του συστήματος, με τις ΔΕΚΟ που έχουν δημιουργήσει δισεκατομμύρια σε χρέος. Να τα βάλει δηλαδή μαζί με το βαθύ Πασόκ. Και όπως και νάχει η εξυγίανση των ΔΕΚΟ είναι πιθανόν να δημιουργήσει κι άλλες χιλιάδες ανέργους, που θα έρθουν να προστεθούν στις ήδη 600.000 σημερινών ανέργων. Οι περισσότεροι υπολογίζουν ότι μέσα στο 2011 οι άνεργοι θα ξεπεράσουν το ένα εκατομμύριο και με ελάχιστη πιθανότητα να βρουν δουλειά. Είναι πιθανόν να υπάρξουν κοινωνικές ανακατατάξεις και είναι επίσης πολύ πιθανόν να υπάρξει πολιτική αστάθεια, με αλλεπάλληλες εκλογικές αναμετρήσεις, πράγμα που σημαίνει απόλυτη καταστροφή. Το πώς θα βγούμε από αυτό το δύσκολο μονοπάτι, πραγματικά δεν είναι εύκολο. Το πώς θα ξαναδημιουργηθεί η αγορά, που κάθε μέρα λυγίζει όλο και περισσότερο, είναι ένα πρόβλημα που δεν έχει απάντηση.

Υπάρχει και η πιθανότητα για απρόβλεπτες εξελίξεις, που ίσως αυτή τη στιγμή ούτε καν περνάνε από το μυαλό μας. Το ζήτημα είναι ότι ούτε και με απρόβλεπτες εξελίξεις μπορεί κανείς να βρει λύση σ’ ένα πρόβλημα που είναι και οικονομικό και κοινωνικό και πολιτικό. Και είναι πολύ φυσικό αυτή την εποχή πολλοί και στην Ελλάδα και στο εξωτερικό να κάνουν σκέψεις για το ποια θα είναι η επόμενη μέρα αν το υπάρχον πολιτικό σκηνικό, μέσα στο επόμενο διάστημα, στα επόμενα δυο χρόνια καταρρεύσει συνολικά κάτω από το βάρος της κρίσης. Γιατί από καιρό λέγεται ότι το πολιτικό σύστημα της Μεταπολίτευσης έχει φθαρεί ανεπανόρθωτα, ιδίως αφού μας οδήγησε σ’ αυτήν την κατάσταση, αλλά δεν έχει ξεπροβάλει και κάτι που θα μπορούσε να το αντικαταστήσει .

Η απλούστερη ανάγνωση της συνέντευξης Παπανδρέου, είναι πως πρόκειται για ένα ελιγμό προκειμένου να συσπειρώσει το κόμμα του εν όψει της εκλογικής αναμέτρησης και τίποτα δεν πρόκειται να συμβεί ανεξάρτητα από το αποτέλεσμα. Σε τέτοιες εποχές όμως και με τέτοια προβλήματα, τα παλιά συνηθισμένα κόλπα, έχουν παρενέργειες που κανείς δεν ξέρει που μπορεί να φτάσουν, όπως ήταν και η άμεση εκτίναξη των ελληνικών σπρεντς στις αγορές. Και μια εκλογική αναμέτρηση σε εθνικό επίπεδο θα ήταν από μόνη ένα σημείο αρνητικής εξέλιξης, μια δε παρατεταμένη πολιτική αστάθεια, θα ισοδυναμούσε με αυτοκτονία και θα οδηγούσε σίγουρα στην χρεοκοπία. Όπως και νάχει αυτός ο χειμώνας κρύβει πολλά στο μανίκι του.