Η κρίση του Τύπου

Η κρίση που έχει περάσει σε κάθε δραστηριότητα αρχίζει να χτυπάει καίρια και τον ημερήσιο Τύπο.

Εικονογράφηση: André Kertész, Boy reading newspaper, 1944 © The Estate of André Kertész

Η ανακοίνωση της εφημερίδας ήταν σύντομη και λιτή. Το ημερήσιο Βήμα μια από τις πιο ιστορικές εφημερίδες της χώρας, μην μπορώντας πια να αντέξει την οικονομική επιβάρυνση της έκδοσής του, διακόπτει το καθημερινό φύλλο της εφημερίδας, διατηρώντας μόνο την κυριακάτικη έκδοσή της, ενώ η καθημερινή της έκδοση θα εμφανίζεται μόνο στον Ιντερνετ. Ήταν μια από καιρό αναμενόμενη απόφαση. Οι φήμες για την διακοπή της καθημερινής έκδοσης του Βήματος είχαν αρχίσει πριν από ένα περίπου χρόνο, μια και οι μειωμένες κυκλοφορίες της όπως και τα μειωμένα έσοδά της έκαναν το κόστος της αβάσταχτο για τον συγκρότημα του ΔΟΛ, που μετά το θάνατο του Χρήστου Λαμπράκη, διευθύνεται από τον Σταύρο Ψυχάρη. Μέσα στο πρώτο εξάμηνο του 2010 το Βήμα είχε καταγράψει ζημιές ύψους 9,7 εκατομμυρίων ευρώ, ενώ, αν το πάρουμε κατ’ αναλογία μέχρι τη διακοπή της έκδοσής του οι ζημιές θα πρέπει να είχαν φτάσει τα 13-14 εκ. ευρώ, εξανεμίζοντας έτσι και ένα μεγάλο μέρος του δανείου των 24 εκ ευρώ, πουλώντας με τη μέθοδο του sale and lease back το καινούργιο κτίριο που μεταφέρθηκε επί της οδού Μιχαλακοπούλου. Ο ΔΟΛ έχει αρχίσει να βρίσκεται αντιμέτωπος με την οικονομική κρίση αμέσως μετά την τεράστια αξία που είχε αποκτήσει με τη είσοδό του στο Χρηματιστήριο. Με την πτώση του Χρηματιστηρίου, η κρίση είχε αρχίσει να χτυπάει με κάποιο τρόπο το σύνολο τν Μέσων Ενημέρωσης, αλλά ήπια και με τρόπο που φαινόταν ότι εύκολα μπορούσε να αντιστραφεί.

Όταν πρωτοκυκλοφόρησε το Κλικ στην καινούργια του μορφή στο διαδίκτυο, τον Ιούνιο του 2008, είχαμε παρουσιάσει τότε ένα άρθρο με τίτλο «Χάρτινες Τίγρεις» προβλέποντας ότι σε κάποιο βάθος μέλλοντος που το τοποθετούσαμε σε βάθος δέκα έως είκοσι ετών τα χάρτινα Μέσα Ενημέρωσης σταδιακά θα εξαφανίζονταν για να αντικατασταθούν από τα Μέσα στο διαδίκτυο. Η κρίση τότε δεν είχε αρχίσει. Υπήρχε ήδη στην Αμερική με την κρίση των στεγαστικών δανείων, αλλά κανένας ακόμη δεν μπορούσε να υποθέσει τη συνέχεια. Η συνέχεια όπως σιγά σιγά αντιληφθήκαμε όλοι αποδείχτηκε πολύ χειρότερη και από την χειρότερη φαντασία μας. Τα Μέσα Ενημέρωσης που για την επιβίωσή τους στηρίζονται στη διαφήμιση δέχτηκαν καίριο πλήγμα, καθώς τα δύο τελευταία χρόνια η διαφήμιση στον Τύπο έχει σημειώσει πτώση τουλάχιστον κατά 50%, αν όχι και πάρα πάνω. Οι επιχειρήσεις των Μέσων Ενημέρωσης δέχτηκαν το πλήγμα σχετικά απροετοίμαστες με τεράστια μισθολόγια και βεβαίως με το κόστος του χαρτιού και της εκτύπωσης που ανεβαίνει δυσανάλογα όταν οι πωλήσεις πέφτουν και αυξάνονται οι επιστροφές. Τα δυο τελευταία χρόνια όλες οι επιχειρήσεις Τύπου είτε εκδίδουν εφημερίδες είτε περιοδικά έχουν αποδυθεί σ’ έναν αγώνα μείωσης του κόστους προσπαθώντας να προλάβουν τα χειρότερα. Αλλά δυστυχώς το εγχείρημα δεν φαίνεται να στέφεται με επιτυχία, καθώς όσο πάει η κρίση βαθαίνει. ΟΙ συνολικές υποχρεώσεις των επχειρήσεων Τύπου πρέπει αυτή τη στιγμή να υπερβαίνουν το 1 δις ευρώ, μια κατάσταση που και με τις καλύτερες προϋποθέσεις δεν είναι αναστρέψιμη.

Λίγο πριν το Βήμα ανακοινώσει την διακοπή της έκδοσής του, μια άλλη ιστορική εφημερίδα, που αντιμετώπιζε προβλήματα εδώ και χρόνια, η Απογευματινή, διέκοψε κι αυτή την έκδοσή της, καταφεύγοντας στην λύση της πτώχευσης

Η περίοδος που ακολουθεί θα είναι η πιο δύσκολη που έχουν περάσει τα Μέσα Ενημέρωσης και είναι δύσκολο να προβλέψει κανείς ποια από τα Μέσα Ενημέρωσης, εφημερίδες και περιοδικά, που βλέπουμε ακόμη στα περίπτερα, θα εξακολουθήσουν να βρίσκονται εκεί και μετά από ένα χρόνο. Υπάρχει πολύ μεγάλη πιθανότητα να κλείσουν ολόκληρα συγκροτήματα και για να το διαπιστώσει κανείς αυτό δεν έχει παρά να ρίξει μια γρήγορη ματιά στους ισολογισμούς των επιχειρήσεων Τύπου.

Δυστυχώς για τον Τύπο η πρόβλεψή μας , όπως όλα δείχνουν, θα επαληθευθεί πιο γρήγορα απ’ ότι νομίζαμε.