24 Φεβρουαρίου 2021

Αλήθεια, τι ακριβώς περιμένουμε;

Η λύτρωση δεν θα έρθει. Η λύτρωση είναι ήδη εδώ. Κάτι από τον Τιτανικό.
Η λύτρωση δεν θα έρθει. Η λύτρωση είναι ήδη εδώ. Κάτι από τον Τιτανικό.

Σε μια από τις τελευταίες σκηνές του Τιτανικού, της ταινίας του James Cameron του 1997, η Rose, γιαγιά πια, περιγράφοντας την καρτερία των ανθρώπων που είχαν εγκαταλείψει το πλοίο, αυτών που περίμεναν στις βάρκες, εξιστορεί σε μιάμιση αράδα τον θάνατο και τη ζωή – έναν θάνατο φυσικό ή συμβολικό και μια ζωή που δεν θα ήταν ποτέ πια η ίδια:

«…afterward, the seven hundred people in the boats had nothing to do but wait: wait to die, wait to live, wait for an absolution which would never come….» / «…μετά, οι επτακόσιοι άνθρωποι στις βάρκες δεν είχαν τίποτα άλλο να κάνουν από το να περιμένουν: να περιμένουν να πεθάνουν, να περιμένουν να ζήσουν, να περιμένουν μια λύτρωση που δεν θα ερχόταν ποτέ…».


Πολλά χρόνια αργότερα και εν μέσω πανδημίας, τα λόγια αυτά ακούγονται ανατριχιαστικά έγκυρα.

Πολλά χρόνια αργότερα και εν μέσω μιας πανδημίας που συγκλονίζει τον κόσμο, η ανθρωπότητα περιμένει: ένα εμβόλιο να επιδράσει, την πρώτη δόση, την δεύτερη δόση, ένα φάρμακο να ελεγχθεί, το lock-down να αρθεί ξανά και ξανά, την οικονομία να επαναλειτουργήσει, το επόμενο Πάσχα, το επόμενο καλοκαίρι, την επιστροφή σε μια «κανονικότητα» που όμως έχει πια πεθάνει, μια λύτρωση που είναι άγνωστο αν, πότε και με τι μορφή θα έρθει. Ο χρόνος και το βάθος του κυλούν διαφορετικά.

Περιμένουμε, και όσο περιμένουμε τα πράγματα δείχνουν στάσιμα, αλλά στην ουσία τους αλλάζουν γιατί, μέσα από όλο αυτό που ζούμε, αλλάζουμε κι εμείς. Είναι μια εσωτερική διαδικασία μετουσίωσης και προσαρμογής, μια εξελικτική πορεία που αφορά τη μονάδα, το άτομο αλλά και το σύνολο, το όλον, μια και τα δύο είναι αλληλένδετα και το ένα συμπαρασύρει το άλλο. Και αν αλλάξει το DNA μας δεν θα είναι από το εμβόλιο όπως φοβόνται κάποιοι, αλλά από το γεγονός ότι κάθε κύτταρο του ανθρώπινου είδους θα προσαρμοστεί, ή θα πρέπει να προσαρμοστεί σε κάθε επίπεδο – υλικό, συναισθηματικό, ψυχολογικό και πάει λέγοντας - ώστε να επιβιώσει σε καταστάσεις πρωτόγνωρες, σε ένα περιβάλλον αλλιώτικο.

Περιμένουμε μια λύτρωση που όμως είναι ήδη εδώ. Λυτρωθήκαμε από καταστάσεις που μάλλον παρέπαιαν, από έναν κόσμο που ουσιαστικά δεν ήταν στα μέτρα μας - γιατί αν ήταν, όλες αυτές οι αγωνιώδεις συζητήσεις περί «επιστροφής στην κανονικότητα» θα ήταν άτοπες, καθώς ακόμη και τώρα θα ήμασταν απόλυτα ισορροπημένοι, στο κέντρο μας έτσι κι αλλιώς. Απλά ξεβολευτήκαμε άτσαλα και ξαφνικά, και τώρα, σαν μπλοκαρισμένοι, προσπαθούμε να γραπωθούμε από την ανάμνηση ενός κόσμου που όλο και απομακρύνεται, με γνώμονα τον φόβο για το άγνωστο που έρχεται. Κάποιοι το ονομάζουν limbo. Για άλλους ισχύει ότι η «γνώριμη δυστυχία» είναι προτιμότερη από την «άγνωστη ευτυχία».

Περιμένουμε μια νέα πραγματικότητα, η οποία όμως είναι ήδη εδώ, δημιουργείται και αναπτύσσεται από σπόρους που υπήρχαν πολύ πριν εμφανιστεί ο κορωνοϊός και όλα τα παρελκόμενα.

Και η «κατάρα» αυτή που μας βρήκε θα μπορούσε να είναι μια κρυμμένη «ευλογία» – ένας συμβολικός θάνατος της ζωής όπως την ξέραμε, που μας δίνει όμως την προοπτική, θέλοντας και μη, να μεταλλαχθούμε ατομικά και συνολικά, ώστε να δημιουργήσουμε ζωή στα μέτρα μας, πιο υγιή, συντονισμένη και τελικά γαλήνια.

Η λύτρωση δεν θα έρθει. Το πλοίο, όσο ωραίο, άνετο, βολικό και πολυτελές και να ήταν, συγκρούστηκε με το παγόβουνο, έβαλε νερά και βούλιαξε.

Η λύτρωση είναι ήδη εδώ. Και αν ένας τρόπος ζωής, της δικής μας παλιάς ζωής, βούλιαξε από τη σύγκρουση με τις ακίδες ενός ιού, εμείς - κάποιοι κουρασμένοι, άλλοι τραυματισμένοι, με λίγες ή πολλές απώλειες, σίγουρα διαφορετικοί - είμαστε επίσης εδώ, σε μια διαδικασία επανεφεύρεσης των δεδομένων μας και - εξίσου σημαντικό - με πιο ολοκληρωμένη γνώση του εαυτού μας, όπως και του κόσμου που ζούμε. Και αυτό δίνει στα πράγματα τελείως διαφορετική έννοια, σκοπιά και προοπτική. Ή τουλάχιστον έτσι θα έπρεπε να είναι.


Άλλωστε, για όσους θυμόνται την ταινία, και η Rose μετά το ταξίδι και το ναυάγιο, κατά το οποίο μοιραία επανεφήυρε τον εαυτό της, φτάνοντας τελικά στον προορισμό της συστήθηκε με νέο όνομα: όχι πια Rose De Witt Bukater, αλλά Rose Dawson.