16 Ιουνίου 2022

Ένα ναυάγιο 800 ετών, κρυμμένο για δεκαετίες από τους Κινέζους

Το Nanhai No.1 είναι ένα από τα πρώτα δείγματα των Κινεζικών προσπαθειών να καταστούν παγκόσμια ναυτική δύναμη.
Το Nanhai No.1 είναι ένα από τα πρώτα δείγματα των Κινεζικών προσπαθειών να καταστούν παγκόσμια ναυτική δύναμη.

Το 1987, η Βρετανική εταιρεία Marine Exploration, στην προσπάθειά της να ανακαλύψει τη θέση ενός ναυαγίου του 1700 της Ολλανδικής Εταιρείας Ανατολικών Ινδιών στις Κινεζικές ακτές, έπεσε επάνω σε μια έκπληξη 800 ετών. Ένα άθικτο εμπορικό πλοίο της εποχής του Νότιου Song, τον 12ο μ.Χ. αιώνα. Το σκάφος, στο βυθό μεταξύ του Hong Kong και της νήσου Hailing φάνηκε από την πρώτη στιγμή σε άριστη κατάσταση, παρά την ατελείωτη μάχη του για αιώνες με το αλμυρό νερό και τα ρεύματα της περιοχής.

Η δυναστεία των Song δεν κατάφερε να διατηρήσει την κυριαρχία στο βόρειο κομμάτι της χώρας και το 1125, ο αυτοκράτορας μετέφερε νότια την πρωτεύουσα και έδρα του. Το νέο κράτος ονομάστηκε Νότιο Song και μέσα σε ένα εχθρικό περιβάλλον, έκανε τα πάντα για να στηρίξει το εμπόριο που θα απέφερε τα τόσο πολύτιμα έσοδα που θα χρηματοδοτούσαν έναν ισχυρό στρατό. Το πρόβλημα; Οι ‘’εχθροί’’ πλέον στο βορρά, είχαν αποκλείσει τους δρόμους του μεταξιού, την εμπορική οδό που για αιώνες χρησιμοποιούσαν για να μεταφέρουν τα προϊόντα τους στη Δύση.

Η μόνη ορατή λύση ήταν η θάλασσα και χωρίς πολλές σκέψεις, το Νότιο Song έγινε ένα ναυτικό κράτος, χτίζοντας καράβια και ανακαλύπτοντας νέους δρόμους για τη μεταφορά αγαθών και ανθρώπων. Ήταν στην ουσία η πρώτη απόπειρα της Κίνας να θέσει τις βάσεις ώστε να γίνει μια από τις μεγαλύτερες ναυτικές δυνάμεις στον κόσμο. Τα χέρια άλλωστε ποτέ δεν της έλλειπαν.

Το ναυάγιο στα ανοιχτά του Hong Kong, φαίνεται πως έγινε στις πρώτες κιόλας μέρες του ταξιδιού του. Το εμπόρευμά του, τεράστιο σε ποσότητα, ήταν σκεπασμένο και ανέπαφο. Σαν να είχε φορτωθεί στιγμές πριν. Η 30 μέτρων ξύλινη κατασκευή ονομάστηκε Nanhai No. 1, μιας και είναι το πρώτο που ανακαλύφθηκε ποτέ στην περιοχή, για δεύτερη φορά στην ιστορία της θα γνώριζε την ατυχία. Η Maritime Exploration δεν είχε τους αναγκαίους πόρους για να υποστηρίξει μια ανέλκυση τέτοιου μεγέθους από εκείνα τα νερά και η έρευνα σε τέτοιες συνθήκες ήταν αδύνατη για τους επιστήμονες. Το σκάφος έμεινε εκεί για επιπλέον δεκαετίες, κάτω από τη στενή παρακολούθηση των Κινεζικών αρχών, που κράταγαν μακριά τους ντόπιους ψαράδες διαδίδοντας φήμες για βόμβες από τον Β’ παγκόσμιο πόλεμο στην περιοχή.

Από το 2002 μέχρι το 2007, ένα γιγαντιαίο πρόγραμμα ανέλκυσης ξεκίνησε να σχεδιάζεται για το Nanhai No. 1. Χρειάστηκε την κατασκευή ενός ανοιχτού, μεταλλικού ‘’κουτιού’’ 3000 τόνων, που με αισθητήρες στην κάτω του πλευρά περικύκλωσε με προσοχή το ναυάγιο. Στη συνέχεια τσιμεντένιες δοκοί τοποθετήθηκαν στο επάνω του μέρος, ώστε να του βουλιάξουν στο βυθό και να φτάσει πιο χαμηλά από το κάτω μέρος του Nanhai. Τότε ήταν που ανέλαβαν δύτες οι οποίο περνώντας μεγάλης αντοχής συρματόσχοινα μέσα από τρύπες στην κάτω πλευρά του κουτιού και από την άμμο, έφτιαξαν μια βάση, που στη συνέχεια μπόρεσε να στηρίξει το ναυάγιο στην ανέλκυσή του.

Η όλη επιχείρηση στέφθηκε με απόλυτη επιτυχία, παρά τους 15,600 τόνους του σκάφους, το οποίο μεταφέρθηκε στο μουσείο του Ναυτικού Δρόμου Του Μεταξιού που κατασκευάστηκε για την περίσταση στο Hailing. Εκεί, μέσα σε ένα ενυδρείο με θαλασσινό νερό και θερμοκρασία ρυθμισμένη ακριβώς σε αυτή που επικρατούσε στο βυθό, το έκθεμα πλέον, αφέθηκε στα χέρια των αρχαιολόγων ώστε να μελετηθεί το πολύτιμο περιεχόμενό του.

Η ακριβής χρονολογία του ναυαγίου τοποθετήθηκε μετά από ανάλυση των ευρημάτων στο 1183. Τα πάντα στο πλοίο είναι πολύτιμα, από ιστορικής πλευράς πάντα. Το γεγονός ότι ήταν ένα απλό εμπορικό σκαρί, σημαίνει πως από τα 65,000 περίπου αντικείμενα που βρέθηκαν επάνω του, τα περισσότερα ήταν ευρείας κατανάλωσης αντικείμενα, προσιτά στους περισσότερους εκείνη την εποχή. Πορσελάνες και διάφορα κεραμικά, μικρής αξίας, φιγουράρουν δίπλα σε χρυσά αλλά και ασημένια νομίσματα, πολύτιμά βάζα και αδιευκρίνιστα υφάσματα, κατεστραμμένα από το αλάτι.

Η ύπαρξη της Κίνας σαν χώρας κατασκευής προιόντων ευρείας κατανάλωσης για το Δυτικό κόσμο, δεν είναι ένα φαινόμενο του 20ου και 21ου αιώνα. Όπως όλα μαρτυρούν, η σημερινή υπερδύναμη, είχε και τον τρόπο να παράγει και τους τρόπους να μεταφέρει την παραγωγή της σε κάθε σημείο του γνωστού κόσμου. Και το έκανε σιωπηλά και επιτυχημένα. Τις αποδείξεις, μπορεί να τις δει ο επισκέπτης στο Μουσείου του Hailing.