15 Απριλίου 2018

Κοπετός | Η έννοια μιας από τις πιο σπάνιες λέξεις του νεοελληνικού λεξιλογίου

κοπετός | ετυμολογία
Τι σημαίνει & ποια είναι η ιστορία της;.-Από τη Μανταλένα Μαρία Διαμαντή
Τι σημαίνει & ποια είναι η ιστορία της;.-Από τη Μανταλένα Μαρία Διαμαντή

Ο θάνατος του άτυχου σμηναγού, Γεωργίου Μπαλταδώρου, στάθηκε αφορμή για να φέρω στο μυαλό μου αυτήν τη λέξη. 

Μια από τις σπάνιες λέξεις του νεοελληνικού λεξιλογίου μας και από τις πιο δυσάρεστες... Κοπετός... Προέρχεται από την αρχαία λέξη κοπ-ετός < κόπτω + -ετός.

Παράγεται από το ρήμα κόπτω , που μεταφορικά στην μέση φωνή κόπτομαι  σημαίνει διαμαρτύρομαι και τηνπαραγωγική κατάληξη -ετός (π.χ. τοκετός, συρφετός). Ανήκει στην ίδια οικογένεια με τον κόπο (τον μόχθο, την δυσκολία), τον κτύπο (το χτύπημα) και τον κομμό, το θρηνητικό τραγούδι στην αρχαία τραγωδία και άλλα.

Με αυτήν την λέξη εννοείται το έντονο κλάμα που συνοδεύεται από χτυπήματα στο στήθος. Η οδύνη που εκφράζεται με τον οδυρμό.  

Ποια είναι όμως η ιστορία της;

Η λέξη κοπετός, συγκαταλέγεται στην ελληνική γλώσσα  από τον 5ο αιώνα π. Χ., όταν ο αρχαίος κωμωδιογράφος Εύπολις τον αναφέρει στην κωμωδία του "Κόλακες", θέλοντας να σχολιάσει τους δημαγωγούς της εποχής του.

Αναλύθηκε σε θρήνους και κοπετούς λέμε σε περιπτώσεις που θέλουμε να δηλώσουμε εμφατικά  το γοερό κλάμα, που συνοδεύεται από έντονες κινήσεις του σώματος, καθώς και σπαρακτικές φωνές. 

Κοπετό περιείχαν τα ταφικά έθιμα της αρχαιότητας, τα οποία αποτελούσαν μέρος των ταφικών  τιμών προς τον άνθρωπο που είχε φύγει από τη ζωή. Το συγκεκριμένο ρόλο τον αναλάμβαναν οι γυναίκες. Σε κοπετό αναλύονταν οι γυναίκες της Μάνης, οι οποίες με αυτοσχεδιασμό συνέθεταν τα γνωστά σε όλους, μοιρολόγια.