13 Μαΐου 2022

Κρυπτονομίσματα: Aχαρτογράφητα νερά, και μια ενδεχόμενη τελική κατάρρευση

Στην Ελλάδα περίπου 200.000 άτομα φαίνονται να έχουν συμμετοχή με οποιοδήποτε ποσό στο οικονομικό σύμπαν των κρυπτονομισμάτων.
Στην Ελλάδα περίπου 200.000 άτομα φαίνονται να έχουν συμμετοχή με οποιοδήποτε ποσό στο οικονομικό σύμπαν των κρυπτονομισμάτων.

Ίσως δεν το έχουν καταλάβει πολλοί στην Ελλάδα, μια χώρα με ιδιόρρυθμη ατζέντα, και δικά της πολύπλοκα προβλήματα, αλλά η Δύση, και ειδικά η Αμερική, μετά και από την διανομή στην διάρκεια της πανδημίας περίπου 2 τρις δολαρίων ως «χρήμα από ελικόπτερο», κινείται εδώ και χρόνια στον χρηματιστικό ρυθμό των κρυπτονομισμάτων.

Ο μέσος νεαρός πολίτης στην Αμερική κινείται σε ένα σύμπαν που τον προστάζει να γίνει πλούσιος, και να γίνει πλούσιος τώρα, και τα παραδείγματα ραγδαίου πλουτισμού από σχεδόν νεαρές, δυναμικές φιγούρες, είναι καθημερινό viral σε κοινωνικά δίκτυα όπως το Tik Tok.

Και το όχημα για αυτόν τον ραγδαίο, εύκολο πλουτισμό φαίνεται να είναι η «επένδυση» σε κρυπτονομίσματα η οποία θα τους δώσει 10 ή και 20 ή και 100 φορές τα λεφτά τους, σε διάστημα ενός ή δύο χρόνων, όπως έδωσε τα τελευταία χρόνια σε άλλους, και σε άλλους πριν από αυτό;yς.

Οι μεσήλικες στην Ελλάδα έχουν σίγουρα στο μυαλό τους ήδη διαβάζοντας όλα αυτά την κατάσταση στο Ελληνικό Χρηματιστήριο την πενταετία 1996-2001. Τον μη ενάρετο κύκλο όπου κάποιος που διαθέτει μεν χρήματα, αλλά όχι κρίση, επηρεάζεται από τυχερές ιστορίες πλουτισμού, μπαίνει σε μια διαδικασία να φθονήσει, και τελικά συμμετέχει σε μια επένδυση για την οποία δεν γνωρίζει τίποτα, και αυτό είναι τόσο μαζικό, η εισροή χρημάτων, που τελικά γίνεται αυτοεκπληρούμενη προφητεία: όλοι πλουτίζουν αλλά σε εικονικό επίπεδο, γιατί κανείς δεν σταματά. 

Η επόμενη τρομερή απόδοση είναι πολύ κοντά, και κανείς δεν αποσύρεται από το παιχνίδι, μέχρι το παιχνίδι να καταρρεύσει τελείως.

Έτσι δείχνουν τα πράγματα να γίνονται, με κάθε χρηματιστική φούσκα, και ακόμη κι αν κανείς δεν μπορεί να προδικάσει, έτσι φαίνεται να είναι πιθανό να γίνει και με τα κρυπτονομίσματα σε κάποιο τελικό σημείο.

Και το μεγάλο ερώτημα είναι αν το σημείο αυτό ήρθε για αυτή την αγορά μετά την ραγδαία κατάρρευση ενός από τα θεωρητικά πιο στιβαρά και σταθερά κρυπτονομίσματα, του πιο δημοφιλούς Stablecoin μιας κατηγορίας νομισμάτων blockchain που υποτίθεται ότι είναι αλgοριθμικά, μηχανικά, ορισμένα, να κινούνται στην ίδια ακριβώς πορεία με κανονικά νομίσματα, έτσι ώστε η κατάρρευση αυτή να είναι κάτι που υποτίθεται ότι δεν μπορούσε να γίνει ποτέ, κάτι εντελώς αναπάντεχο.

Και το επόμενο μεγάλο ερώτημα είναι αν αυτή η ενδεχόμενη κατάρρευση συμπαρασύρει πραγματικούς τομείς της οικονομίας μαζί της. Αν η κατάρρευση των crypto θα μπορούσε να συμπαρασύρει μαζί της κανονικές επενδύσεις, προϊόντα, οργανισμούς, θεσμούς, και να φτάσει όπως και με την περίπτωση της κατάρρευσης της Lehman Brothers το 2007-08, σε όλον τον κόσμο, να επηρεάσει τις ζωές ανθρώπων που ουδεμία διάθεση είχαν να γίνουν πλούσιοι γρήγορα, αλλά χάνουν την δουλειά τους, ή μειώνονται τα εισοδήματα τους, από λάθος αποφάσεις κολοσσών, και την αστοχία τους, της οποίας τα απόνερα φτάνουν μέχρι εκεί.

Στην Ελλάδα περίπου 200.000 άτομα φαίνονται να έχουν συμμετοχή με οποιοδήποτε ποσό στο οικονομικό σύμπαν των κρυπτονομισμάτων. Φυσικά κανείς δεν εύχεται κάποιος να αστοχήσει σε μια επένδυση ή «επένδυση», αλλά το σίγουρο είναι ότι μια ενδεχόμενη κατάρρευση των crypto δεν μπορεί παρά να μην επηρεάσει σε κάποιο βαθμό, τις οικονομίες σε όλον τον πλανήτη.

Σε κάθε περίπτωση κάθε επένδυση στην οποία δεν τεκμηριώνεται με κάποιον συμπαγή τρόπο η τρέχουσα αξία, και αν είναι δίκαια και σωστή, και δεν έχει αποτιμηθεί η πραγματική, μη χρηματιστική οικονομική χρησιμότητας μιας αξίας, πάντα θα ενέχει τεράστιο κίνδυνο, και αυτό ακριβώς είναι το θέμα με τα crypto: κανείς δεν μπορεί να εξηγήσει γιατί αξίζουν 1000 δολάρια ή 100.000 δολάρια, και πόσο θα μπορούσαν να αξίζουν τελικά. 

Η πειστική τους αποτίμηση αποφεύγεται με κάθε τρόπο από τους προφήτες τους, και οι φωνές που προειδοποιούν δεν διαδίδονται. Και αυτό θυμίζει πλήθος παρόμοιων κατaστάσεων, ήδη από τον 17ο αιώνα, και την αγορά τουλίπας.