30 Νοεμβρίου 2021

Μεταλλάξεις: Mια υπενθύμιση ότι η μάχη με την πανδημία έχει ακόμα αρκετό δρόμο

Η μετάλλαξη Όμικρον, που διερευνάται ακόμα, και προέρχεται από την Μποτσουάνα, έρχεται δυνητικά να αλλάξει όλα τα δεδομένα της πανδημίας.
Η μετάλλαξη Όμικρον, που διερευνάται ακόμα, και προέρχεται από την Μποτσουάνα, έρχεται δυνητικά να αλλάξει όλα τα δεδομένα της πανδημίας.

Η πανδημία Covid-19 ήρθε στις ζωές μας στις αρχές του 2020 και τις άλλαξε ριζικά. Από τότε πάρα πολλοί υπέστησαν τρομερές αλλαγές στην κοινωνική και οικονομική τους ζωή. Όλοι μας, ή σχεδόν όλοι, βρεθήκαν στην θέση να περιορίζονται ισχυρά, και να αλλάζουν εντελώς την ζωή τους για μήνες, ή και για όλο αυτό το διάστημα.

Μέχρι το τέλος του 2020 η ανθρωπότητα μέτραγε εκατομμύρια θύματα του ιού, και δεκάδες χαμένα τρισεκατομμύρια, από εταιρείες, ιδιώτες, κυβερνήσεις, πολίτες. Η ψυχική υγεία του συνόλου των ανθρώπων ήταν εξαιρετικά επιβαρυμένη, ο φόβος είχε κουράσει όλον τον δυτικό κόσμο, και απλές αλλαγές όπως η χρήση μάσκας, και αντισηπτικού είχαν γίνει καθημερινότητα ενώ κανείς δεν θα το περίμενε.

Στις αρχές του 2021 τα εμβόλια άρχισαν δειλά-δειλά να γίνονται απτή πραγματικότητα, τουλάχιστον για χώρες σαν την Ελλάδα. Η επιστήμη, και οι μεγάλες φαρμακευτικές εταιρείες κινήθηκαν αστραπιαία. Μέχρι τον Απρίλη του 2021 οι ευπαθείς, οι εκτεθειμένοι, και οι γηραιότεροι είχαν καταφέρει να εμβολιαστούν με διπλή δόση, και άρχιζε να εμβολιάζεται ο γενικός πληθυσμός, με γοργά βήματα, και με μεγάλη επιτυχία των συστημάτων και του οργανωμένου κράτους.

Περίπου εκείνο το χρονικό διάστημα παρουσιάστηκαν δύο νέα προβλήματα για την αντιμετώπιση της πανδημίας. Από την μία η μετάλλαξη Δέλτα, που ξεκίνησε ως ινδική μετάλλαξη επιδείνωσε τα δεδομένα για την πανδημία. Με αρκετά μεγαλύτερη μεταδοτικότητα και δυνατότητα να ξεφεύγει από την προστασία των εμβολίων κατά ένα ποσοστό, επιδείνωσε τα όρια για την λεγόμενη ανοσία αγέλης, και αν και δεν ήταν παράγοντας σοβαρότερης νόσησης, πίεσε συνολικά τα συστήματα υγείας. 

Ειδικοί μίλησαν ουσιαστικά για μια νέα πανδημία, με την έλευση της μετάλλαξης Δέλτα.

Από την άλλη, στις δυτικές κοινωνίες, αποκαλύφθηκε ένα νέο στοιχείο της πραγματικότητας σχετικά με την πανδημία. Ενώ μέχρι τότε φαινόταν ότι ως ανθρωπότητα περιμένουμε τα εμβόλια ως μάννα εξ ουρανού που θα μας επανέφερε στην κανονικότητα προ πανδημίας, εμφανίστηκε ένα μεγάλο ποσοστό ανθρώπων που μπέρδεψε την αποτροπή της νόσου, με σκοτεινά σχέδια, δυνητικές παρενέργειες, και ένα σύνολο αιτιάσεων, ώστε να αρνείται να εμβολιαστεί, τελικά.

Οι δύο νέοι παράγοντες περιέπλεξαν τα δεδομένα της πανδημίας. Ξαφνικά η πολυπόθητη ανοσία αγέλης φάνηκε να απομακρύνεται ως ενδεχόμενο. Οι δυσκολίες της μετάλλαξης Δέλτα σε συνδυασμό με το μεγάλο ποσοστό ακάλυπτων εμβολιαστικά συνέχισε να διατηρεί την έντονη κυκλοφορία του ιού στην κοινότητα. Ταυτόχρονα, ο γενικός πληθυσμός, και κυρίως οι ανωτέρω αρνητές, άρχισαν χωρίς λόγο να αντιτίθενται στην ιδέα ότι χρειαζόμαστε προστασία από τον ιό.

Μαζί, οι δυτικές κυβερνήσεις αποφάσισαν, ότι εφόσον τα εμβόλια είναι διαθέσιμα και δωρεάν για οποιονδήποτε, δεν υπάρχει κανένας λογικός λόγος να περιοριστεί η ελευθερία των εμβολιασμένων, και όλων των άλλων, και η οικονομική μέγγενη για τις επιχειρήσεις και τα κράτη, η δυσπραγία των λοκντάουν, η συνολική ακινησία μιας οικονομίας με κοινωνικές αποστάσεις.

Μοιάζει συνολικά πλέον η κατάσταση να έχει φύγει από τον μεγάλο φόβο της νόσησης από έναν θανατηφόρο ιό, και να έχει μετακινηθεί στην ζύγιση λελογισμένου ρίσκου και δυνατότητας για κανονική, ελεύθερη κοινωνική και οικονομική ζωή. Ο αρχικός τρόμος έχει αντικατασταθεί με μια ατομική διαχείριση του πολίτη που ναι μεν φοβάται, αλλά δεν είναι αποφασισμένος να θυσιάσει πολλά, έναντι αυτού του φόβου. 

Κάπως σαν η πανδημία να κινείται σε αποδρομή έστω για αυτόν ως εμβολιασμένο. Σαν ο εμβολιασμένος πολίτης να κουράστηκε πραγματικά να παίζει έντονη άμυνα έναντι ενός ιού ενάντια στον οποίο έχει αρκετά όπλα πλέον, και ταυτόχρονα οι ανεμβολίαστοι να αρνούνται την πραγματικότητα συνολικά.

Η μετάλλαξη Όμικρον, που διερευνάται ακόμα, και προέρχεται από την Μποτσουάνα, έρχεται δυνητικά να αλλάξει όλα τα δεδομένα της πανδημίας. Δυνητικά μπορεί να παρακάμπτει την προστασία των εμβολίων. Κανείς δεν ξέρει αν προκαλεί πιο δεινή νόσηση. Κανείς δεν ξέρει αν είναι πιο μεταδοτική από τις προηγούμενες. Απλώς ότι επικρατεί, κινούμενη ταυτόχρονα με τις άλλες, σε μια κοινότητα.

Τα πρώτα ευνοϊκά δεδομένα για την μετάλλαξη συνοδεύονται πάντα από υποσημειώσεις ότι είναι πολύ πρώιμα, και ενδέχεται μετά από παρατήρηση να αντικατασταθούν από άλλα, πολύ πιο επικίνδυνα. Φυσικά όλοι ελπίζουμε στο καλό σενάριο για αυτήν την υπόθεση, για ακόμη μια φορά.

Όμως ακόμα κι αν αυτή η μετάλλαξη τελικά είναι μια ήπια, μη επιδεινωτική κατάσταση, πάντα αντιμετωπίζουμε ως ανθρωπότητα μια πιθανή μετάλλαξη που θα είναι όντως σχεδόν καταστροφική. Μια μετάλλαξη που θα μας γυρίσει αρκετά πίσω στην μάχη της πανδημίας. 

Ποια μπορεί να είναι η απάντηση όλων μας απέναντι σε κάτι τέτοιο; Στο γεγονός ότι οι μεταλλάξεις πάντα θα απειλούν να χαλάνε την ισορροπία της πανδημίας;

Η απάντηση απέναντι σε οποιοδήποτε καταστροφικό ενδεχόμενο, θεωρούμε ότι πρέπει να είναι ίδια, όπως κάθε απάντηση του λογικού πολίτη μέχρι τώρα στην πανδημία. Ψυχραιμία, προφύλαξη, σεβασμός στις καταστάσεις, πλήρης συμμόρφωση με τις οδηγίες των επιστημόνων, ενημέρωση από έγκυρες πηγές, υπομονή και αντοχές για έναν πόλεμο που δεν έχει τελειώσει ακόμα. Σοβαρότητα, καταφυγή σε κάθε λύση που θεωρείται ασφαλής και ωφέλιμη, χωρίς φόβο, χωρίς πάθος, χωρίς αμεριμνησία. 

Και σίγουρα: νέες δυνάμεις, για μια μάχη που μόνο νομίσαμε ότι έχει τελειώσει, ακριβώς επειδή κουραστήκαμε.