20 Νοεμβρίου 2020

Ν. Καζαντζάκης | Αν έστω και ένα παιδί σε κάποια άκρη του κόσμου πεθαίνει από την πείνα ή τον πόλεμο, ο πολιτισμός μας έχει αποτύχει οικτρά.

Ο Γιάννης Ρίτσος και ο Διονύσης Σαββόπουλος μιλούν για τα παιδιά μέσα από τους στίχους τους. Στις 20 /11/1989 ψηφίστηκε η Σύμβαση για τα δικαιώματα του Παιδιού.-Από την Μανταλένα Μαρία Διαμαντή
Ο Γιάννης Ρίτσος και ο Διονύσης Σαββόπουλος μιλούν για τα παιδιά μέσα από τους στίχους τους. Στις 20 /11/1989 ψηφίστηκε η Σύμβαση για τα δικαιώματα του Παιδιού.-Από την Μανταλένα Μαρία Διαμαντή

Σαν σήμερα, στις 20 Νοεμβρίου του 1989, ψηφίστηκε η Σύμβαση για τα Δικαιώματα του Παιδιού και υιοθετήθηκε από τη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ. Το πλέον αποδεκτό κείμενο για τα ανθρώπινα δικαιώματα παγκοσμίως...

193 χώρες έχουν επικυρώσει τη Σύμβαση και μόνο δύο χώρες στον κόσμο - η Σομαλία και οι Ηνωμένες Πολιτείες - δεν έχουν δώσει στη Σύμβαση νομική ισχύ, αν και οι δύο την έχουν υπογράψει.Η Ελλάδα την επικύρωσε στις 2 Δεκεμβρίου 1992 με τον νόμο 2101.

Πρόκειται για μια διεθνή συνθήκη ανθρωπίνων δικαιωμάτων που λέει πως όλα τα παιδιά γεννιούνται με βασικές ελευθερίες και δικαιώματα.

Τα 54 άρθρα της καλύπτουν όλα τα δικαιώματα των παιδιών που χωρίζονται σε 4 τομείς: Δικαιώματα Επιβίωσης, Ανάπτυξης, Προστασίας και Δικαιώματα Συμμετοχής.

Διεθνή κείμενα προστασίας παιδιών μπορεί να υπάρχουν, ωστόσο για πολλές χώρες αποτελούν κενό γράμμα...

Εκατομμύρια παιδιά εξακολουθούν να υποφέρουν από τη φτώχεια. Στερούνται ακόμα και τη στοιχειώδη σχολική εκπαίδευση... Πεθαίνουν από τον ιό του AIDS και από άλλες ασθένειες...

Καθημερινά μας στοιχειώνουν εικόνες απροστάτευτων παιδιών που μπορεί να κατάφεραν να γλιτώσουν από τις πολεμικές συγκρούσεις, δε σταματούν όμως να δίνουν τη μάχη τους. Ανήλικα προσφυγόπουλα που παλεύουν με τις άθλιες συνθήκες διαβίωσης στα στρατόπεδα των προσφύγων, με το κρύο, την πείνα, τις αρρώστιες. Πολλά από αυτά, δε, είναι ασυνόδευτα- καθώς έχασαν τους γονείς και τους συγγενείς τους- και εκτός από τους δικούς τους, γυρεύουν ένα ανθρώπινο αύριο. Αθώες ψυχούλες που είναι μόνο άτυχα θύματα πολέμων, δίχως να έχουν ακόμα προλάβει να ζήσουν , να γευτούν, να σφάλλουν, ή να μάθουν. ‘Αψυχα κορμάκια, χωρίς όνομα και ταυτότητα, που θυσιάζονται στο βωμό των ολίγων επιφανειακών που στερούνται συνείδησης κι ανθρωπιάς.

Ξεχνάμε πως αυτά τα μικρά πλασματάκια είναι το μέλλον μας. Είναι η ελπίδα να υπάρξει ίσως κάποια ριζική αλλαγή στη χαοτική, σαθρή, χωρίς φραγμό κι έλεος κοινωνία που ζούμε. Τα παιδιά είναι η πηγή και η χαρά της ζωής. Σε αυτά πρέπει να διδάξουμε αξίες όπως αυτές της ηθικής, της δικαιοσύνης, της ελευθερίας, της μεγαλοψυχίας, προκειμένου να διαμορφωθούν υγιείς πνευματικά άνθρωποι.

Στο μυαλό μου έρχεται το ποίημα του σπουδαίου μας ποιητή Γιάννη Ρίτσου, “Αν όλα τα παιδιά της γης”.

[img class="img-responsive" src="https://www.klik.gr/uploads_image/2016/11/20/p1b20i1lqhgb9gvc1cca18c3g8t5_900.jpg">

“Αν όλα τα παιδιά της γης

Πιάναν γερά τα χέρια

Κορίτσια αγόρια στη σειρά και στήνανε χορό

Ο κύκλος θα γινότανε

Πολύ πολύ μεγάλος

Κι ολόκληρη η Γη μας

Θ’αγκάλιαζε θαρρώ.

Αν όλα τα παιδιά της γης

Φωνάζαν τους μεγάλους

Κι αφήναν τα γραφεία τους

Και μπαίναν στο χορό

Ο κύκλος θα γινότανε

Ακόμα πιο μεγάλος 

Και δυο φορές η Γη μας

Θ’αγκάλιαζε θαρρώ.

Θα’ρχόνταν τότε τα πουλιά

Θα’ρχόνταν τα λουλούδια

Θα’ρχότανε κι η άνοιξη

Να μπει μες στο χορό

Κι ο κύκλος θα γινότανε

Ακόμα πιο μεγάλος

Και τρεις φορές τη Γη μας

Θ’αγκάλιαζε θαρρώ!”

Ο πρωτεργάτης της σχολής των Ελλήνων τραγουδοποιών, ο μοναδικός Διονύσης Σαββόπουλος, έγραψε κάποτε ένα τραγούδι που αναφέρεται στα παιδιά. “Τί έπαιξα στο Λαύριο”...

Ξεκινά με διάθεση αυτοσαρκασμού μέσα από τους στίχους “είμαι μεγάλος με τιράντες και γυαλιά” και “πάει καιρός που έχω μάθει ξαφνικά πως είμαι ασχημοπαπαγάλος”. Αυτή η αυστηρή κριτική της εμφάνισής του, οφείλεται στην είσοδο του καλλιτέχνη στην ωριμότητα. Στην είσοδο του εποικοδομητικού προβληματισμού για τη ζωή και τις πράξεις του. Ωστόσο, προσπαθεί να “αποκρύψει” από τα ερευνητικά βλέμματα των μικρών κι αθώων παιδιών τα προβλήματα. Παραδέχεται, λοιπόν: “Δεν ξέρω τί να παίξω στα παιδιά, στην αγορά στο Λαύριο”, “κι όλο φοβάμαι το αύριο”, “πώς να κρυφτείς απ’τα παιδιά”, “ζούμε μέσα σ’ένα όνειρο που τρίζει, σαν το ξύλινο ποδάρι της γιαγιάς μας”, “δεν ξέρω τί να παίξω στα παιδιά, μα ούτε και στους μεγάλους”. Αναρωτιέται ο Διονύσης Σαββόπουλος πώς να αντιμετωπίσει το αύριο. Νιώθει πως κι εκείνος συμπάσχει με τους άλλους ενήλικες που αποκρύπτουν συστηματικά τη σκληρή πραγματικότητα της ζωής από τα παιδιά τους, αν και εκείνα τα ξέρουν όλα”. Η αλήθεια είναι ότι τα παιδιά παρατηρούν με ερευνητικότητα την κάθε ασχήμια της εκάστοτε εποχής. 

Κι εκείνος γνωρίζει, πλέον, ποιά είναι τα πραγματικά όρια του “αληθινού χρόνου”... “Ο χρόνος ο αληθινός, είναι ο γιος μας ο μεγάλος κι ο μικρός” λέει ο δημιουργός του τραγουδιού, αναφερόμενος στους γιους του, Κορνήλιο και Ρωμανό.

Μπορεί εμείς οι γονείς να μην ξέρουμε πολλές φορές “τί να παίξουμε στα παιδιά μας”. Εκείνα, όμως, ορίζουν το μέλλον και οφείλουμε να τα ενημερώνουμε και να τα προστατεύουμε.

Για όσους αναρωτιούνται “πώς πετυχαίνεται αυτό;”...Θα απαντήσω :“με την αγάπη θα βρούμε τον τρόπο”...

(στίχοι, μουσική, ερμηνείαΔιονύσης Σαββόπουλος)

Δεν ξέρω τι να παίξω στα παιδιά
στην αγορά, στο Λαύριο
Είμαι μεγάλος, με τιράντες και γυαλιά
κι όλο φοβάμαι το αύριο

Πώς να κρυφτείς απ’ τα παιδιά;
Έτσι κι αλλιώς τα ξέρουν όλα.
Και μας κοιτάζουν με μάτια σαν κι αυτά
όταν ξυπνούν στις δύο η ώρα

Ζούμε μέσα σ’ ένα όνειρο που τρίζει
σαν το ξύλινο ποδάρι της γιαγιάς μας
μα ο χρόνος ο αληθινός
σαν μικρό παιδί είναι εξόριστος
μα ο χρόνος ο αληθινός
είναι ο γιος μας ο μεγάλος κι ο μικρός

Δεν ξέρω τι να παίξω στα παιδιά
μα ούτε και στους μεγάλους
πάει καιρός που έχω μάθει ξαφνικά
πως είμαι ασχημοπαπαγάλος

Πώς να τα κρύψεις όλα αυτά;
Έτσι κι αλλιώς τα ξέρουν όλοι.
Και σε κοιτάζουν με μάτια σαν κι αυτά
όταν γυρνάς μέσα στην πόλη

Ζούμε μέσα σ’ ένα όνειρο που τρίζει
σαν το ξύλινο ποδάρι της γιαγιάς μας
μα ο χρόνος ο αληθινός
σαν μικρό παιδί είναι εξόριστος
μα ο χρόνος ο αληθινός
είναι ο γιος μας ο μεγάλος κι ο μικρός