11 Ιανουαρίου 2022

Νόβακ Τζόκοβιτς: Ένας ακόμη παρανοϊκά επικίνδυνος σούπερσταρ

Έχουν βάση τα δεδομένα που θα μπορούσαν να κατατάξουν τον Νόλε Τζόκοβιτς ως ένα ακόμη ψεκασμένο, νιου έητζ υποκείμενο; 
Έχουν βάση τα δεδομένα που θα μπορούσαν να κατατάξουν τον Νόλε Τζόκοβιτς ως ένα ακόμη ψεκασμένο, νιου έητζ υποκείμενο; 

Το περιστατικό με τον Νόβακ Τζόκοβιτς, το Αυστραλιανό Όπεν, την ενδεχόμενη απέλαση του κορυφαίου τενίστα, το σύντομο διασυρμό του, νομοτεχνικά ζητήματα για το τι μπορεί να θεωρείται κρατική υπόσταση στο Αυστραλιανό Δίκαιο, καθώς και θέματα αγωνιστικής συνομωσιολογίας, έχουν να κάνουν λίγο με την ουσία του παραδείγματος της ιστορίας που απασχολεί την επικαιρότητα και σίγουρα έχει σχολιαστεί εκτενώς στα μέσα μαζικής ενημέρωσης.

Ο Νόβακ Τζόκοβιτς βάσει διακρίσεων και επιτευγμάτων σίγουρα μπορεί να συγκαταλέγεται στους 5 κορυφαίους τενίστες όλων των εποχών. Συνεχίζει το τένις σε απίστευτα υψηλό επίπεδο και στο τέλος της καριέρας του, ίσως τα τρόπαια που θα έχει αποκομίσει να τον κατατάσσουν και ως τον κορυφαίο αθλητή που έπαιξε τένις σε όλη την ιστορία.

Οι κορυφαίοι αθλητές θα μπορούσε να πει κανείς ότι είναι μια εξαιρετικά καλή συγκυρία. Κάτι σχετικά μοναδικό, ο καθένας τους, μια περίπτωση μελέτης, που συνήθως μελετάται εκτενώς, γιατί απασχολεί, δημιουργεί αγάπες, συχνά αντιπάθειες, κρατάει τον θαυμασμό του κοινού, είναι κάτι εξαιρετικό.

Όσο διαφορετικοί κι αν είναι οι πραγματικά κορυφαίοι αθλητές, πάντα θα τους ενώνει όλους κάτι συγκεκριμένο. Ένας συνδυασμός φυσικών προσόντων, τρομερού ταλέντου, αλλά κυρίως, σκληρής καθημερινής εκγύμνασης, διατροφής, νόρμας στις ζωές τους, καθώς και στις μέρες μας βοήθεια από μεγάλα επιτελεία ειδικών γυμναστών, εργοφυσιολόγων, φυσικοθεραπευτών, αλλά πάνω από όλα: τρομερή προσήλωση, τρομερή επιθυμία για διάκριση, τρομερή επιμονή.

Από πού αντλεί ο κάθε υπερελίτ αθλητής το ψυχικό σθένος να μπορεί να διαμορφώνεται σε έναν τόσο στοχοπροσηλωμένο και σκληρό άνθρωπο, σε μια μηχανή παραγωγής αθλητικού αποτελέσματος, και μάλιστα σε εύρος σχεδόν δύο δεκαετιών πλέον, είναι κατά περίπτωση άγνωστο, και αντικείμενο μελέτης σε κοινωνικό, δημοσιογραφικό, και εν τέλει ιστορικό επίπεδο.

Για τον Νόβακ Τζόκοβιτς μοιάζει όλη αυτή η πηγή προσήλωσης στους στόχους του, το κέντρο της δύναμης του να είναι μια σειρά από περίεργα πράγματα. Δοξασίες της Σέρβικης επαρχίας, νεράιδες και ξωτικά, συμπαντική αγάπη, αγκαλιές με δέντρα του δάσους, μαζί με εναλλακτική ορθοδοξία, και γκουρού των μοναστηριών, παρελαύνουν ως φήμες σχετικά με τα πιστεύω του, μαζί με μια εμφανώς δεμένη οικογένεια που ασχολείται αποκλειστικά με την δραστηριότητα του μεγάλου μέλους της. 

Είναι όλες αυτές οι φήμες πραγματικές; Έχουν βάση τα δεδομένα που θα μπορούσαν να κατατάξουν τον Νόλε Τζόκοβιτς ως ένα ακόμη ψεκασμένο, νιου έητζ υποκείμενο; 

Η απάντηση μάλλον είναι θετική, αλλά μαζί μπορεί να εξηγήσει πολλά τελικά και για την τρομερή επιτυχία του, αλλά μαζί για την τρομερή αστοχία του σχετικά με την αντιμετώπιση της πανδημίας, που τον καθιστά μια αμφιλεγόμενη φιγούρα, δημιουργεί τρομερές παγκόσμιες αντιπάθειες, και κηλιδώνει ανεπανόρθωτα την δημόσια εικόνα του.

Όταν σχεδόν τεκμηριωμένα η πηγή των ψυχικών δυνάμεων που ωθούν μέρα με την μέρα κάποιον να εργάζεται τόσο σκληρά για χρόνια και να διατηρείται σε κορυφαίο παγκόσμιό επίπεδο σε οποιονδήποτε τομέα είναι ένας ομιχλώδης συνδυασμός μαγείας και θολών δοξασιών, δεν μπορεί παρά να ακολουθεί κάποιος αυτή την πηγή, σε οτιδήποτε παρουσιαστεί. Κάποιος που ακούει πιστά τον απορρυθμισμένο περιθωριακό, μη επίσημο γκουρού, πνευματικό, ή μάγο του, θα τον ακούσει και σε θέματα δημόσια υγείας που δεν άπτονται στην αρμοδιότητα μάγων, και νεράιδων, αλλά στην εξάπλωση ή την μόλυνση μιας θανατηφόρας νόσου.

Εκεί ακριβώς είναι που προκύπτει η επικινδυνότητα των φαινομένων των άριστων, μεν, αλλά με θολές και άρρωστες απαρχές ατόμων. Ως χαρισματικοί και υπερεπιτυχημένοι, άνθρωποι σαν τον Τζόκοβιτς έχουν ενίοτε μεγάλη κοινωνική επιρροή. Και αν σε περιπτώσεις πολιτικών ή ηγετών τα αποτελέσματα είναι στην ιστορία μας εντελώς πιο καταστροφικά, στις μέρες των σόσιαλ μήντια, και της προβολής των κορυφαίων αθλητών μπορεί απλά να πει κάποιος ότι κομμάτια του τεράστιου κοινού ενός σουπερστάρ όπως ο Σέρβος τενίστας απλά ακολούθησαν τις διδαχές και τις πράξεις του ειδώλου τους και δεν εμβολιάστηκαν με την σειρά τους απέναντι στην απειλή του ιού.

Πόσοι θα μπορούσαν να είναι αυτοί; Κάτι τέτοιο δεν μπορεί να μετρηθεί, αλλά σε αθλητές με τόσο μεγάλη επιρροή κάποιος θα μπορούσε να μιλήσει για εκατοντάδες χιλιάδες θαυμαστές, που με τον έναν ή τον άλλο τρόπο αντιμετώπισαν με τον ίδιο τρόπο την πανδημία, επειδή επηρεάστηκαν πολύ ή λιγότερο, από κάποιον που θαυμάζουν όσο αυτόν. 

Κατά επέκταση, ο άριστος αθλητής, και υπόδειγμα τενίστα απλά, τελικά, ίσως θα μπορούσε να ευθύνεται, με το παράδειγμα του, μέχρι και για θανάτους, ή βαριά προβλήματα υγείας. Και εκεί ακριβώς είναι που κάτι απλά παράξενο, αθώο, γίνεται δυνητικά θανατηφόρο, τρομερά βλαπτικό. Είναι το σημείο καμπής, που καθιστά ένα είδωλο, σε παρανοϊκά επικίνδυνο είδωλο.