30 Ιουλίου 2021

O πλανήτης στα όρια του | Καύσωνες, πυρκαγιές και πλημύρες επιβεβαιώνουν την μη αναστρέψιμη πορεία προς ένα δυσοίωνο μέλλον

Οι φετινοί παρατεταμένοι καύσωνες, οι πυρκαγιές και οι πλημύρες επιβεβαιώνουν τον φόβο, ότι η κλιματική κρίση έχει ξεπεράσει το σημείο καμπής και ότι αυτά που θα ζήσουμε στον 21ο αιώνα θα θυμίζουν ταινία επιστημονικής φαντασίας.-Από τον Άρη Τερζόπουλο
Οι φετινοί παρατεταμένοι καύσωνες, οι πυρκαγιές και οι πλημύρες επιβεβαιώνουν τον φόβο, ότι η κλιματική κρίση έχει ξεπεράσει το σημείο καμπής και ότι αυτά που θα ζήσουμε στον 21ο αιώνα θα θυμίζουν ταινία επιστημονικής φαντασίας.-Από τον Άρη Τερζόπουλο

Σήμερα κάνει ζέστη. Ξύπνησα νωρίς πάλι όπως κάθε μέρα. Πήρα ένα μπουκάλι νερό και βγήκα στο μπαλκόνι.  Στις εφτά το πρωί η ατμόσφαιρα είναι ακόμη υποφερτή και δεν μπορείς να βγάλεις συμπέρασμα για το πόσο ζεστή θα είναι η συνέχεια της μέρας.

Η Μίνι η γάτα μου από τότε που άρχισαν οι ζέστες, στην αρχή του μήνα, μοιάζει να έχει εγκαταλείψει κάθε δραστηριότητα και τις επισκέψεις στην απέναντι παιδική χαρά που αλήτευε σε όλη την διάρκεια του χειμώνα και της άνοιξης. Έχει βρει ένα σημείο στο τραπέζι της βεράντας και συνήθως κοιμάται εκεί ανάσκελα. Οι γάτες και κάποια άλλα ζώα κοιμούνται ανάσκελα μόνο σε δυο περιπτώσεις. Όταν αισθάνονται ασφάλεια και όταν ζεσταίνονται. Η Μίνι όπως και κάποια άλλα ζώα προσπαθεί να ξεπεράσει την ζέστη μειώνοντας στο ελάχιστο την δραστηριότητα της. Το ότι όμως διαθέτει και γούνα δεν βοηθάει πολύ. Υποθέτω ότι πρέπει να αισθάνεται όπως θα αισθανόμασταν με τέτοια ζέστη αν είμαστα ντυμένοι με πουλόβερ και ένα χοντρό μπουφάν.

Η Μίνι όπως και οι υπόλοιπες γάτες, παρ` όλο που δείχνει πανέξυπνη, με το μυαλό που διαθέτει, μπορεί να βγάζει μόνο περιορισμένα συμπεράσματα. Της είναι αδύνατον να σκεφτεί κάτι πιο περίπλοκο. Σε όλη τη διάρκεια του χειμώνα ξάπλωνε στο ίδιο σημείο του τραπεζιού της βεράντας που κάποια στιγμή θα το χτυπούσε ο ήλιος. Το μυαλό της προφανώς έχει καταγράψει ότι αυτό το σημειο  του τραπεζιού ήταν το "σωστό" μια και αυτό που αναζητούσε τότε ήταν το πιο ζεστό σημείο του τραπεζιού. Το ίδιο κάνει και τώρα. Πηγαίνει και ξαπλώνει στο ίδιο σημείο του τραπεζιού. Και έτσι από κάποια στιγμή και μετά, που ευτυχώς για την ίδια διαρκεί μόνο για όση ώρα ο ήλιος χτυπάει αυτό το σημείο, βρίκσεται ξαπλωμένη στο λάθος σημείο του τραπεζιού. Καμιά φορά πάω και την βγάζω και την πηγαίνω πιο εκεί που έχει σκιά. Άλλες φορές πάλι την αφήνω για να δω αν θα μπορέσει ποτέ να φτάσει στο συμπέρασμα, ότι το σωστό σημείο για να ξαπλώσει, είναι διαφορετικό, ανάλογα με το πόση ζέστη ή κρύο κάνει.

Εμείς οι άνθρωποι είμαστε διαφορετικό είδος από ότι οι γάτες και το μυαλό μας μπορεί να φτάσει σε απείρως πιο πολύπλοκα συμπεράσματα, που μια γάτα δεν θα μπορούσε να τα δει ούτε στον ύπνο της.

Πολλές φορές όμως η πραγματικότητα σε κάνει να αναρωτιέσαι αν άνθρωποι διαθέτουν περισσότερο μυαλό από μια γάτα ή μια κατσαρίδα. Ο τρόπος για παράδειγμα που ένα μεγάλο μέρος της ανθρωπότητας έχει αντιληφθεί το θέμα της πανδημίας, είναι μια από αυτές τις περιπτώσεις.

Ο τρόπος που η ανθρωπότητα στο σύνολο της έχει αντιμετωπίσει το φαινόμενο της κλιματικής αλλαγής, επίσης σε κάνει να αναρωτιέσαι.

Το φετινό καλοκαίρι είναι διαφορετικό από όλα τα προηγούμενα και πιθανόν να μείνει στην ιστορία ως το πρώτο καλοκαίρι που άρχισε η αντίστροφη μέτρηση...

Παρ` όλο που υπάρχουν πιθανότητες να πρόκειται για κάτι συγκυριακό, που όμως θα είχε έτσι κι αλλιώς την ιδιότητα του "προμηνύματος", το πιο πιθανόν είναι να μείνει στην μνήμη μας, ως το καλοκαίρι που ξεπεράστηκαν κάποια βασικά όρια σε σχέση με την κλιματική αλλαγή και το καλοκαίρι που η πορεία έγινε μη αναστρέψιμη.

Το ότι αυτός ο Ιούλιος ήταν ένας ιδιαίτερα ζεστός μήνας το προσέξαμε όλοι. Έχουν υπάρξει και άλλοι καύσωνες και μάλιστα ιδιαίτερα θαντηφόροι, αλλά δεν θυμάμαι καμιά άλλη χρονιά με τόσο παρατεταμένους καύσωνες, καθώς ώσπου να τελειώσει ο ένας , άρχιζε ο επόμενος.

Για να φτάσουμε και στον τωρινό, στο τέλος Ιουλίου που σωστά ονομάστηκε "θηριώδης" καθώς θα υπάρχουν πολλές μέρες που η θερμοκρασία θα ξεπερνάει τους 42 βαθμούς και σε κάποιες περιοχές θα αγγίξει και τους 45.

Όμως και αυτό ίσως δεν θα πείραζε αν ήταν κάτι μεμονωμένο. Αλλά δεν είναι. Ούτε είναι και τοπικό. Φέτος υπήρχαν καύσωνες με θερμοκρασίες που πέρασαν τους 40 βαθμούς ακόμη και στον Καναδά, όπως και στις βορειοδυτικές Ηνωμένες Πολιτείες. Και μαζί με τους καύσωνες, δεν ήρθαν μόνο οι πυρκαγιές. Ήρθαν και οι πλημμύρες σε διάφορα μέρη του πλανήτη, όπως στην Γερμανία για παράδειγμα μέσα στον Ιούλιο, όπου μεγάλες περιοχές πνίγηκαν στα νερά και μετά στην λάσπη, με περίπου 150 νεκρούς και πολλούς αγνοούμενους.

Και αυτό ίσως δεν θα πείραζε αν δεν υπήρχε και μια νέα έρευνα στην οποία  αναφέρεται ότι από τα 31 κριτήρια που έχουν θεσπιστεί επιστημονικά για να δείχνουν το μέγεθος της κλιματικής καταστροφής, τα 16 έχουν βρεθεί στο σημείο καμπής ή το έχουν ξεπεράσει.

Αντιγράφω τα σημαντικά σημεία αυτής της έρευνας όπως δημοσιεύτηκαν στον Τύπο, γιατί μας δείχνουν με σηφήνεια αυτά που θα ορίσουν την ζωή μας από δω και πέρα:

Τα 5 πιο ζεστά έτη στην ιστορία του ανθρώπου, από τότε που υπάρχει καταγραφή, έχουν εμφανιστεί από το 2015 και μετά. Το 2020 ήταν η δεύτερη πιο ζεστή χρονιά. Τον φετινό Απρίλιο, η συγκέντρωση μορίων διοξειδίου του άνθρακα στην ατμόσφαιρα ήταν 416 ανά εκατομμύριο, που είναι η μεγαλύτερη καταγραφή όλων των εποχών! Κάτι αντίστοιχο έχει συμβεί τα τελευταία 2 χρόνια και με το μεθάνιο και το οξείδιο του νατρίου. Οι απώλειες στον Αμαζόνιο από πυρκαγιές και την αποψίλωση αυξήθηκαν το 2019 και το 2020, με 1.1 εκατομμύρια εκτάρια να καίγονται πέρσι.

Η οξείδωση των ωκεανών έχει σημειώσει ρεκόρ το 2020. Τα μηρυκαστικά ζώα (αγελάδες, πρόβατα, αρνιά κλπ.) που απελευθερώνουν μεγάλες ποσότητες μεθανίου, έχουν πληθυσμό 4 δισ. και μάζα μεγαλύτερη από αυτή των ανθρώπων και των θηλαστικών της άγριας ζωής.

Αυτά τα στοιχεία έρχονται να πλαισιώσουν μια περίοδο που σε παγκόσμια κλίμακα φέρνει σωρηδόν κύματα καύσωνα και οι ζωντανοί οργανισμοί, τα κράτη, οι υποδομές, δεν προλαβαίνουν να αντιμετωπίσουν το ένα και τους εμφανίζεται ένα δεύτερο.

Σε μια νέα έρευνα που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό BioScience, οι επιστήμονες που τη συνέταξαν, αναφέρουν ότι από τα 31 κριτήρια που έχουν θεσπιστεί επιστημονικά για να δείχνουν το μέγεθος της κλιματικής καταστροφής, τα 16 έχουν ήδη βρεθεί στο σημείο καμπής ή το έχουν ξεπεράσει. Στα πιο χαρακτηριστικά είναι η μάζα των πάγων στους πόλους, η υπερθέρμανση στους ωκεανούς και το φαινόμενο του θερμοκηπίου.

«Υπάρχουν σαφείς αποδείξεις ότι πια βρισκόμαστε πολύ κοντά ή έχουμε ξεπεράσει το σημείο καμπής σε τομείς που σχετίζονται με τα συστήματα της Γης» αναφέρει ο Γουίλιαμ Ριπλ, καθηγητής στο Oregon State University κι ένας από τους συντάκτες της έρευνας. «Ένα μεγάλο μάθημα από τον Covid-19 είναι ότι ακόμα και η μεγάλη μείωση των μετακινήσεων και της κατανάλωσης που σημειώθηκαν, δεν είναι καν κοντά σε αυτό που απαιτείται για να αντιστραφεί η πορεία προς την καταστροφή. Απαιτούνται ριζικές μεταρρυθμίσεις» εξηγεί στη Guardian.

Πολλά από αυτά τα έχουμε διαβάσει μεμονωμένα και σε κάποιες άλλες έρευνες στο παρελθόν και παρ` όλο που οι προειδοποιήσεις για το ότι η κλιματική αλλαγή έχει γίνει πια κλιματική κρίση, δεν έχει αλλάξει τίποτα σημαντικό που να μπορεί να αλλάξει μια πορεία που κατα πάσα πιθανότητα έχει φτάσει στο σημείο χωρίς επιστροφή.

Τι Μπορεί να  Γίνει από Δω και Πέρα

Θα έλεγε κανείς πως όλα αυτά θα ήταν ικανά να σηματοδοτήσουν κάποια εγρήγορση και κάπποια δραστικά μέτρα που ίσως θα μπορούσαν να ανατρέψουν την πορεία.

Στην πραγματικότητα τίποτα δεν πρόκειται να γίνει. Όταν περάσει και αυτός ο καύσωνας και οι πυρκαγιές και οι πλημμύρες, θα τα ξεχάσουμε, θα αρχίσουμε να ασχολούμαστε με τα επόμενα θέματα που θα έρχονται στην ζωή μας ή θα βλέπουμε στα Μέσα Ενημέρωσης.

Θα ακούμε για κάποια μέτρα ίσως για μείωση του φαινομένου του θερμοκηπίου, αλλά τίποτα δεν θα αλλάξει ουσιαστικά.

Η ανθρωπότητα στο σύνολο της και όταν πρόκειται για τέτοια θέματα, δεν έχει καλύτερη αντίδραση από ότι η γάτα μου.

Εξ άλλου ότι μέτρα και να πάρεις δεν μπορούν να έχουν ουσιαστικό αποτέλεσμα, την στιγμή που ο πληθυσμός του πλανήτη θα συνεχίσει να αυξάνονεται με ρυθμό ενός δισεκατομμυρίου κάθε τόσες δεκαετίες, οπότε θα συνεχίσουμε να καταλαμβάνουμε όλο και περισσότερο χώρο στον πλανήτη.

Το ντόμινο της καταστροφής έχει ξεκινήσει εδώ και κάποιες δεκαετίες και δεν πρόκειται τίποτα να το αλλάξει.

Όπως όλα δείχνουν ζούμε στον αιώνα μιας ρεαλιστικής Αποκάλυψης.

Τα φαινόμενα που παρακολουθήσαμε φέτος θα γίνονται όλο και πιο έντονα.

Υπάρχουν πολύ μεγάλες πιθανότητες οι χώρες που βρίσκονται σε όση απόσταση από το Ισημερινό βρίσκεται και η Ελλάδα, να μοιάζουν περισσότερο με την Βόρεια Αφρική και σε κάποια σημεία με την Σαχάρα, παρά με ότι μοιάζουν τώρα.

Μαζί με αυτά θα έρθουν και άλλες πανδημίες κατά πάσα πιθανότητα πολύ πιο απειλητικές και θανατηφόρες από ότι η Covid-19.

To πιο πιθανό είναι κοντά στο τέλος του αιώνα, αλλά ίσως και νωρίτερα η ζωή στη Γη να μοιάζει με δυστοπική ταινία επιστημονικής φαντασίας.

Πέρσι στην διάρκεια του πρώτου lockdown με τους άδειους δρόμους και μια άγνωστη απειλή στον αέρα, ήταν η πρώτη φορά που η ζωή μας έμοιαζε με ταινία επιστημονικης φαντασίας.

Αυτό θα συμβαίνει συχνότερα τα επομενα χρόνια και τις επόμενες δεκαετίες.

Και ο νόμος του Μέρφυ θα επιβεβαιωθεί για μια ακόμη φορά:

Αν κάτι μπορεί να πάει στραβά θα πάει...