07 Οκτωβρίου 2021

Θεωρίες Συνομωσίας | Οι μύθοι για το ολοκαύτωμα & το συγκλονιστικό ερώτημα που δίνει την απάντηση

θεωρίες συνωμοσίας | ολοκαύτωμα
Δυστυχώς τα μέσα μαζικής ενημέρωσης συχνά ενισχύουν την παραπληροφόρηση. Ας εξετάσουμε τις 9 δημοφιλέστερες θεωρίες συνωμοσίας στην πρόσφατη ιστορία που προκάλεσαν μεγάλο διχασμό στον κόσμο.
Δυστυχώς τα μέσα μαζικής ενημέρωσης συχνά ενισχύουν την παραπληροφόρηση. Ας εξετάσουμε τις 9 δημοφιλέστερες θεωρίες συνωμοσίας στην πρόσφατη ιστορία που προκάλεσαν μεγάλο διχασμό στον κόσμο.

Από τη Μανταλένα-Μαρία Διαμαντή

Το  2021 οι θεωρίες συνωμοσίας κυριάρχησαν, από τις αίθουσες του Κογκρέσου  μέχρι το Facebook και το Instagram  για τον covid-19. Οι θεωρίες συνωμοσίας δεν είναι κάτι καινούργιο στις Ηνωμένες Πολιτείες, λέει η Cynthia Miller-Idriss, καθηγήτρια κοινωνιολογίας του Αμερικανικού Πανεπιστημίου που επικεντρώνεται στον εξτρεμισμό και τη ριζοσπαστικοποίηση, αλλά κατάφεραν να εξαπλωθούν την τελευταία δεκαετία εξαιτίας των κοινωνικών μέσων, τα οποία μπορούν εύκολα να παραπληροφορήσουν.

Εν μέσω μιας πανδημίας που έχει σκοτώσει 600.000 Αμερικανούς μέχρι σήμερα, οι συνθήκες δεν θα μπορούσαν να είναι πιο ώριμες για να ισχύσουν οι θεωρίες συνωμοσίας. Ο Miller-Idriss λέει ότι οι άνθρωποι τείνουν να στρέφονται σε θεωρίες συνωμοσίας όταν έχουν χάσει την αίσθηση του ελέγχου και νιώθουν φόβο και άγχος. «Όταν οι άνθρωποι νιώθουν ότι έχουν πια χάσει τον έλεγχο, έλκονται από πράγματα που τους προσφέρουν μια πορεία δράσης», λέει ο Miller-Idriss. «Είναι ευκολότερο να πιστέψουν σε κάποια μια τέτοια θεωρία παρά να πιστέψουμε ότι υπάρχει ένας αόρατος ιός στον αέρα που θα μπορούσε να βλάψει την οικογένειά τους».

Σύμφωνα με τον Miller-Idriss, «ανεξήγητοι θάνατοι»-είτε πρόκειται για θάνατο σε μαζική κλίμακα, όπως η πανδημία, είτε για την απώλεια ενός διάσημου προσώπου όπως η πριγκίπισσα Νταϊάνα-γεννούν θεωρίες συνωμοσίας. «Όταν κάτι είναι τόσο τρομακτικό, είναι πιο εύκολο για τους ανθρώπους να πιστέψουν ότι δεν μπορεί να είναι αλήθεια. Μπορούν να γίνουν πιο ευάλωτοι στις θεωρίες συνωμοσίας ίσως επειδή δεν μπορούν να δεχθούν ψυχολογικά ότι είναι αλήθεια », λέει.  «Είναι αυτά τα επεισοδιακά, συγκλονιστικά γεγονότα που δημιουργούν τρωτότητα.» λέει.

Υπάρχει επίσης μια μακρά ιστορική καταγραφή της αμερικανικής κυβέρνησης που λέει ψέματα στους πολίτες της, συμπεριλαμβανομένων ιατρικών πειραμάτων, προγραμμάτων μυστικής παρακολούθησης και βασανιστηρίων και την ύπαρξη όπλων μαζικής καταστροφής στο Ιράκ. Οι υποψίες ότι η κυβέρνηση δεν λέει πάντα ολόκληρη την ιστορία είναι μια απόλυτα λογική απάντηση σε αυτό το μοτίβο εξαπάτησης. Αλλά μερικές φορές η κριτική σκέψη και ο σκεπτικισμός ανθίζουν σε κάτι πιο φανταστικό και παράξενο και μια προθυμία να πιστέψουμε πληροφορίες που ταιριάζουν με τις προϋπάρχουσες πολιτικές μας τάσεις ή ιδεολογικές πεποιθήσεις. 

Στη δουλειά της η Miller-Idriss -διευθύντρια του American Polarization and Extremism Research & Innovation Lab- έχει διαπιστώσει ότι ένας τρόπος για την καταπολέμηση των θεωριών συνωμοσίας είναι να προσεγγίσει τους ανθρώπους μέσω μιας διαδικασίας με σκοπό την ενίσχυση της ανθεκτικότητας από τις υβριδικές απειλές. Με αυτήν την τεχνική, οι ερευνητές προσπαθούν να διδάξουν στους ανθρώπους πώς η προπαγάνδα, η παραπληροφόρηση και η συνωμοσία λειτουργούν έτσι ώστε όταν συναντούν ύποπτους ισχυρισμούς από αμφίβολες πηγές, να είναι κατάλληλα δύσπιστοι.

Ας ρίξουμε μια ματιά σε μερικές από τις πιο δημοφιλείς θεωρίες συνωμοσίας τα τελευταία 50 χρόνια.

Conspiracy theories and the Australian far right – Monash Lens

Μύθοι για το Ολοκαύτωμα 

Μεταξύ 1941 και 1945, έξι εκατομμύρια Εβραίοι σκοτώθηκαν σε ολόκληρη την Ευρώπη σε μια φρικτή γενοκτονία με επικεφαλής τον Ναζί δικτάτορα Αδόλφο Χίτλερ. Παρά το γεγονός ότι το Ολοκαύτωμα είναι ένα από τα καλύτερα τεκμηριωμένα γεγονότα στην ιστορία , υπάρχουν παραδόξως άνθρωποι που δεν πιστεύουν ότι συνέβη-ή πιστεύουν ότι ο αριθμός των νεκρών έχει αυξηθεί πάρα πολύ. Μια έρευνα του 2014, συντονισμένη από την Αντι-δυσφημιστική ένωση, σε περισσότερους από 53.000 ανθρώπους σε 100 χώρες διαπίστωσε ότι μόνο το 30% των ερωτηθέντων πίστευαν ότι οι ιστορικές αναφορές για το Ολοκαύτωμα ήταν ακριβείς. Οι ερωτηθέντες κάτω των 65 ετών ήταν πιο πιθανό να δηλώσουν ότι δεν πίστευαν ότι το Ολοκαύτωμα συνέβη, όπως λένε τα βιβλία ιστορίας.

Η κακή εκπαίδευση σχετικά με το θέμα μπορεί να είναι μια εξήγηση για αυτό. Ωστόσο, ορισμένοι θεωρητικοί συνωμοσίας ενισχύουν την αντισημιτική αντίληψη ότι το Ολοκαύτωμα εφευρέθηκε με σκοπό να κερδίσει συμπάθεια και χρηματικά κέρδη για τους Εβραίους ενώ εξυπηρετούσε και προωθούσε τα εβραϊκά συμφέροντα. Η Deborah E. Lipstadt, ιστορικός και καθηγήτρια που έχει γράψει βιβλία για την άρνηση του Ολοκαυτώματος , χωρίζει τους αρνητές του Ολοκαυτώματος σε δύο ομάδες. Τους σκληροπυρηνικούς αρνητές που λένε ότι το Ολοκαύτωμα δεν συνέβη καθόλου και τους λιγότεροι ένθερμους αρνητές που μπορεί να παραδέχονται ότι το Ολοκαύτωμα συνέβη, αλλά αμφισβητούν τον επίσημο απολογισμό των νεκρών ή ότι οι θάλαμοι αερίων χρησιμοποιήθηκαν για μαζικές δολοφονίες.

Facebook Banned Holocaust Denial. What Took Them So Long? | Time

Μεταξύ των πολλών συγκινητικών σημείων που θέτει η Lipstadt σχετικά με την άρνηση του Ολοκαυτώματος είναι αυτή η ακόλουθη ερώτηση:  «Για να έχουν οι αρνητές δίκιο, ποιος πρέπει να κάνει λάθος; Λοιπόν, σίγουρα όλοι οι επιζώντες ... οι παρευρισκόμενοι ... αλλά κυρίως έχετε τους δράστες. Ποτέ δεν είπαν ότι δεν συνέβη ».

 

(ακολουθεί επόμενη θεωρία συνομωσίας)