17 Σεπτεμβρίου 2021

Η Ελευθερία οδηγεί το λαό του Delacroix| H ιστορία πίσω από τον εμβληματικό πίνακα- σύμβολο της Γαλλικής Δημοκρατίας

Eugene Delacroix | Ευγένιος Ντελακρουά | Η Ελευθερία οδηγεί το λαό | πίνακας | έργο τέχνης | Μανταλένα-Μαρία Διαμαντή | Klik
Μαζί με την Αφροδίτη της Μήλου του Botticelli, τη Μόνα Λίζα  του Leonardo da Vinci και τη “ Σχεδία της Μέδουσας” του Theodore Gericault , “η Ελευθερία οδηγεί το λαό” του Delacroix  είναι ένα από τα σημαντικότερα έργα στο Λούβρο. -Από τη Μανταλένα-Μαρία Διαμαντή
Μαζί με την Αφροδίτη της Μήλου του Botticelli, τη Μόνα Λίζα του Leonardo da Vinci και τη “ Σχεδία της Μέδουσας” του Theodore Gericault , “η Ελευθερία οδηγεί το λαό” του Delacroix είναι ένα από τα σημαντικότερα έργα στο Λούβρο. -Από τη Μανταλένα-Μαρία Διαμαντή



Liberty Leading the People by Delacroix

 

Ο Eugene Delacroix θεωρείται ίσως ο πιο αντιπροσωπευτικός ζωγράφος του γαλλικού ρομαντισμού.

Οι Γάλλοι καλλιτέχνες στις αρχές του δέκατου ένατου αιώνα θα μπορούσαν να τοποθετηθούν σε ένα από τα δύο διαφορετικά “στρατόπεδα”. Οι Νεοκλασικά εκπαιδευμένοι ηγήθηκαν της πρώτης ομάδας- Ingres- μιας συλλογής καλλιτεχνών που ονομάζονταν Poussinists (που πήρε το όνομά της από τον Γάλλο μπαρόκ ζωγράφο Nicola Poussin). Αυτοί οι καλλιτέχνες βασίστηκαν στο σχέδιο και τη γραμμή για τις συνθέσεις τους. Η δεύτερη ομάδα, οι Rubenists (ονομάστηκαν προς τιμήν του Φλαμανδού δασκάλου Peter Paul Rubens), αντ `αυτού ανέβασαν το χρώμα πάνω από τη γραμμή. Μέχρι τη στιγμή που ο Delacroix ήταν στα 20 του-δηλαδή, μέχρι το 1823-ήταν ένας από τους ηγέτες του ανερχόμενου γαλλικού ρομαντικού κινήματος.

Από νεαρή ηλικία  ο Delacroix έλαβε εξαιρετική εκπαίδευση. Παρακολούθησε το Lycée Imperial στο Παρίσι, ένα ίδρυμα γνωστό για τη διδασκαλία των κλασικών. Ενώ ήταν φοιτητής εκεί, αρίστευσε τόσο στο σχέδιο όσο και στα κλασικά. Το 1815 - σε ηλικία μόλις 17 ετών - άρχισε την επίσημη καλλιτεχνική του εκπαίδευση στο στούντιο του Pierre Guérin, πρώην νικητή του διάσημου Prix ​​de Rome (Βραβείο Ρώμης), του οποίου το παριζιάνικο στούντιο θεωρήθηκε ιδιαίτερη εστία για ρομαντική αισθητική. Στην πραγματικότητα, ο Theodore Gericault, ο οποίος σύντομα θα γινόταν ρομαντικός “σούπερ σταρ” με το Raft of the Medusa (1818-19), ήταν ακόμα στο στούντιο του Guérin όταν έφτασε ο Delacroix το 1815. Η έμφυτη ικανότητα του νεαρού καλλιτέχνη και η ικανή διδασκαλία του δασκάλου του ήταν τα απαραίτητα στοιχεία για να προετοιμάσουν τον Delacroix για την επίσημη εισαγωγή του στην Ecole des Beaux-Arts (the School of Fine Arts) το 1816.

 

Μαζί με την Αφροδίτη της Μήλου του Botticelli, τη Μόνα Λίζα  του Leonardo da Vinci και τη “ Σχεδία της Μέδουσας” του Theodore Gericault , “η Ελευθερία οδηγεί το λαό” του Delacroix  είναι ένα από τα σημαντικότερα έργα στο Λούβρο. Ο πίνακας θεωρείται σύμβολο της Γαλλικής Δημοκρατίας. 

 

Ο πίνακας παρουσιάστηκε για πρώτη φορά στο κοινό στο Σαλόνι του Παρισιού του 1831. Ο καμβάς εκτέθηκε στο Μουσείο του Λουξεμβούργου στις αρχές του 1863. Στη συνέχεια, το 1874, το μεγαλειώδες αυτό  έργο, το οποίο είχε πια ονομαστεί "η Ελευθερία οδηγεί το λαό", έφτασε στο Μουσείο του Λούβρου. Ο Delacroix είχε ήδη φύγει από τη ζωή στις 13 Αυγούστου του 1863.

Ο εν λόγω πίνακας αποτυπώνει το πνεύμα της εξέγερσης του λαού και ολοκληρώθηκε το ίδιο έτος κατά το οποίο συνέβη το ιστορικό γεγονός.

Η Γαλλική Επανάσταση του 1830- γνωστή και ως η Ιουλιανή Επανάσταση, Δεύτερη Γαλλική Επανάσταση - έφερε την ανατροπή του βασιλιά Καρόλου Ι`,  του Γάλλου Βουρβόνου  μονάρχη, και την άνοδο του ξαδέλφου του Λουδοβίκου-Φιλίππου , Δούκα της Ορλεάνης, του οποίου η ανατροπή θα ερχόταν ύστερα από δεκαοκτώ χρόνια.  Αυτή η εξέγερση του 1830 ήταν το ιστορικό πρελούδιο της εξέγερσης του Ιουνίου του 1832, ένα γεγονός που περιγράφηκε στο διάσημο μυθιστόρημα του Βίκτορ Ουγκώ, Les Miserables (1862). Σηματοδότησε την στροφή από μία συνταγματική μοναρχία, την Παλινόρθωση των Βουρβόνων, σε μια άλλη, την Ιουλιανή Μοναρχία , τη μετάβαση της εξουσίας από τον Οίκο των Βουρβόνων σε ένα παρακλάδι του, τον Οίκο της Ορλεάνης, και την αντικατάσταση της αρχής της κληρονομικής εξουσίας  από τη λαική κυριαρχία.  

Στον πίνακα του Delacroix απεικονίζεται ένα γυμνό κορίτσι με προφίλ που θυμίζει Ελληνίδα θεά, κρατώντας στα χέρια της ένα τουφέκι. Με τι θα μπορούσαμε να συνδέσουμε αυτήν την εικόνα; Δίχως αμφιβολία με την αόριστη έννοια της «ελευθερίας». 

Μια εικόνα η οποία χρησιμοποιήθηκε από σκιτσογράφους που απεικονίζουν γραφειοκρατικές κακίες, χρησιμοποιήθηκε στα γαλλικά φυλλάδια κατά τη διάρκεια του Δεύτερου Παγκοσμίου Πολέμου. Αυτή η εικόνα, λοιπόν, υλοποιήθηκε κυριολεκτικά, όταν το 1968 στο εξώφυλλο του περιοδικού ειδήσεων Paris Match βγήκε η φωτογραφία μιας φοιτήτρια, της Caroline de Bendern.


Η δημοσίευση ειδήσεων για τη φοιτητική αναταραχή του 1968, εξελίχθηκε σε πολιτική αναστάτωση, ενώ ολόκληρος ο κόσμος αναπαράγει τη φωτογραφία της Caroline  δημιουργώντας μια νέα εικόνα ελευθερίας στα μέσα ενημέρωσης. Αυτή η εικόνα κατάφερε να γίνει τόσο ισχυρή και αποτελεσματική λόγω της συναισθηματικής απήχησης του πίνακα του Delacroix.

Αρχικά,  ο τίτλος του πίνακα ήταν “28 Ιουλίου του 1830” ωστόσο η συγκεκριμένη εξέγερση συνδέθηκε με την ευρύτερη επαναστατική τάση του λαού με αποτέλεσμα να είναι πια σύμβολο για την “ελευθερία”.

Στον ιστορικό πίνακα του κορυφαίου ζωγράφου διακρίνονται τριγύρω πεσμένοι νεκροί και στρατιώτες. Παντού καπνοί από τις εκρήξεις. Μπορεί να μην υπάρχει αρχηγός για το λαό, έχουν όμως την Ελευθερία κι αυτή είναι το όραμά τους. Εκείνη τους κατευθύνει. Επιβλητική, φορώντας την φρυγική σκούφια των Ιακωβίνων στο κεφάλι, υψώνει το χέρι της κρατώντας την απαγορευμένη σημαία της Γαλλικής Επανάστασης. Κόκκινο, λευκό και μπλε, αντανακλάται από τη γαλλική σημαία της Ελευθερίας.Το κεφάλι της είναι στραμμένο στον λαό που την ακολουθεί.Τους εμπνέει να βρουν το θάρρος να πολεμήσουν. 

Αξίζει να σημειωθεί ότι η εμβληματική αυτή γυναίκα είναι γνωστή ως “Marianne”- η  προσωποποίηση της Γαλλικής Δημοκρατίας από την πρώτη Γαλλική Επανάσταση του 1789.


Μαζί με την Αφροδίτη της Μήλου του Botticelli, τη Μόνα Λίζα  του Leonardo da Vinci και τη “ Σχεδία της Μέδουσας” του Theodore Gericault , “η Ελευθερία οδηγεί το λαό” του Delacroix  είναι ένα από τα σημαντικότερα έργα στο Λούβρο. -Από τη Μανταλένα-Μαρία Διαμαντή