Πριν από 4 ημέρες

Ο άντρας, ελεγκτής του σύμπαντος | Η απίστευτη ιστορία του πίνακα του Diego Rivera που καταστράφηκε από τον Νelson Rockfeller

Ο άντρας | ελεγκτής του σύμπαντος | Diego Rivera | έργο τέχνης | πίνακας | ιστορία | ανάλυση | Μανταλένα-Μαρία Διαμαντή | Klik
Για τον ίδιο τον δημιουργό, το έργο του συμβόλιζε την αντίθεση μεταξύ των κοινωνικών τάξεων αλλά και το διαχωρισμό ανάμεσα στη δυστυχία των πολλών και στην ευημερία των λίγων.-Από τη Μανταλένα-Μαρία Διαμαντή
Για τον ίδιο τον δημιουργό, το έργο του συμβόλιζε την αντίθεση μεταξύ των κοινωνικών τάξεων αλλά και το διαχωρισμό ανάμεσα στη δυστυχία των πολλών και στην ευημερία των λίγων.-Από τη Μανταλένα-Μαρία Διαμαντή

 Η ζωή και το έργο του κορυφαίου ζωγράφου,

παθιασμένου κομμουνιστή κι άστατου εραστή και συζύγου της Frida Khalο, είναι

γνωστά. Το ίδιο και οι διάσημες τοιχογραφίες του που στόλιζαν πολλά μέρη του

Μεξικού, καθώς και οι ιδιαίτεροι πίνακές του. Κάποιοι ωστόσο, ίσως δεν

γνωρίζουν την ιστορία ενός πίνακά του που καταστράφηκε από τον άνθρωπο που του

τον παρήγγειλε.

Ας ξεκινήσουμε όμως την ιστορία από την αρχή…

Το έργο του Μεξικανού καλλιτέχνη είχε ήδη ξεχωρίσει στην αμερικανική αριστοκρατία. Η σύζυγος του John Rockefeller, Abby, θαύμαζε ιδιαίτερα τη δουλειά του. Όταν λοιπόν ξεκίνησε η κατασκευή του Rockefeller Center το 1930, ζήτησε από τον σύζυγό της να προσλάβει τον Rivera προκειμένου να ζωγραφίσει τον τοίχο της κεντρικής υποδοχής. Ο καλλιτέχνης αποδέχθηκε την πρόταση και στις αρχές του 1933 μετέβη στη Νέα Υόρκη για να ξεκινήσει να δουλεύει το έργο του.  Η αμοιβή του θα ανερχόταν στα 21.500 δολάρια, ενώ θα τελείωνε την τοιχογραφία μέσα σε τρεις μήνες. Τίτλος του έργου ήταν «Ο άντρας στο σταυροδρόμι». Η συγκεκριμένη δημιουργία  απεικόνιζε καθημερινούς ανθρώπους όλων των κοινωνικών τάξεων. Κυρίες της υψηλής κοινωνίας, νοικοκυρές,  εργάτες, αστυνομικούς, διαδηλωτές. Όλες οι σκηνές του ήταν επηρεασμένες  από τη σύγχρονη αστική ζωή. Για τον ίδιο τον δημιουργό, οι εικόνες αυτές συμβόλιζαν την αντίθεση μεταξύ των κοινωνικών τάξεων αλλά και το διαχωρισμό ανάμεσα στη δυστυχία των πολλών και στην ευημερία των λίγων.

Τα αρχικά σκίτσα για την τοιχογραφία εγκρίθηκαν από την οικογένεια, αλλά ένας τίτλος από μια διάσημη εφημερίδα άλλαξε τα πάντα. Οι“New York Times” είχαν δημοσιεύσει ένα άρθρο στο οποίο τον κατηγορούσαν απροκάλυπτα για κομμουνιστική προπαγάνδα.

Η αρχική έκδοση του έργου του Diego Rivera δεν είδε ποτέ το κοινό. Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι ο άντρας που το παρήγγειλε το 1932, ο δισεκατομμυριούχος Nelson Rockefeller - γιος της Abby Rockefeller- διέταξε να καταστραφεί επειδή ο πίνακας περιελάμβανε μια εικόνα του ηγέτη της Ρωσικής Επανάστασης Vladimir Lenin.


Η οικογένεια Rockefeller δεν μπορούσε να αντιμετωπίσει τους ισχυρισμούς του άρθρου ότι ήταν υποστηρικτές του κομμουνιστικού κινήματος. Το έργο “Ο άνδρας στο σταυροδρόμι” ήταν φανερό ότι απεικόνισε τον ατελείωτο αγώνα ανάμεσα στον καπιταλισμό και τον σοσιαλισμό με τη μορφή μιας σχολαστικά κατασκευασμένης καλλιτεχνικής μεταφοράς.

Ο Rockefeller ζήτησε από τον Rivera να εξαλείψει την εικόνα του Lenin και να την αντικαταστήσει με οποιοδήποτε άλλο πρόσωπο. Το παράδοξο είναι ότι δεν απαίτησε την αφαίρεση των κομμουνιστικών συμβόλων και της σημαίας. Ο Rivera αρνήθηκε κι αντιπρότεινε να προσθέσει το πρόσωπο του προέδρου Linkoln. Σκοπός του ήταν να τονιστεί ακόμα περισσότερο η αντίθεση στο περιεχόμενου του έργου του. Οι δύο άνδρες ωστόσο δεν συμφώνησαν ποτέ.

Ο καλλιτέχνης δήλωσε ότι προτιμούσε την ολοκληρωτική καταστροφή της τοιχογραφίας του παρά τον «ακρωτηριασμό» της.

Ο Rockefeller πλήρωσε ολόκληρη την αμοιβή του Rivera και στη συνέχεια κατέστρεψε τον πίνακα - ο οποίος ήταν στην πραγματικότητα μια μακρά τοιχογραφία σε δύο κομμάτια που φτιάχτηκε για να κρεμαστεί στο Rockefeller Center.

Αυτό είχε ως αποτέλεσμα τα αποκαλυπτήρια του πίνακα να αναβληθούν επ’αορίστου. Μέχρι τον Φεβρουάριο του 1934 όπου ένα τεράστιο πανί κάλυπτε την τοιχογραφία, η οικογένεια Rockefeller είχε καταστρέψει το έργο. Αυτό προκάλεσε θύελλα αντιδράσεων καθώς δεν ήταν λίγοι οι οργισμένοι καλλιτέχνες, διανοούμενοι αλλά και απλοί πολίτες που άρχισαν να μποϊκοτάρουν τις εκθέσεις και τις εκδηλώσεις που διοργάνωνε το Rockfeller Centre. H καταστροφή του πίνακα αλλά και η ενέργεια σβησίματος ενός μέρους του, θεωρήθηκε προσβολή κατά της τέχνης αλλά και ασέβεια προς τον δημιουργό της.

Μπορεί η έκβαση της συνεργασίας του Nelson Rockefeller να μην ήταν καλή, ωστόσο εκείνος δεν έπαψε να εκτιμά και να στηρίζει τον Diego Rivera.  Δεν ήταν τυχαία άλλωστε και η αμοιβή του με 7.000 δολάρια.  Ο Μεξικανός καλλιτέχνης από τη μεριά του, είχε ζητήσει από τον βοηθό του να τραβήξει φωτογραφίες της τοιχογραφίας πριν καταστραφεί. ... Χρησιμοποιώντας τις φωτογραφίες ως αναφορά, ο Rivera ζωγράφισε την τοιχογραφία, αν και σε μικρότερη κλίμακα, όπου μετονομάστηκε σε “Άνθρωπος, ελεγκτής του σύμπαντος”.  Αυτή η νέα έκδοση έχει κάποιες προσθήκες εκτός από τον Λένιν, όπως  τον Μαρξ, τον Τροτσκι, τον Ένγκελς και τον Δαρβίνο.Το διάσημο αυτό έργο κοσμεί έως και σήμερα έναν μεγάλο τοίχο του Παλατιού Καλών Τεχνών στην πόλη του Μεξικού.