Οι δύο Φρίντες | Η απεικόνιση των δύο διαφορετικών προσωπικοτήτων της Frida Khalo και ο πόνος που βίωσε

Μεξικάνα ζωγράφος και σύντροφος του κορυφαίου τοιχογράφου Diego Rivera, Frida Khalo υπήρξε μια εκρηκτική, γοητευτική και συγχρόνως τραγική φιγούρα. Με ιδιαίτερα σοβαρά προβλήματα υγείας από τα οποία Khalo, δεν πτοήθηκε. Η προσωπικότητά της, άλλωστε, ήταν τόσο ισχυρή και εκκεντρική που ενέπνευσε τον έρωτα σε διάσημους άντρες και γυναίκες της εποχής της.Οι φίλοι της ανήκαν στην αφρόκρεμα της καλλιτεχνικής και πνευματικής πρωτοπορίας της εποχής. Η καθημερινή πραγματικότητά της, όμως, ήταν δυστυχώς τόσο οδυνηρή. Ήταν μόλις έξι ετών όταν προσβάλλεται από πολιομυελίτιδα. Το ένα της πόδι μένει πιο κοντό και πιο αδύνατο από το άλλο. Στα 18 της χρόνια, έχει ένα σοβαρό δυστύχημα σε τρόλεϊ όπου και τραυματίζεται. Ένα χερούλι της σκίζει την κοιλιά, παθαίνει πολλαπλά κατάγματα στη λεκάνη και στη σπονδυλική στήλη και το πόδι της συνθλίβεται. Από τότε υποβάλλεται συνολικά σε τριάντα πέντε εγχειρήσεις. Παρόλα αυτά η ζωή της από εκεί και πέρα είναι ένα μαρτύριο. Υποφέρει από τρομερούς πόνους και συνεχή κόπωση, εξαιτίας των οποίων μένει καθηλωμένη στο νοσοκομείο για μεγάλο χρονικό διάστημα.

Το εντυπωσιακό είναι ότι έμαθε να ζωγραφίζει κατά τη διάρκεια της ανάρρωσής της. Οι πίνακές της ιδιαίτεροι κι εντυπωσιακοί, τραβούν την προσοχή του Rivera ο οποίος την παρακινεί να συνεχίσει.

Το έργο της Μεξικανής καλλιτέχνιδας Frida Kahlo είναι εμποτισμένο με μια βαθιά προσωπική εικονογραφία

 όπου απεικονίζεται μια ζωή σωματικής και συναισθηματικής αγωνίας.

“Οι δύο Φρίντες”– ένα από τα πιο γνωστά έργα της που ολοκληρώθηκε λίγο μετά το διαζύγιό της- απεικονίζουν την καλλιτέχνη πριν και μετά τον επώδυνο χωρισμό της από τη Rivera.Στο ημερολόγιο της αναφέρει ότι αυτός ο πίνακας προέρχεται από τη μνήμη ενός φανταστικού παιδικού φίλου της. Αργότερα παραδέχτηκε ότι εξέφραζε την απελπισία και τη μοναξιά της με τον χωρισμό από τον Diego. Πρόκειται για ένα πορτρέτο που δείχνει τις δύο διαφορετικές προσωπικότητες της Frida Που κρατιούνται από το χέρι. Στα αριστερά φαίνεται νύφη με βικτωριανό φόρεμα ευρωπαικού στυλ έχοντας ραγισμένη καρδιά, ενώ στα δεξιά με την παραδοσιακή μεξικάνικη φορεσιά Tehuana, που προτιμούσε σε πιο ευτυχισμένες στιγμές με τον Rivera. Αξίζει να σημειωθεί ότι καθ `όλη τη διάρκεια του γάμου τους, δεδομένου του ισχυρού εθνικισμού του συζύγου της, η Khalo άρχισε να εξερευνά την παραδοσιακή μεξικάνικη φορεσιά, την οποία φοράει στο πορτρέτο στα δεξιά.

Κάποιοι ιστορικοί τέχνης αναφέρουν ότι οι δύο φιγούρες στον πίνακα είναι μια αναπαράσταση της διπλής κληρονομιάς της. Ο πατέρας της, Gillermo Khalo ήταν Γερμανός ενώ η μητέρα της, Matilde Calderon, ήταν μιγάδα με Ισπανική και Αμερικοινδιανική καταγωγή. Και οι δύο φιγούρες κρατούν αντικείμενα στην αγκαλιά τους. Η Μεξικανή Frida έχει ένα μικρό γλυπτό ενός αρχαίου θεού ενώ η Ευρωπαία Frida κρατάει μια λαβίδα. Το αιμοφόρο αγγείο συνδέει τις δύο Fridas, περνώντας από τα χέρια τους στην καρδιά τους.

Και οι δύο έχουν ορατές καρδιές και η καρδιά της παραδοσιακής Φρίντα κόβεται και ανοίγεται. Η κύρια αρτηρία, η οποία προέρχεται από την κομμένη καρδιά προς τα δεξιά της παραδοσιακής Frida, κόβεται από τις χειρουργικές πένσες που κρατούνται στην αγκαλιά της παραδοσιακής Frida. Το αίμα στάζει συνεχώς στο λευκό φόρεμά της και κινδυνεύει να αιμορραγήσει μέχρι θανάτου. Ο θυελλώδης ουρανός γεμάτος ταραγμένα σύννεφα μπορεί να αντικατοπτρίζει την εσωτερική αναταραχή της καλλιτέχνιδας.

Αυτή η διπλή αυτοπροσωπογραφία είναι μία από τις πιο αναγνωρισμένες συνθέσεις της Khalo και συμβολίζει τον συναισθηματικό πόνο που βίωσε κατά τη διάρκεια του διαζυγίου της.

Τα συμβολικά στοιχεία συχνά διαθέτουν πολλαπλά επίπεδα νοήματος στις εικόνες της Frida. Tο επαναλαμβανόμενο θέμα του αίματος αντιπροσωπεύει τόσο τη μεταφυσική όσο και τη σωματική ταλαιπωρία, υποδηλώνοντας επίσης την αμφίρροπη στάση του καλλιτέχνη απέναντι στις αποδεκτές έννοιες της γυναίκας και της γονιμότητας. Παρόλο που και οι δύο γυναίκες έχουν εκτεθειμένες τις καρδιές τους, η αρτηρία που πηγάζει από την καρδιά του εαυτού της με την παραδοσιακή φορεσιά παραμένει άθικτη επειδή συνδέεται με τη μικρογραφία της φωτογραφίας του Diego ως παιδί. Ενώ, λοιπόν, η καρδιά της Khalo στο μεξικάνικο φόρεμα παραμένει σταθερή, η Khalo που είναι πια αποσυνδεδεμένη από τον αγαπημένο της Diego, αιμορραγεί έντονα στο φόρεμά της. Είναι εντυπωσιακό ότι εκτός από ένα από τα πιο διάσημα έργα της καλλιτέχνιδας, αυτός είναι και ο μεγαλύτερος καμβάς της.

Το 1947, αυτός ο πίνακας αποκτήθηκε από το Instituto Nacional de Bellas Artes (Εθνικό Ινστιτούτο Καλών Τεχνών) στην Πόλη του Μεξικού. Η τιμή αγοράς ήταν 4.000 πέσος (περίπου 1.000 δολάρια) εκείνη την εποχή και επιπλέον 36 πέσος για το πλαίσιο. Αυτή ήταν η υψηλότερη τιμή που πληρώθηκε ποτέ η Frida για έναν πίνακα κατά τη διάρκεια της ζωής της.

Η αναπαραγωγή αυτού του πίνακα εκτίθεται στο Μουσείο Frida Kahlo στο Coyoacan του Μεξικού.

Σύμφωνα με τον φίλο της, Fernando Gamboa, ζωγράφος εμπνεύστηκε από δύο πίνακες που είχε δει νωρίτερα το ίδιο έτος στο Λούβρο, το «Οι δύο αδελφές» του Théodore Chassériau και το «Η Gabrielle d’Estrées και μία από τις αδελφές της» ανώνυμου καλλιτέχνη.

“Οι δύο Φρίντες” είναι ένα βασικό παράδειγμα της χρήσης της σώματός της από τη Frida ως μεταφορά για τη διερεύνηση των θεμάτων γύρω από το φύλο. Ένα πολύπλοκο έργο το οποίο επικεντρώνεται στη δυαδικότητα της Frida. Η πρώτη μου εντύπωση είναι ότι πρόκειται για μια εικόνα που περιβάλλεται με βαθιά θλίψη και αναπόφευκτο πόνο χωρισμο. Ωστόσο, δεν είναι τυχαία η ένωση των δύο μορφών διπλής προσωπικότητας. Με αυτό, ίσως θέλει να περάσει το μήνυμα της αυτο-υποστήριξης και του αυτοσεβασμού μας που είναι απαραίτητα προκειμένου να διανύσουμε μια δύσκολη περίοδο της ζωής μας.  Ακόμα κι αν κάποιος μας έχει πληγώσει, είναι σημαντικό να μείνουμε μόνοι δίχως να χάσουμε ποτέ τη σωστή πορεία για εμάς.

Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι  η ειλικρίνεια όλων των συναισθημάτων που βίωσε η καλλιτέχνιδα μεταφέρθηκε με επιτυχία στον εν λόγω πίνακα. Όπως η ίδια έχει πει: «Δεδομένου ότι τα θέματα μου ήταν πάντα οι αισθήσεις μου, οι καταστάσεις του μυαλού μου και οι βαθιές αντιδράσεις που μου δημιουργούσε η ζωή, τα έχω αντικειμενοποιήσει συχνά όλα αυτά με φιγούρες του εαυτού μου. Κι αυτό ήταν το πιο ειλικρινές και αληθινό πράγμα που θα μπορούσα να κάνω για να εκφράσω αυτό που ένιωθα μέσα και έξω από τον εαυτό μου ».

Το παρακάτω απόσπασμα της Frida θα ήταν μια από τις εύλογες εξηγήσεις για την καλλιτεχνική της δραστηριότητα: «Ζωγραφίζω αυτοπροσωπογραφίες επειδή είμαι τόσο συχνά μόνη, επειδή είμαι το άτομο που γνωρίζω καλύτερα».