22 Σεπτεμβρίου 2021

Στο Moulin Rouge, o Χορός | Η ιστορία του συναρπαστικού πίνακα του Toulouse-Lautrec

Henri Toulouse-Lautrec | Στο Moulin Rouge | o Χορός | πίνακας | έργο τέχνης | Μανταλένα-Μαρία Διαμαντή | Klik
Ο ανατρεπτικός, εκκεντρικός για την εποχή του Henri de Toulouse-Lautrec εμπνεύστηκε από το το γνωστό καμπαρέ του Παρισιού, Moulin Rouge κι απεικόνισε όλα όσα παρατήρησε εκεί.-Από τη Μανταλένα-Μαρία Διαμαντή
Ο ανατρεπτικός, εκκεντρικός για την εποχή του Henri de Toulouse-Lautrec εμπνεύστηκε από το το γνωστό καμπαρέ του Παρισιού, Moulin Rouge κι απεικόνισε όλα όσα παρατήρησε εκεί.-Από τη Μανταλένα-Μαρία Διαμαντή

“Έχω προσπαθήσει να κάνω ό, τι είναι αληθινό και όχι ιδανικό.”

Toulouse-Lautrec


Η ζωή & το έργο του διάσημου ζωγράφου στο Παρίσι

Θεωρείται ένας από τους πιο εκκεντρικούς, διάσημους ζωγράφους της Μετα-Ιμπρεσιονιστικής περιόδου.

Χαράκτης, εικονογράφος και σχεδιαστής, ο οποίος κατέγραψε όσο κανένας άλλος την πολύχρωμη  στην πολύχρωμη και θεατρική παριζιάνικη ζωή στα τέλη του 19ου αιώνα. Ο χαρισματικός Henri de Toulouse-Lautrec αποτύπωσε ιδιαίτερες εικόνες μέσα από τα έργα του.  Συναρπαστικές,  κομψές και καμιά φορά προκλητικές καθώς παρουσίαζε την παρακμιακή ζωή εκείνης της εποχής.


Στους πίνακές του είναι κυρίαρχη η επίπεδη απόδοση των μορφών που θυμίζει έντονα τις γιαπωνέζικες στάμπες και τα καμπυλόγραμμα περιγράμματα.

Ο Toulouse-Lautrec γεννήθηκε στην περιοχή Midi-Pyrenees της Γαλλίας. Οι γονείς του ήταν μέλη μιας πλούσιας και αριστοκρατικής οικογένειας.

Η μητέρα και ο πατέρας του ήταν πρώτα ξαδέλφια, οι γιαγιάδες του ήταν αδελφές και δυστυχώς υπέφερε από προβλήματα υγείας που αποδίδονταν μερικές φορές στο οικογενειακό ιστορικό συγγένειας. 

Οι σύγχρονοι γιατροί αποδίδουν την κατάστασή του σε μια άγνωστη γενετική διαταραχή, συχνά γνωστή ως σύνδρομο Toulouse-Lautrec. 

Λόγω της ευαίσθητης κατάστασης της υγείας του, τα πόδια του έσπασαν στην εφηβεία του  και τα κατάγματα δεν επουλώθηκαν ποτέ σωστά. 

Τα πόδια του έπαψαν να μεγαλώνουν έτσι ώστε ως ενήλικας, ήταν εξαιρετικά κοντός - μόλις 1,42 μέτρα. Ανέπτυξε κορμό μεγέθους ενήλικα διατηρώντας ωστόσο τα πόδια του μεγέθους παιδιού.

Ανίκανος να λάβει μέρος σε πολλές δραστηριότητες, ο Toulouse-Lautrec βυθίστηκε στις τέχνες από μικρή ηλικία. Αφού αρχικά απέτυχε στις εισαγωγικές εξετάσεις στο κολέγιο, πέρασε με τη δεύτερη προσπάθεια και ολοκλήρωσε τις σπουδές του.

Αργότερα, επιδιώκοντας την ανεξαρτησία από τη μητέρα του, τον προσέλκυσε η Μονμάρτη. Η γοητευτική περιοχή του Παρισιού - διάσημη για τον μποέμικο τρόπο ζωής της και το στέκι καλλιτεχνών, συγγραφέων και φιλοσόφων.

Όταν άνοιξε το καμπαρέ Moulin Rouge του ανατέθηκε να δημιουργήσει μια σειρά από αφίσες.


Αν και είχε τακτικά και αρκετά εισοδήματα από την οικογένειά του, η δημιουργία αφισών του προσέφερε τον δικό του βιοπορισμό.

Μπορεί άλλοι καλλιτέχνες να περιφρονούσαν το έργο του, ωστόσο εκείνος τους αγνοούσε. Ανάμεσα στα γνωστά έργα που ζωγράφισε για το Moulin Rouge και για άλλα νυχτερινά κέντρα του Παρισιού είναι απεικονίσεις διάσημων τραγουδιστών και χορευτών.

Δυστυχώς, ο χλευασμός για το κοντό του ανάστημα και τη φυσική του εμφάνιση τον οδήγησαν σε κατάχρηση αλκοόλ. Εκτός από τον αλκοολισμό o Toulouse- Lautrec σύχναζε και με ιερόδουλες.

 Επέλεξε, λοιπόν, το δρόμο της προσωπικής καταστροφής αφού έζησε μια "ελεύθερη" ζωή, παραδομένος στο αλκοόλ και τις καταχρήσεις. Η υγειά του ήταν διαλυμένη εξαιτίας της  πνευματικής και φυσικής του εξάντλησης. Το 1899 νοσηλεύτηκε κι αναγκάστηκε να εγκαταλείψει την τέχνη που τόσο αγάπησε. Δυστυχώς όμως δεν κατάφερε να ξεπεράσει τα προβλήματά του. Επέστρεψε στο πατρικό του και στις 9 Σεπτεμβρίου του 1901 και ξεψύχησε στα χέρια της μητέρας του από επιπλοκές λόγω αλκοολισμού και σύφιλης. Ήταν μόλις 36 ετών. 

Στα λιγότερο από 20 χρόνια καριέρας του, ο Toulouse-Lautrec δημιούργησε πάνω από χίλιους πίνακες καμβά, ακουαρέλες, εκτυπώσεις και αφίσες.

Άφησε πάνω από πέντε χιλιάδες σχέδια. Το στυλ του επηρεάστηκε από τους ιμπρεσιονιστές και από τις κλασικές ιαπωνικές εκτυπώσεις ξύλου, που έγιναν δημοφιλείς στους κύκλους τέχνης της εποχής του στο Παρίσι.

 Moulin Rouge 

Το Moulin Rouge είναι ένα καμπαρέ κοντά στη Μονμάρτη, στο Παρίσι. Το αρχικό σπίτι, που κάηκε το 1915, ιδρύθηκε το 1889.  Πήρε το όνομά του από τον κόκκινο ανεμόμυλο που στερέωσε τη στέγη του.Το Moulin Rouge είναι περισσότερο γνωστό ως η γενέτειρα της σύγχρονης μορφής του χορού can-can. Kαθώς ο Toulouse- Lautrec ανέλαβε τη δημιουργία μιας σειράς αφισών για την προώθηση του καλλιτεχνικού στούντιο, το Moulin Rouge κρατούσε πάντα μια θέση μόνο για εκείνον.

Το κλαμπ ήταν ένα από τα πιο διάσημα καμπαρέ στη Μονμάρτη που ψυχαγωγούσε όλα τα στρώματα της κοινωνίας. Τα εντυπωσιακά σόου, το πρωτοποριακό και μοναδικό εσωτερικό και οι παγκοσμίου φήμης χορευτές που έπαιζαν εκεί ήταν τα βασικά συστατικά για την άμεση και διαρκή επιτυχία αυτού του τόπου. Το Moulin Rouge εξακολουθεί να είναι ανοιχτό για τους επισκέπτες σήμερα.

 Εκεί σύχναζαν οι αγαπημένοι του διασκεδαστές και οι φίλοι του. Χρησιμοποιώντας το χάρισμα της παρατηρητικότητας, κατάφερε να αποτυπώσει όλα όσα έβλεπε στους πίνακές του. Δημιούργησε αρκετά έργα που συνδέονταν με το Moulin Rouge. Εκτός από το At Moulin Rouge, άλλα έργα περιλαμβάνουν το At the Moulin Rouge, The Dance το 1890 και την αφίσα Moulin Rouge: La Goulue το 1891.

 Ένα από τα καλύτερα έργα του Henri de Toulousse-Lautrec : Στο Μοulin Rouge, o χορός


Ο Γάλλος καλλιτέχνης του 19ου αιώνα, Henri de Toulouse-Lautrec, έγινε διάσημος για τα έργα του που δείχνουν τη νυχτερινή ζωή στο Moulin Rouge, στο Παρίσι. Στη Μονμάρτη ζωγράφισε ένα από τα καλύτερα και πιο γνωστά έργα του με τίτλο  :  “Στο Moulin Rouge, ο χορός”.

Το έργο του Toulouse-Lautrec “Στο Μoulin Rouge, ο χορός”, πρόκειται για μια ελαιογραφία ζωγραφισμένη το 1890. Είναι το δεύτερο από μια σειρά έργων του καλλιτέχνη που απεικονίζει το διάσημο καμπαρέ. Ο Toulouse- Lautrec χρησιμοποιεί ένα στυλ που περιγράφεται ως μετα-ιμπρεσιονιστικό. Οι ιμπρεσιονιστές ζωγράφοι- ανάμεσά τους ο φίλος του, Edgar Degas- επηρέασαν το στυλ ζωγραφικής του. 

Άνδρες με σκούρα παλτά και καπέλα κουβεντιάζουν μεταξύ τους ενώ οι γυναίκες επιδεικνύουν τα φανταχτερά καπέλα τους και τις φτερωτές στολές. Στο κέντρο οι άνθρωποι χορεύουν. Παρατηρούμε μεγάλους, ανοιχτούς χώρους ανάμεσα στις φιγούρες και τις πλάγιες σανίδες δαπέδου, δίνοντάς μας την ψευδαίσθηση ότι μπορούμε κι εμείς να “γλιστρήσουμε” στον πίνακα και να χορέψουμε μαζί τους. 

Σε πρώτο πλάνο, βλέπουμε μια μυστηριώδη γυναίκα ντυμένη στα ροζ να  εμφανίζεται στο προφίλ, με τα μάτια κατεβασμένα και να κοιτάζει τους χορευτές. Ακίνητη και αυτόνομη, η σιλουέτα της κάνει το βλέμμα μας να στραφεί προς τις ρυθμικές φιγούρες του χορευτή. Είναι εντυπωσιακές οι σκιές του χορευτή στο πάτωμα σαν “απήχηση” του σχήματος που έχουν τα σώματά τους. Ο άντρας χορευτής ήταν ένας γνωστός ερμηνευτής με το παρατσούκλι Valentine the Boneless. Εμφανίζεται εδώ διδάσκοντας σε μια νεαρή γυναίκα έναν τολμηρό νέο χορό.  Απέναντί τους χορεύει καν- καν κι άλλη μια γυναίκα ντυμένη με καφέ ρούχα. 

Μια αφιέρωση που ανακαλύφθηκε πρόσφατα από τον Lautrec στο πίσω μέρος του πίνακα έχει ως εξής: «Οι οδηγίες των νέων από την Valentine"χωρίς κόκαλα"».Αυτό σημαίνει ότι ο άντρας στα αριστερά της γυναίκας που χορεύει, είναι η μια διάσημη χορεύτρια του Moulin Rouge, η Valentine, η οποία διδάσκει την πρόσφατη προσθήκη στο καμπαρέ. 

Στο βάθος διακρίνουμε τον μπάρμαν στο μακρύ, οριζόντιο μπαρ, που σερβίρει ποτά σε κυρίους που φορούν ψηλά, μαύρα καπέλα. Πίσω από τη ράβδο υπάρχουν τέσσερις κάθετες κολόνες και τρεις πολυέλαιοι που φωτίζουν τα δέντρα που βρίσκονται παραπέρα.  Μέσα σε αυτή τη σκηνή, ο δημιουργός έχει ζωγραφίσει πολλά αριστοκρατικά πρόσωπα- ανάμεσά τους ο ποιητής Edward Yeats, ο ιδιοκτήτης του καμπαρέ, και ο πατέρας του ζωγράφου. Κάθε πορτρέτο-είτε ολόκληρο το πρόσωπο, είτε προφίλ, είτε τρία τέταρτα, ή ακόμα και από πίσω-περιγράφει με ευαισθησία ένα συγκεκριμένο άτομο. 

Ο Lautrec τακτοποίησε τα χρώματα του με έναν ιδιαίτερο τρόπο. Oι περιοχές του ροζ και του κόκκινου κάνουν μια διαγώνια γραμμή από τη γυναίκα με τα ροζ στο προσκήνιο, μέσα από τα κόκκινα πόδια της χορεύτριας στη μέση και πιο πίσω στο κόκκινο παλτό και τα πορτοκαλο-κόκκινα μαλλιά του σερβιτόρου. Ο καλλιτέχνης έχει δημιουργήσει την αίσθηση μιας πραγματικής αίθουσας χορού με πολλούς ανθρώπους να κινούνται. Είναι τόσο περιγραφικός που μας δίνει την ψευδαίσθηση ότι ακούμε την κραυγαλέα μουσική και τη μουρμούρα του πλήθους. Ακόμα και να φανταστούμε τη μυρωδιά του αέρα γεμάτου καπνό. 

Αξίζει να σημειωθεί ότι ο εν λόγω πίνακας άρεσε τόσο πολύ στον ιδιοκτήτη του Moulin Rouge που τον κρέμασε πάνω από το μπαρ. Το έργο είναι αυτή τη στιγμή εμφανίζεται στο Μουσείο Τέχνης της Φιλαδέλφειας.