11 Μαΐου 2022

Βlue Marilyn | Το έργο του Andy Warhol κέρδισε το ρεκόρ $195 εκ. και θεωρείται το πιο ακριβό έργο τέχνης του 20ου αιώνα

Blue Marilyn | Andy Warhol
Ένα από τα εμβληματικά πορτρέτα της Marilyn Monroe του Andy Warhol έχει γίνει το ακριβότερο έργο τέχνης του 20ου αιώνα που βγήκε ποτέ στο σφυρί.
Ένα από τα εμβληματικά πορτρέτα της Marilyn Monroe του Andy Warhol έχει γίνει το ακριβότερο έργο τέχνης του 20ου αιώνα που βγήκε ποτέ στο σφυρί.

Ένα από τα εμβληματικά πορτρέτα της Marilyn Monroe του Andy Warhol έχει γίνει το ακριβότερο έργο τέχνης του 20ου αιώνα που βγήκε ποτέ στο σφυρί.

Το 40 τετραγωνικών ιντσών "Shot Sage Blue Marilyn", μία από τις δεκάδες εικόνες που δημιούργησε ο καλλιτέχνης με τη Monroe τη δεκαετία του 1960, πουλήθηκε για ένα ρεκόρ 195 εκατομμυρίων δολαρίων στον οίκο Christie`s στη Νέα Υόρκη τη Δευτέρα το βράδυ, στις 9 Μαίου. 

Πριν από την πώληση, ο οίκος Christie`s είχε περιγράψει το "Shot Sage Blue Marilyn" ως "μία από τις πιο σπάνιες και υπερβατικές εικόνες που υπάρχουν". Έχει παρουσιαστεί στο παρελθόν σε γκαλερί όπως το Μουσείο Guggenheim στη Νέα Υόρκη, το Centre Pompidou στο Παρίσι και η Tate Modern του Λονδίνου.

Ο οίκος δημοπρασιών είχε αρχικά δηλώσει ότι περίμενε προσφορές γύρω στα 200 εκατομμύρια δολάρια. Andy Warhol photographed in 1968 at the factory at 33 Union Square West. (Photo by Jack Mitchell/Getty Images)

Ο Andy Warhol φωτογραφήθηκε το 1968 στο εργοστάσιο στο 33 Union Square West. 

 

Ο πίνακας μεταξοτυπίας απεικονίζει μια φωτογραφία τύπου από την ταινία “Niagara” toy 1953, με τη Marilyn Monroe. Πρόκειται για την εικόνα που ο Warhol χρησιμοποίησε επανειλημμένα στο έργο του μέχρι τον θάνατό του το 1987. Είναι  από τη σειρά πορτρέτων του «Shot Marilyn», την οποία δημιούργησε μετά από ένα περιστατικό στο στούντιό του στο κέντρο της πόλης το 1964, όταν ένας ανώνυμος επισκέπτης πυροβόλησε και κατέστρεψε μια στοίβα από καμβάδες.

 

Το έργο πωλείται από την γκαλερί των Ελβετών εμπόρων τέχνης Thomas και Doris Ammann,  των αδερφών που ίδρυσαν το Thomas Ammann Fine Art το 1977, μια γκαλερί γνωστή για την προσέλκυση υψηλού προφίλ συλλεκτών μοντέρνας και σύγχρονης τέχνης. Η Doris διηύθυνε την επιχείρηση μέχρι τον θάνατό της σε ηλικία 76 ετών, τον Μάρτιο του 2021. Ο αδερφός της πέθανε σχεδόν τρεις δεκαετίες νωρίτερα, το 1993.

Όλα τα έσοδα από την πώληση του πορτρέτου του Warhol θα διατεθούν για το ομώνυμο ίδρυμά τους- μια φιλανθρωπική οντότητα που ιδρύθηκε από τους διαχειριστές της οικογένειας για να ωφελήσει σκοπούς που σχετίζονται με την υγειονομική περίθαλψη και την εκπαίδευση των παιδιών σε όλο τον κόσμο. Το Ίδρυμα έχει δημιουργηθεί για να λειτουργεί για μια περίοδο τριών έως πέντε ετών έως ότου διανεμηθούν πλήρως τα κεφάλαια από την πώληση του Warhol, σύμφωνα με δήλωση εκπροσώπου του οίκου Christie`s.

Η πώληση του πορτρέτου του Warhol σηματοδοτεί άλλη μια ώθηση στην αγορά τέχνης μετά την πανδημία, καθώς οι μεγάλες, πολυαναμενόμενες αποστολές γίνονται διαθέσιμες από τις εκμεταλλεύσεις συλλεκτών από τη Silent Generation. Προτού ο Thomas Ammann αποκτήσει το έργο στη δεκαετία του 1970, ανήκε στον εκδότη και διάσημο συλλέκτη της Νέας Υόρκης SI Newhouse. Ο Warhol δημιούργησε μόνο πέντε εκδοχές του  πίνακα. Άλλοι παραμένουν σε ιδιωτικά χέρια μεγάλων συλλεκτών όπως οι Αμερικανοί επενδυτές Peter Brant και Ken Griffin.

Σχετικά με τη σημασία του έργου, ο Alex Rotter, πρόεδρος της Christie`s για την τέχνη του 20ου και 21ου αιώνα, είπε σε συνέντευξη Τύπου στα κεντρικά γραφεία του οίκου στη Νέα Υόρκη, «αυτός ο πίνακας ήταν ένα μυστήριο για πολλούς ανθρώπους στον κόσμο της τέχνης. Όταν ένας πίνακας σαν αυτόν βγαίνει σε δημοπρασία, αλλάζει την αγορά όχι μόνο για τον Warhol, αλλά αλλάζει την ίδια την αγορά».

Ποιος ήταν ο Andy Warhol 

Yπήρξε ένας από τους μεγαλύτερους καλλιτέχνες του περασμένου αιώνα.  Σταθμός στην καριέρα του Αμερικανού καλλιτέχνη, ζωγράφου, γλύπτη, κινηματογραφιστή, συγγραφέα και συλλέκτη, πρωτοπόρου του κινήματος της Pop Art, στάθηκε η γνωριμία του με τον Αλέξανδρο Ιόλα. Εκείνος διέκρινε το ταλέντο του και τον παρότρυνε να δουλέψει ως γραφίστας στο περιοδικό Glamour. Το 1946 ο Αλέξανδρος Ιόλας άνοιξε την πρώτη του γκαλερί στη Νέα Υόρκη με τη βοήθεια της φίλης του δούκισσας Maria de Gramont, όπου παρουσίασε ατομικές εκθέσεις του Magritte  και του Max Ernst. Με τον τελευταίο, μάλιστα, είχε μεγάλη φιλία. Το 1952 ανακάλυψε τον Αndy Warhol κι έκανε την πρώτη ατομική του έκθεση. Αφορούσε μια σειρά εικονογραφήσεων διηγημάτων του Truman Capote.

 

“Λένε πάντα ότι ο χρόνος αλλάζει τα πράγματα, αλλά στην πραγματικότητα πρέπει να τα αλλάξεις εσύ, μόνος σου.”

 

Ξεκινώντας ως εμπορικός εικονογράφος στην εποχή των Mad Men, στρεφόμενος σε εκθέσεις υψηλής τέχνης και γκαλερί με τον δικό του αμφιλεγόμενο τρόπο, και ως το κέντρο του πιο ελίτ κοινωνικού κύκλου της Νέας Υόρκης, ο Warhol είναι μοναδικός στο είδος του.

 

Γεννημένος στο Πίτσμπουργκ της Πενσυλβάνια στις 6 Αυγούστου 1928, ο Warhol γεννήθηκε από Σλοβάκους μετανάστες σε μια φτωχή γειτονιά κατά τη διάρκεια της Μεγάλης Ύφεσης. Όταν ήταν παιδί, ο Warhol προσβλήθηκε από μια σπάνια ασθένεια που ονομάζεται Chorea, αφήνοντάς τον κλινήρη για μια ολόκληρη σχολική χρονιά.

Ήταν κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου που ο Warhol έμαθε να σχεδιάζει από τη μητέρα του που εργαζόταν ως καλλιτέχνης κεντήματος. Ήταν άρρωστος στο κρεβάτι, αλλά μπορούσε να ζωγραφίζει και σύντομα έγινε ο αγαπημένος του τρόπος να περνάει χρόνο.

Ο Warhol είχε εμφανές καλλιτεχνικό ταλέντο και γράφτηκε στο  Carnegie Institute of Technology (τώρα ονομάζεται Carnegie Mellon University) για να σπουδάσει εικονογραφικό σχέδιο. Αφού αποφοίτησε με πτυχίο Καλών Τεχνών, μετακόμισε στη Νέα Υόρκη στα 21 του με μεγάλα όνειρα.

Έγινε ένας επιτυχημένος εμπορικός εικονογράφος στη Madison Avenue τη δεκαετία του 1950 κατά τη διάρκεια της ημέρας της διαφήμισης. Προσλήφθηκε για να ζωγραφίσει για το Glamour, τη Vogue και το Harper`s Bazaar, για να αναφέρουμε μερικά, χρησιμοποιώντας μια τεχνική blotted line που δημιούργησε.

Η δουλειά του στην εμπορική σκηνή του δίδαξε πολλά εμπορικά κόλπα και αργότερα χρησιμοποίησε αυτή τη διαφημιστική τεχνογνωσία στον κόσμο της υψηλής τέχνης όσον αφορά το branding και τη δημοτικότητα. Η εποχή του ως εμπορικός εικονογράφος ήταν ένα σημαντικό κομμάτι του παζλ του Warhol.

Η γέννηση της Pop Art

 

“Στο μέλλον όλοι θα είναι διάσημοι για δεκαπέντε λεπτά.”

 

 

 

Ήταν το 1960 όταν ο Αμερικανός καλλιτέχνης και εξαιρετικός δημιουργικός Andy Warhol, έγινε ο “μάγος” της pop art.  Είναι σχεδόν δύσκολο να πιστέψει κανείς ότι το κίνημα της pop art υπήρχε ήδη πριν ο Warhol ασχοληθεί με αυτό - ξεκίνησε στα μέσα της δεκαετίας του `50 στη Βρετανία. Και κατά κάποιο τρόπο είναι παράξενο να πιστεύει κανείς ότι ο Warhol ήταν καλλιτέχνης πριν από το έργο του στην ποπ αρτ. Στην πραγματικότητα, κατά τη διάρκεια της δεκαετίας του 1950, ο Warhol ήταν ένας πολύ επιτυχημένος εμπορικός εικονογράφος για φίρμες όπως η Tiffany & Co., η Vogue και το περιοδικό Glamour. Κι όμως μέχρι σήμερα, ο Warhol και η Pop Art είναι ίσως συνώνυμα μεταξύ τους.

 

 

Οι άνθρωποι αγόραζαν πλαστικά, ντύνονταν για διασκέδαση, απαιτούσαν περισσότερες επιλογές από ποτέ και η ζωή ήταν πολύ πιο πολύχρωμη από οποιαδήποτε άλλη στιγμή στην ιστορία.

Η Pop Art είναι η τέχνη για τη μάζα – τέχνη για όλους. Ήταν τόσο πολιτιστικό φαινόμενο και τρόπος ζωής από μόνο του όσο και ένα στυλ που μιμούνταν οι καλλιτέχνες.

Σύμφωνα με τον Richard Hamilton, έναν Βρετανό καλλιτέχνη της pop, η pop art είναι «δημοφιλής, παροδική, αναλώσιμη, χαμηλού κόστους, μαζικής παραγωγής, νέα, πνευματώδης, σέξι, έξυπνη, λαμπερή, μεγάλη επιχείρηση».

Στην αρχή της καριέρας του ως καλλιτέχνης, ο Warhol ζωγράφιζε κοινά αντικείμενα όπως μπουκάλια Coca-Cola, ηλεκτρικές σκούπες και χάμπουργκερ. Το 1962, έκανε το ντεμπούτο του με τα εμβληματικά του κουτάκια σούπας Campbell και αργότερα εξέθεσε ζωγραφισμένες μεταξοτυπίες διασημοτήτων όπως η Elizabeth Taylor, ο Michael Jackson, ο Elvis Priesley και η Marilyn Monroe. 

Η διαδικασία μεταξοτυπίας έγινε το σήμα κατατεθέν του. Πριν από τον Warhol, η μεταξοτυπία χρησιμοποιήθηκε κυρίως για την κατασκευή ταπετσαρίας σε μεγάλη κλίμακα. Ήταν το τέλειο μέσο για την τέχνη του σχετικά με μια κουλτούρα μαζικής παραγωγής.

 

 

Ο λόγος που ο Andy Warhol επέλεξε τη Marilyn Monroe & το μήνυμα που προσπάθησε να περάσει στον κόσμο 

Turquoise Marilyn (1963)

Turquoise Marilyn (1963)

 

Το 1962, ο Warhol ενθουσιάστηκε πολύ με τη φωτογραφική μεταξοτυπία. Ήταν αυτή η τεχνική που θα γινόταν το πιο καθοριστικό στυλ του.  Ήταν απλή, γρήγορη και μπορούσε να κάνει μικρές τροποποιήσεις στην ίδια φωτογραφία ξανά και ξανά. ‘Ηταν καθαρή σύμπτωση ότι ο Warhol αποφάσισε να αποτυπώσει το πρόσωπο της Marilyn σε ένα από τα πρώτα του, και αναμφίβολα πιο διάσημα έργα του στην pop art. Η Marilyn έφυγε από τη ζωή τον ίδιο μήνα…

 

 

Η φωτογραφία που επέλεξε ο Warhol ήταν ένα στιγμιότυπο δημοσιότητας από την ταινία «Niagara» του 1953 στην οποία είχε πρωταγωνιστήσει προηγουμένως η Marilyn. Δημιούργησε πολλά έργα ποπ τέχνης της Monroe χρησιμοποιώντας αυτήν την εικόνα, συμπεριλαμβανομένου του «Marilyn Diptych» που θεωρείται πλέον ως ένα από τα έργα με τη μεγαλύτερη επιρροή στον κόσμο της Μοντέρνας Τέχνης. Αντί να ζωγραφίσει το πρόσωπό της, ο Warhol επέλεξε μια υπάρχουσα φωτογραφία που ήξερε ότι σχεδόν όλοι θα αναγνώριζαν. Γιατί όμως τη Monroe; Η Marilyn ενσαρκώνει την ιδιότητα της διασημότητας και την έννοια του sex symbol. Η παρουσία διάσημων ανθρώπων της pop art έγινε ένα από τα καθοριστικά χαρακτηριστικά του κινήματος κατά τη διάρκεια της δεκαετίας του `60: είναι ένα ειρωνικό σχόλιο για την εμμονή των μέσων μαζικής ενημέρωσης με την κουλτούρα των διασημοτήτων.

 

Λέγεται επίσης ότι μέσω αυτού του στυλ δουλειάς, ο Warhol αναφέρεται σε μια κοινωνία στην οποία οι άνθρωποι μπορούν να θεωρηθούν ως προϊόντα και όχι ως άτομα. Επιπλέον, η τεχνική μεταξοτυπίας που χρησιμοποίησε ο Warhol για τα πορτρέτα της Monroe ισοπεδώνει ακόμη περισσότερο την ήδη δισδιάστατη φωτογραφία. Με μειωμένες αποχρώσεις και χρησιμοποιώντας έντονα χρώματα ενισχύει μια συναισθηματική επιπεδότητα και δείχνει διακριτικά την επιφανειακή πλευρά αυτής της γυναίκας. Ένα sex symbol που δημιουργήθηκε από την κοινωνία. Mια γυναίκα που είναι ό,τι επιθυμεί η κοινωνία να είναι. Εστιάζοντας στα εμβληματικά χαρακτηριστικά της, ο Warhol μας υπενθυμίζει ότι υπάρχει μια πραγματική γυναίκα πίσω από αυτή τη φωτογραφία.

Τίποτα πίσω από αυτό

Οι ειδικοί και οι ιστορικοί της τέχνης έχουν πολλές θεωρίες σχετικά με τον συμβολισμό που κρύβεται στα πορτρέτα της Marilyn και με τους λόγους που ο Warhol χρησιμοποίησε ορισμένα χρώματα και συνθέσεις καθώς και για  το μήνυμα που υποτίθεται προσπάθησε να περάσει στην κοινωνία. Ωστόσο, ο ίδιος ο Andy Warhol ισχυρίστηκε ότι ήταν πολύ διαφανής. «Αν θέλετε να μάθετε τα πάντα για τον Andy Warhol, απλά κοιτάξτε την επιφάνεια των πινάκων και των ταινιών μου και εμένα, και είμαι εκεί. Δεν υπάρχει τίποτα πίσω από αυτό», είχε δηλώσει κάποτε. Ο Warhol προσπάθησε να κρύψει οποιαδήποτε ένδειξη συναισθήματος ή καλλιτεχνικής πρόθεσης, αλλά είναι αναμφισβήτητο ότι έβαλε πολλή σκέψη στα έργα του, συμπεριλαμβανομένης της σειράς Marilyn. Και ανεξάρτητα από το μήνυμα, αυτή η εικόνα της θρυλικής Marilyn θα παραμείνει ζωντανή ως μια ενσάρκωση του απίστευτου κινήματος της pop art, ίσως και για πάντα.

Οι 5 πίνακες “Shot Marilyns”

 

Το Shot Marilyns είναι ένα έργο τέχνης που δημιουργήθηκε το 1964 από τον Andy Warhol. Αποτελείται από τέσσερις καμβάδες, ο καθένας είναι ένα τετράγωνο διαστάσεων 40 ιντσών και ο καθένας αποτελείται από έναν πίνακα της Marilyn Monroe, ο καθένας από τους οποίους χτυπήθηκε από μία σφαίρα.

Ο Warhol ζωγράφισε το 1964 πέντε χρωματιστές Marilyn με διαφορετικό χρωματιστό φόντο: κόκκινο, πορτοκαλί, γαλάζιο, ροζ και τιρκουάζ και τα αποθήκευσε στο The Factory, το στούντιο του στην East 47th Street στο Manhattan. H Dorothy Podber, φίλη του φωτογράφου Factory Billy Name, είδε τους πρόσφατα τότε ολοκληρωμένους πίνακες στοιβαγμένους τον έναν πάνω στον άλλο στο στούντιο και ρώτησε τον Warhol αν μπορούσε να τους κάνει “shooting”.. Πιστεύοντας ότι εννοούσε ότι ήθελε να φωτογραφίσει τους πίνακες, ο Warhol συμφώνησε.  Τότε η Podber, έβγαλε τα μαύρα γάντια της, έβγαλε ένα μικρό περίστροφο από το πορτοφόλι της και πυροβόλησε (έκανε shooting) μια βολή στη στοίβα τεσσάρων πινάκων της «Marilny», που έγιναν γνωστά ως The Shot Marilyns. Ο πέμπτος πίνακας με το τιρκουάζ φόντo δεν ήταν στη στοίβα.

Το Blue αγοράστηκε από τον Peter Brant για $5.000 το 1967. 

Το Red αγοράστηκε από τον Philip Niarchos για $4,1 εκατομμύρια 

Το Orange αγοράστηκε για $17,3 εκατομμύρια το 1998 και στη συνέχεια πουλήθηκε στον Kenneth C. Griffin για 200+ εκατομμύρια $ 

Το Turquoise αγοράστηκε από τον Steve Cohen για φημολογούμενα $80 εκατομμύρια. 

Το Sage Blue είναι αυτό που δημοπρατήθηκε την Δευτέρα 9 Μαΐου του 2022, για την τιμή ρεκόρ των 195 εκατομμυρίων δολαρίων.