22 Νοεμβρίου 2021

Diego and I | Η ιστορία πίσω από την αυτοπροσωπογραφία της Frida Kahlo που πωλήθηκε για 34,9 εκ. δολάρια

Diego and I | Frida Kahlo | πίνακας | έργο
Το έργο της Frida Kahlo θεωρείται το πιο πολύτιμο έργο τέχνης της Λατινικής Αμερικής που πωλήθηκε ποτέ σε δημοπρασία. Μια ιδιαίτερη ιστορία κι ένας μοναδικός συμβολισμός βρίσκεται πίσω από την αυτοπροσωπογραφία της με το πρόσωπο του αγαπημένου της Diego Rivera στο μέτωπό της.
Το έργο της Frida Kahlo θεωρείται το πιο πολύτιμο έργο τέχνης της Λατινικής Αμερικής που πωλήθηκε ποτέ σε δημοπρασία. Μια ιδιαίτερη ιστορία κι ένας μοναδικός συμβολισμός βρίσκεται πίσω από την αυτοπροσωπογραφία της με το πρόσωπο του αγαπημένου της Diego Rivera στο μέτωπό της.

Γράφει η Μανταλένα-Μαρία Διαμαντή

 

 «Είμαι η μούσα του εαυτού μου. Εγώ είμαι το θέμα που γνωρίζω καλύτερα. Το θέμα που θέλω να ξέρω καλύτερα» Frida Kahlo

 

 

Μια αυτοπροσωπογραφία της Frida Kahlo- μιας καλλιτέχνιδας γνωστής για την συναισθηματική της ένταση- πωλήθηκε για 34,9 εκατομμύρια δολάρια στον οίκο Sotheby`s στις  16 Νοεμβρίου του 2021, θέτοντας σημείο αναφοράς σε δημοπρασία για το πιο ακριβό έργο τέχνης από έναν Λατινοαμερικανό καλλιτέχνη.

Frida Kahlo’s “Diego and I,” from 1949, sold for $34.9 million at a Sotheby’s auction on Tuesday.

Η ελαιογραφία ολοκληρώθηκε το 1954,  πέντε χρόνια πριν από το θάνατο  της Κahlo. Πρόκειται για μια από τις τελευταίες αυτοπροσωπογραφίες της και ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα της “οικειότητας” των έργων της που προσελκύει τους συλλέκτες. Το έργο προσφέρει ένα “παράθυρο” στον ταραχώδη γάμο της με τον Μεξικανό τοιχογράφο Diego Rivera, ο οποίος απεικονίζεται σε αυτό, ακριβώς πάνω από τα δακρυσμένα μάτια της Frida.

H καλλιτέχνιδα με αυτή τη δημιουργία της κατάφερε να ξεπεράσει το ξεπέρασε το όριο που είχε θέσει ο Rivera το 2018, όταν ένας από τους πίνακές του πωλήθηκε σε δημοπρασία για 9,76 εκατομμύρια δολάρια — ή ισοδύναμο με 10,75 εκατομμύρια δολάρια σήμερα, λαμβάνοντας υπόψη τον πληθωρισμό.

Ένας εκπρόσωπος του Sotheby`s αποκάλυψε τον αγοραστή του πίνακα, Eduardo F. Costantini, τον ιδρυτή ενός μουσείου στο Μπουένος Άιρες. Το έργο αγοράστηκε για την ιδιωτική του συλλογή. Ο εκπρόσωπος αρνήθηκε να αποκαλύψει την ταυτότητα του πωλητή.

Την νικητήρια προσφορά για 34,9 εκατομμύρια δολάρια μετά από αμοιβές έλαβε η Anna Di Stasi, διευθύντρια της λατινοαμερικανικής τέχνης του Sotheby`s. Μια μεγάλη πώληση είχε εξασφαλιστεί ακόμη και πριν από την έναρξη της δημοπρασίας, επειδή ο διάσημος οίκος Sotheby`s είχε εγγύηση κατοικίας και αμετάκλητη προσφορά από τρίτο μέρος.

Σε συνέντευξή του στους New York Times, ο κ. Costantini είχε υποβάλει την αμετάκλητη προσφορά στο «Diego and I» και ότι σχεδίαζε να εκθέσει τον πίνακα στο Μουσείο Τέχνης της Λατινικής Αμερικής του Μπουένος Άιρες -γνωστό ως MALBA- του χρόνου. «Είχα κοιτάξει τον πίνακα τόσες φορές σε βιβλία, μετά ξαφνικά βγήκε σε δημοπρασία», είπε ο κ. Constantini. «Είχα αρχίσει να ονειρεύομαι να αγοράσω το κομμάτι.»

Η τελευταία φορά που το «Diego και εγώ » πωλήθηκε στον οίκο Sotheby`s ήταν το 1990, όταν έγινε το πρώτο έργο Λατινοαμερικανού καλλιτέχνη που πωλήθηκε για περισσότερα από 1 εκατομμύριο δολάρια. Η αξία των έργων της Kahlo έχει αυξηθεί σημαντικά από τη δεκαετία του 1980, όταν ένα από τα πορτρέτα της πωλήθηκε για 85.000 δολάρια. Ορισμένοι ιστορικοί τέχνης αποδίδουν το άλμα των τιμών στην όλο και πιο περιορισμένη διαθεσιμότητα των έργων της.
 

Η θυελλώδης ζωή της Frida Kahlo

 

«Στο τέλος της ημέρας, μπορούμε να αντέξουμε πολλά περισσότερα από ό, τι νομίζουμε ότι μπορούμε» Frida Kahlo

 

This Frida Kahlo Self-Portrait Could Fetch $30 Million—The Most Ever For A  Latin American Artist

H Μεξικάνα ζωγράφος και σύντροφος του κορυφαίου τοιχογράφου Diego Rivera, Frida Kahlo υπήρξε μια εκρηκτική, γοητευτική και συγχρόνως τραγική φιγούρα. Γεννημένη το 1907 στην Πόλη του Μεξικού, άρχισε να ζωγραφίζει το 1926 ενώ ανάρρωσε από ένα ατύχημα με λεωφορείο που της είχε προκαλέσει χρόνιους πόνους. 

Παρά τα ιδιαίτερα σοβαρά προβλήματα υγείας της, η Kahlo δεν πτοήθηκε. Η προσωπικότητά της, άλλωστε, ήταν τόσο ισχυρή και εκκεντρική που ενέπνευσε τον έρωτα σε διάσημους άντρες και γυναίκες της εποχής της.Οι φίλοι της ανήκαν στην αφρόκρεμα της καλλιτεχνικής και πνευματικής πρωτοπορίας της εποχής. Η καθημερινή πραγματικότητά της, όμως, ήταν δυστυχώς τόσο οδυνηρή. Ήταν μόλις έξι ετών όταν προσβάλλεται από πολιομυελίτιδα. Το ένα της πόδι μένει πιο κοντό και πιο αδύνατο από το άλλο. Στα 18 της χρόνια έχει ένα σοβαρό δυστύχημα σε τρόλεϊ όπου και τραυματίζεται. Ένα χερούλι της σκίζει την κοιλιά, παθαίνει πολλαπλά κατάγματα στη λεκάνη και στη σπονδυλική στήλητο πόδι της συνθλίβεται. Από τότε υποβάλλεται συνολικά σε τριάντα πέντε εγχειρήσεις. Παρόλα αυτά η ζωή της από εκεί και πέρα είναι ένα μαρτύριο. Υποφέρει από τρομερούς πόνους και συνεχή κόπωση, εξαιτίας των οποίων μένει καθηλωμένη στο νοσοκομείο για μεγάλο χρονικό διάστημα.

 

Never-Before-Seen Pictures of La Casa Azul, Frida Kahlo`s Mexico City Home  | Vogue

«Ζωγραφίζω λουλούδια που δεν θα πεθάνουν ποτέ.» Frida Kahlo

 

Το εντυπωσιακό είναι ότι έμαθε να ζωγραφίζει κατά τη διάρκεια της ανάρρωσής της. Οι πίνακές της ιδιαίτεροι κι εντυπωσιακοί, τραβούν την προσοχή του Rivera ο οποίος την παρακινεί να συνεχίσει. Ανέπτυξε μια πλούσια εικονογραφία που αγγίζει τα “βασίλεια” της ζωής και του θανάτου, αναμειγνύοντας τη βία και την ευαλωτότητα με τρόπους που συχνά συγκλόνιζαν τους θεατές, προωθώντας τους κανόνες φύλου. 

«Νομίζουν ότι ήμουν σουρεαλίστρια, αλλά δεν ήμουν. Δεν ζωγράφιζα όνειρα, ζωγράφιζα την πραγματικότητά μου.» έλεγε. Χρησιμοποιεί ένα στυλ αρκετά επηρεασμένο από τους πολιτισμούς που αναπτύχθηκαν στο Μεξικό. Έχει όμως επηρεαστεί αρκετά και από Ευρωπαϊκά ρεύματα στα οποία συμπεριλαμβάνονται ο ρεαλισμός, ο συμβολισμός και ο υπερρεαλισμός. Σχεδίαζε έντονες αυτοπροσωπογραφίες με ζωηρά χρώματα που σοκάρουν το θεατή και καταχωρούνται στις πιο ανεξίτηλες εικόνες του 20ου αιώνα. Όλος της ο πόνος, η οργή της από σωματικά και συναισθηματικά τραύματα διοχετευόταν στη ζωγραφική της. Έχοντας έντονο το στοιχείο της πλούσιας παράδοσης και το πρωτόγονο ύφος της μεξικανικής λαϊκής τέχνης, η Frida παρουσιάζει πίνακες με εσωτερικά όργανα σε κοινή θέα, τοκετούς και αποβολές.

Henry Ford Hospital (The Flying Bed), 1932 by Frida Kahlo

Henry Ford Hospital, 1932 

«Ο Diego ήταν πάντα: το παιδί μου, ο εραστής μου, το σύμπαν μου» Frida Kahlo

How Diego Rivera and Frida Kahlo Turned Their Love Affairs Into an Art Form  (and 10 Other Romances That Changed Art History)

Ο γάμος της με τον Rivera ήταν εξαιρετικά θυελλώδης. Με τον σύζυγό της παντρεύτηκε το 1929, χώρισαν δέκα χρόνια αργότερα και ξαναπαντρεύτηκαν το 1941.

Ήταν στη δεκαετία του ’40 όταν αρχίζει να εκθέτει τα έργα της εκτός Μεξικού. Κατά τη διάρκεια της ζωής της ήταν κυρίως γνωστή ως γυναίκα του Rivera και όχι ως ξεχωριστή καλλιτέχνης. Το 1938 ο Breton γνωρίζει την Kahlo και τον Rivera ενώ βρίσκεται στο Μεξικό. Εντυπωσιάζεται από τη δουλειά της και την καλεί να πάρει μέρος στην έκθεση μαζί με άλλους σουρρεαλιστές ζωγράφους. Οργανώνει, λοιπόν, μια έκθεση προσωπικής της δουλειάς στο Παρίσι. Η Frida τονίζει ότι οι πίνακές της δεν είναι όνειρα, αλλά η δική της πραγματικότητα.

 

Στις 13 Ιουλίου του 1954 φεύγει από τη ζωή… Ήταν μια εβδομάδα αφότου έκλεισε τα 47 της χρόνια.  Στο ημερολόγιό της έγραφε ότι ο μόνος λόγος που την κρατούσε ζωντανή, ήταν ο Diego και η ματαιοδοξία της που την έκανε να νομίζει ότι μπορεί να του λείψει…

«Ο πόνος, η χαρά και ο θάνατος δεν είναι τίποτα περισσότερο από μια διαδικασία για την ύπαρξη. Η επαναστατική πάλη σε αυτή τη διαδικασία είναι μια πόρτα ανοιχτή για την ευφυΐα». Frida Kahlo

 

“Diego and I”

 

«Υπήρξαν δύο μεγάλα ατυχήματα στη ζωή μου. Το ένα ήταν με το το τρόλεϊ, και το άλλο ήταν ο Diego. Το δεύτερο ήταν μακράν το χειρότερο» Frida Kahlo

 

Σε αυτόν τον πίνακα, είναι φανερή  η μεγάλη αγωνία της Frida για τον Diego Rivera. Όταν έκανε σχέση με τη Maria Felix παραλίγο να χωρίσει τη Frida. Η Maria Felix ήταν μια όμορφη σταρ του κινηματογράφου και επίσης στενή φίλη της Frida. Παρόλο που η Frida προσπαθούσε να διακωμωδήσει αυτή την υπόθεση- όπως έκανε και με τις άλλες απιστίες του Rivera- αυτό το έργο μαρτυρά ότι στην πραγματικότητα ήταν βαθιά πληγωμένη. 

Eίναι εμφανές το  είδος της σχέσης που είχε η Frida με τον Diego δείχνοντας πως η αγάπη μεταξύ τους δεν ήταν ποτέ απλή. Η σχέση τους σημαδεύτηκε από απιστίες και συγκρούσεις, που προκάλεσαν συνεχείς αλλαγές στη διάθεση και την προσωπικότητα στη καλλιτέχνιδας. Τα συναισθήματά της ήταν ανάμεικτα: μίσος, θυμός και απογοήτευση. Κι όλα αυτά  αποτυπώθηκαν στο πρόσωπο του Diego Rivera.

 

Όμως τα δάκρυα της Frida σε αυτό το πορτρέτο μας δείχνουν τη θλίψη και τον πόνο που της προκαλεί αυτή τη στιγμή στη ζωή της η πιθανότητα να τον χάσει ξανά.  

Στα περισσότερα από τα πορτρέτα, τα μαλλιά της Frida εμφανίζονται κομψά, δεμένα σε κότσο. Σε αυτό, αντίθετα, τα μαλλιά της είναι χαλαρά και μπλεγμένα στο λαιμό, υποδηλώνοντας κατάσταση πνιγμού ή στραγγαλισμού. Χωρίς τον Diego, η Frida χάνει την ανάσα της για μια ζωή.

 

Ο εν λόγω πίνακας δίνει έμφαση στο  πρόσωπο της δημιουργού του, το οποίο αποτελεί το κεντρικό σημείο του έργου.

Ωστόσο, πάνω από τα φρύδια της βρίσκεται το πρόσωπο του Diego καθώς και ένα τρίτο μάτι πάνω από το μέτωπό του, που παραπέμπει στην επικρατούσα νοητική και οπτική οξυδέρκειά του. 

 

Το ότι ο Rivera ήταν πάντα στις σκέψεις της Frida αποκαλύπτεται επίσης στο ημερόλογιό της, μεγάλο μέρος του οποίου είναι ένα ποίημα αγάπης γι `αυτόν: "DIEGO. Είμαι μόνη". Μετά μερικές σελίδες αργότερα: "Diego μου. Δεν είμαι πια μόνη. Με συνοδεύεις. Με κοιμίζεις και με ξαναζωντανεύεις." Σε μια πιο ρομαντική στιγμή έγραψε: Diego: Τίποτα δεν συγκρίνεται με τα χέρια σου και τίποτα δεν είναι ίσο με το χρυσοπράσινο των ματιών σου. Το σώμα μου γεμίζει μαζί σου μέρες και μέρες. Είσαι ο καθρέφτης της νύχτας. Το βίαιο φως της αστραπής. Η υγρασία της γης. Η μασχάλη σου είναι το καταφύγιό μου. Τα δάχτυλά μου αγγίζουν το αίμα σου. Όλη μου χαρά είναι να νιώσω τη ζωή σου να εκτοξεύεται από το λουλούδι σου που κρατά το δικό μου για να γεμίσει όλα τα μονοπάτια του τα νεύρα μου που σου ανήκουν».

 

Οι προσωπογραφίες του Diego και της Frida

 

Όταν παντρεύτηκαν, οι γονείς της τους αποκαλούσαν «ο ελέφαντας» και «το περιστέρι». Eκείνος,  διάσημος δεξιοτέχνης των τοιχογραφιών που βοήθησε στην αναβίωση μιας αρχαίας παράδοσης τοιχογραφιών των Μάγια και έδωσε μια ζωντανή οπτική φωνή σε αυτόχθονες Μεξικανούς εργάτες που αναζητούσαν κοινωνική ισότητα μετά από αιώνες αποικιακής καταπίεσης. Εκείνη, η νεότερη, ονειροπόλα, που ύφαινε μαγικά μέσα από διαπεραστική ενδοσκόπηση και χρόνιο σωματικό πόνο, πίνακες σοβαρής και μυστηριώδους ομορφιάς. Μαζί, ήταν δύο από τους σημαντικότερους καλλιτέχνες του 20ού αιώνα.

Σε αντίθεση με την Kahlo, για την οποία η ζωγραφική του προσώπου του συζύγου της της έδινε τη  δυνατότητα να χαρτογραφήσει τις ανεξερεύνητες περιοχές της αγάπης και της τέχνης τους, o Rivera μάλλον σπανιότερα αποτύπωνε το πρόσωπο της Kahlo στο έργο του. Στo Seated Nude with Raised Arms (Frida Kahlo), που δημιουργήθηκε τον πρώτο χρόνο γάμου του ζευγαριού το 1930, διακρίνεται η αγάπη του για εκείνη. Καθισμένη στην άκρη του κρεβατιού τους χωρίς να έχει βγάλει τίποτα από τις κάλτσες, τις γόβες και ένα χοντρό κολιέ, φαίνεται χαμένη στις σκέψεις της. Η Rivera την έχει αποτυπώσει σε μια στιγμή φαινομενικά ανήσυχης ηρεμίας, με τους αγκώνες της να σηκώνονται ψηλά σαν φτερά πεταλούδας που ετοιμάζονται να υψωθούν.

Seated Nude with Raised Arms, 1930

Εννέα χρόνια αργότερα, αυτή η αθώα αίσθηση γαλήνης αποτυπώθηκε με τη δημιουργία του Rivera, Portrait of Frida Kahlo (1939) – που περιγράφεται από το ίδρυμα που το κατέχει, τη συλλογή του Μουσείου Τέχνης της Κομητείας του Λος Άντζελες, ως «το μόνο γνωστό πορτρέτο της γυναίκας του». Τοποθετημένο σε έναν ουρανό που αλλάζει δραματικά από το μπλε στα αριστερά στο πράσινο στα δεξιά, το ακλόνητο βλέμμα της Kahlo καθηλώνει όποιον το κοιτάζει.

Portrait of Frida Kahlo, 1939

Η μικρή εικόνα, την οποία ο Diego κράτησε σαν τη δική του Mona Lisa μέχρι τον θάνατό του τον Νοέμβριο του 1957, αντιπροσωπεύει την προσπάθειά του να δει την Frida μέσα από τα δικά της μάτια. 

 

Μήνυμα του έργου 

 

Λαμβάνοντας υπόψη τις παραπάνω πληροφορίες, αντιλαμβανόμαστε ότι η σχέση της Frida και του Diego  δεν ήταν εύκολη. Θα λέγαμε ότι ήταν γεμάτη προβλήματα και απιστίες. Κυρίως το 1949, τη χρονιά του ειδυλίου του Rivera με την καλή φίλη της Frida, Maria Felix. Παρόλα αυτά, η Frida προσπαθεί να ξεπεράσει αυτή την κατάσταση μεταδίδοντας τα συναισθήματά της σε πίνακες και την εμμονική αγάπη που ένιωθε για τον ζωγράφο. Είναι φανερό πως όλα όσα συμβαίνουν είναι συνεχώς στις σκέψεις της.

Αυτό το  έργο θεωρώ ότι αντανακλά τα ανάμεικτα συναισθήματα φόβου, αγάπης, μίσους, θλίψης, μεταξύ άλλων. Και γνωρίζοντας τους συμβολισμούς που παρουσιάζονται και τη σημασία τους, με βοηθά να κατανοήσω το συμβολικό έργο της  και να θαυμάζω την ικανότητά της να αντικατοπτρίζει την πραγματικότητα προβάλλοντας μοναδικά συναισθήματα στους θεατές.

 

«Τίποτα δεν είναι απόλυτο. Όλα αλλάζουν, κινούνται, τα πάντα περιστρέφονται, τα πάντα πετούν και φεύγουν μακριά» Frida Kahlo

 

IFrame