02 Ιανουαρίου 2023

Henri Matisse| Τα αριστουργήματα του ζωγράφου των χρωμάτων

Ο ζωγράφος των χρωμάτων που ξεκίνησε την ενασχόλησή του με τη ζωγραφική την εποχή που έμεινε περιορισμένος στο σπίτι λόγω ασθένειας, γεννήθηκε 153 χρόνια πριν, στις 31 Δεκεμβρίου του 1869.
Ο ζωγράφος των χρωμάτων που ξεκίνησε την ενασχόλησή του με τη ζωγραφική την εποχή που έμεινε περιορισμένος στο σπίτι λόγω ασθένειας, γεννήθηκε 153 χρόνια πριν, στις 31 Δεκεμβρίου του 1869.

Ο Γάλλος καλλιτέχνης Henri Matisse ήταν ένας από τους σημαντικότερους ζωγράφους του 20ου αιώνα. Εκτός από τη ζωγραφική, εργάστηκε σε διάφορα μέσα, όπως γλυπτική και χαρτοκοπτική. Κατά τη διάρκεια της δεκαετoύς καριέρας του ως ζωγράφος, γλύπτης, σχεδιαστής και χαράκτης, ο Henri Matisse έψαχνε συνεχώς, με τα δικά του λόγια, «για τα ίδια πράγματα, τα οποία ίσως έχω συνειδητοποιήσει με διαφορετικά μέσα».

 

 

Henri Matisse: His Final Years and Exhibit - Biography

Henri Matisse, φωτογραφία του Carl Van Vechten, 1933, μέσω του Μουσείου Τέχνης της Φιλαδέλφειας

" Υπάρχουν πάντοτε λουλούδια για εκείνους που θέλουν να τα βλέπουν." Henri Matisse

Φημισμένος ως “ενορχηστρωτής” τονικών αρμονιών, έψαχνε εδώ και καιρό έναν τρόπο να ενώσει το χρώμα και τη γραμμή στο έργο του. Η σχέση μεταξύ αυτών των δύο επίσημων στοιχείων μπορεί να ανιχνευθεί από πρώιμα έργα όπως ο Χορός (I)—στο οποίο η πλευρά του σώματος ενός χορευτή, τοποθετημένη απέναντι σε χωράφια πλούσιου γαλάζιου και πράσινου, περιγράφεται σε ένα ενιαίο, τοξωτό περίγραμμα του— μέχρι την τελευταία του περικοπή - όπως το The Swimming Pool, όπου ο καλλιτέχνης ανακάλυψε έναν τρόπο στο τέλος της ζωής του να «κόψει απευθείας σε ζωηρά χρώματα».

O Matisse γεννήθηκε το 1869 από γενιές υφαντών στο Le Cateau-Cambrésis, μια πόλη της βόρειας Γαλλίας της οποίας η κλωστοϋφαντουργία αποτελούσε την κύρια βιομηχανία. Μεγάλωσε στο κοντινό Bohain, διάσημο για τα πολυτελή υφάσματα του. Αυτή η πρώιμη έκθεση στα υφάσματα θα διαμόρφωνε την οπτική του γλώσσα: παραδείγματα από τη δική του συλλογή χαλιών και υφασμάτων από την Ευρώπη, την Αφρική και τη Μέση Ανατολή θα ενημέρωναν βαθιά την αίσθηση του χρώματος και του σχεδίου του και θα εμφανίζονταν στις συνθέσεις του. Ο Henri Matisse σπούδασε αρχικά νομικά και εργάστηκε ως γραμματέας δικηγόρου. Η σκωληκοειδίτιδα τον περιόρισε στο κρεβάτι για περίπου ένα χρόνο. Τότε ήταν που ξεκίνησε να σχεδιάζει και να ζωγραφίζει από πλήξη.

 

Ο Matisse σπούδασε με τον συμβολιστή Gustave Moreau και συμμετείχε στα επίσημα σαλόνια  (salons) του Παρισιού. Η ανακάλυψη του ως καλλιτέχνη έγινε τα καλοκαίρια του 1904 και του 1905, όταν το λαμπερό φως του ήλιου της Νότιας Γαλλίας τον ενέπνευσε —μαζί με καλλιτέχνες όπως ο Andre Derain και ο Maurice de Vlaminck — να δημιουργήσει οπτικά δυναμικά έργα φωτεινών, συγκρουόμενων χρωμάτων που οδήγησαν στον Φωβισμό. Αυτοί οι καλλιτέχνες έλαβαν το επίθετο fauves (άγρια ​​θηρία). Γνωστός ως Φωβισμός, το έργο αυτής της περιόδου τον έβαλε σε μια πορεία μεγάλης καριέρας που περιέγραψε ως «κατασκευή από χρωματιστές επιφάνειες».Αυτή η προσέγγιση παρέμεινε κεντρική στα διάφορα στάδια του έργου του Matisse - από τους αυστηρούς, αφηρημένους πίνακές του της δεκαετίας του 1910 έως τους διακοσμητικούς, ηλιόλουστους εσωτερικούς χώρους της λεγόμενης «Ωραίας περιόδου» του της δεκαετίας του 1920 έως τις ριζικά καινοτόμες περικοπές του την τελευταία του δεκαετία.

Αν και μεγάλο μέρος του έργου του μοιάζει σαν να είχε εκτελεστεί με ευκολία, ο Matisse προειδοποίησε ότι ήταν απλώς μια «φαινομενική απλότητα». Στην πραγματικότητα, μόχθησε με ακρίβεια για να πετύχει την «τέχνη της ισορροπίας, της αγνότητας και της γαλήνης» που ονειρευόταν.

Μετά από αυτό, ο Henri Matisse αποφάσισε να σπουδάσει τέχνη στην Ecole des Beaux-Arts στο Παρίσι το 1892-93. Ενώ τα έργα τέχνης του Matisse, στην αρχή, γίνονταν με ένα πολύ νατουραλιστικό ύφος, αργότερα άρχισε να πειραματίζεται όλο και περισσότερο. Ο Henri Matisse πέθανε το 1954. Στα τελευταία του χρόνια, ο καλλιτέχνης βασανιζόταν από σοβαρή ασθένεια.

Ακολουθούν 7  από τους εξαιρετικούς πίνακες του διάσημου Γάλλου ζωγράφου.

 

"Πρέπει να ξεχάσεις όλες τις θεωρίες σου, όλες τις ιδέες σου πριν από το θέμα."Henri Matisse

 

Odalisque couchee aux magnolias, 1923

Πωλήθηκε για $80.8 στις 8 Μαίου του 2018 από τον οίκο Christies της Νέας Υόρκης

 

O Henri Matisse ήταν ο κατ` εξοχήν κληρονόμος  της ανατολίτικης παράδοσης στη γαλλική τέχνη που καθιέρωσαν οι Ingres και Delacroix κατά τον 19ο αιώνα. Ανάμεσα στα πολλά υπέροχα, αισθησιακά γυμνά που ζωγράφισε ο Matisse στη Νίκαια τη δεκαετία του 1920, το έργο “Odalisque couchée aux magnolias” μπορεί κάλλιστα να σηματοδοτήσει την εξαιρετική κλασική στιγμή στην αντιμετώπιση αυτού του θέματος από τον καλλιτέχνη. Αυτός ο πίνακας ξεχωρίζει στην τέλεια σύνθεση των βασικών εικαστικών ιδιοτήτων που ο Matisse εξερευνούσε εκείνη την εποχή και προσπάθησε να ενσταλάξει στην τέχνη του. Η ποικιλία των οπτικών απολαύσεων, που προέρχονται από το ελκυστικό μοντέλο, το ρούχο και τη διακόσμηση του περιβάλλοντος, την ισορροπία και την ισορροπία της σύνθεσης, τη λεπτότητα και την αντήχηση των χρωματικών αρμονιών, όλα έχουν συλληφθεί και ενσωματωθεί με τον πιο εντυπωσιακό τρόπο.

Ο Matisse σπάνια ενδιαφερόταν να επιστήσει την προσοχή στη φινέτσα του πινέλου του, αλλά φαίνεται ότι ήταν ιδιαίτερα ευχάριστο να επιδείξει τη δεξιοτεχνία της ζωγραφικής του στο “Odalisque couchée aux magnolias”. Όλα τα μέρη συμβάλλουν απρόσκοπτα, αβίαστα, σε μια συντονισμένη άθροιση, γεμάτη με την υπέροχη αύρα ενός λαμπερού εσωτερικού φωτός.

 

Femme au Chapeau (Γυναίκα με καπέλο), 1905

 

matisse-henri-femme-chapeau-painting

Femme au Chapeau, Matisse, 1905

 

Η ελαιογραφία «Femme au Chapeau», απεικονίζει τη σύζυγο του Henri Matisse, Amelie Matisse. Πρόκειται για ένα πίνακα που προσέλκυσε πολλές κριτικές στην πρώτη του έκθεση στο Salon d`Autonome στο Παρίσι.

Ο πίνακας, καθώς και ολόκληρη η έκθεση έργων των Henri Matisse, Andre Derain και Maurice de Vlaminck προκάλεσαν τη δυσαρέσκεια τόσο του επισκέπτη όσο και των κριτικών. Το «Femme au Chapeau» επικρίθηκε κυρίως για τη χρωματικότητά του αλλά και για την έλλειψη ιεραρχίας του προσκήνιου και του φόντου, καθώς και για τον άγριο ρυθμό των χρωμάτων του.

Αφού ο κριτικός τέχνης Louis Vauxcelles αποκάλεσε τους καλλιτέχνες Les Fauves («άγρια ​​θηρία»), ο φωβισμός γεννήθηκε ως στυλ τέχνης. 

 

 

La Raie Verte (The Green Stripe), 1905

 

matisse-henri-portrait-raie-verte-painting

La Raie Verte, Matisse, 1905

 

Γνωστό και ως «Πορτρέτο της Μαντάμ Matisse, είναι ένα άλλο πορτρέτο του Henri Matisse που απεικονίζει τη σύζυγό του. Η πράσινη λωρίδα στη μέση της ελαιογραφίας από την οποία προέρχεται ο τίτλος του έργου τέχνης, χωρίζει το πρόσωπο της Amélie Matisse.

Αυτός ο πίνακας είναι ένα πρώιμο παράδειγμα της κατανόησης του χρώματος και του φωτός από τον Matisse: Ο καλλιτέχνης δεν είδε το φως και τη σκιά ως σκοτεινούς και φωτεινούς χώρους σε έναν πίνακα, αλλά τους όρισε ως χώρους διαφορετικών αποχρώσεων χρώματος. Με αυτές τις αποχρώσεις και τους μικρούς χώρους, σχεδίασε πολλούς πίνακές του.

 

Le Bonheur de Vivre (The Joy of Life), 1905

 

matisse-bonheur-vivre-painting

Le Bonheur de Vivre, Matisse, 1905, via Barnes Foundation Collection

 

Θεωρείται ένας από τους πιο ριζοσπαστικούς πίνακες της εποχής του. Κοιτάζοντας το από μια παραδοσιακή οπτική, θα μπορούσε κανείς να δει μια ποιμενική σκηνή, μια βακχική ή έναν χορό νυμφών.

Αλλά υπήρχε ένα νέο στοιχείο σε αυτή την παραδοσιακή εικονογραφία: ο ρυθμός και η δυναμική στη ζωγραφική. O Pablo Picasso Λέγεται ότι εντυπωσιάστηκε από το αριστούργημα που αργότερα προσπάθησε να το ξεπεράσει με τον πίνακα του «Les Demoiselles d`Avignon».

 

Nu bleu: Souvenir de Biskr (Blue Nude: Souvenir of Biskra), 1907

 

matisse-souvenir-biskra-painting

Nu bleu: souvenir de Biskr, Matisse, 1907

 

Ο πίνακας δημιουργήθηκε από τον Henri Matisse μετά την επίσκεψή του στη Βόρεια Αφρική. Εκτός από καλλιτέχνες όπως ο Paul Klee, ο Matisse σπάνια ζωγράφιζε στα ταξίδια του, αλλά πάντα προσπαθούσε να αντικατοπτρίζει τα ταξίδια του μετά.

Οι φοίνικες στο πίσω μέρος είναι μία και ίσως η μοναδική αναφορά στην πόλη Biskra στην Αλγερία. Επίσης, αυτή η ελαιογραφία ήταν ιδιαίτερα συγκλονιστική για τους παρατηρητές της τέχνης του 1907. Ο κύριος λόγος εδώ είναι ο τρόπος εμφάνισης του γυναικείου σώματος, η φυσική του μαζικότητα και η ογκομετρική του υπόσταση.

 

Le Dessert Rouge (The Red Desert), 1908

 

matisse-dessert-rouge-painting

Le Dessert Rouge, Matisse, 1908

 

Όταν ο Ρώσος συλλέκτης έργων τέχνης Sergej Schtschukin αγόρασε έναν πίνακα που ονομάζεται «Le Harmonie Bleu» σε μια έκθεση στο Salon d`Autonome το 1908, του παραδόθηκε με έναν εντελώς διαφορετικό τρόπο.

Επειδή στον Matisse δεν άρεσαν οι αντιθέσεις του πίνακα, άλλαξε χωρίς άλλη καθυστέρηση το φόντο του σε κόκκινο και τον έστειλε στον αγοραστή ως «Le Dessert Rouge». Ο Φωβιστικός πίνακας παίζει με ιμπρεσιονιστικά στοιχεία.

 

La danse II (Dance), 1910

 

matisse-danse-ii-dance-painting

La danse II, Matisse, 1910

 

Το "La danse" είναι μαζί με το "La musique" ένας από τους δύο πίνακες ζωγραφικής με σύμβαση για τον συλλέκτη έργων τέχνης Sergey Shchukin. Το «La danse II» είναι η δεύτερη εκδοχή του πίνακα. Δείχνει πέντε γυναίκες να χορεύουν σε ένα λόφο. Το μοτίβο είναι πολύ οργανικό και ταυτόχρονα, περιορίζεται σε ένα πολύ συμπυκνωμένο μήνυμα.

Υπάρχει μια συμπληρωματική αντίθεση μεταξύ των χρωμάτων κόκκινο και κίτρινο στο προσκήνιο καθώς και μπλε και πράσινο στο φόντο. Ενώ το μοτίβο των γυναικών που χορεύουν μπορεί επίσης να βρεθεί στο «Le Bonheur de vivre», το «La danse» σήμερα είναι ένα σύμβολο για μια καμπή στο έργο του Henri Matisse.

 

Femme au manteau violet (Woman in a Purple Coat), 1937

 

matisse-woman-purple-coat-painting

Femme au manteau violet, Matisse, 1937

 

Ο πίνακας απεικονίζει ένα πορτρέτο της μούσας του Matisse και μετέπειτα συνεργάτη Lydia Delectorskaya. Αυτός ο πίνακας είναι ένα από τα πιο διάσημα έργα του όψιμου έργου του καλλιτέχνη.

Η Lydia Delectorskaya ήταν ο λόγος που διαλύθηκε ο γάμος του Matisse και της Amelie. Αυτή η ελαιογραφία θεωρείται σήμερα ως μια από τις κύριες γέφυρες του Matisse από τον Φωβισμό στον Εξπρεσιονισμό.  

 

 

matisse-vase-anémones-painting

Vase D`anemones, Matisse, 1946, πωλείται μέσω του οίκου Sotheby`s, 4.298.400 GBP

 

 

matisse-nu-debout-bras-levés-painting

Nu debout aux bras levés, Matisse, 1922-23, πωλήθηκε μέσω του Sotheby`s, 468.750 USD

 

 

matisse-nu-peignoir-painting

Nu au peignoir, Matisse, 1941, πωλήθηκε μέσω του οίκου Sotheby`s, 4.215.000 USD

 

 

henri-matisse-scene-d-interieur-painting

Scene d`intérieur, Matisse, 1944, πωλήθηκε μέσω Christie`s, 311.250 GBP