27 Οκτωβρίου 2021

Nafea Faa Ipoipo | Ο διάσημος πίνακας του Paul Gauguin που πωλήθηκε για 210 εκατομμύρια δολάρια

Nafea Faa Ipoipo | Paul Gaugin | πίνακας | έργο τέχνης | ανάλυση | Μανταλένα-Μαρία Διαμαντή | klik
Nafea Faa Ipoipo (Πότε θα παντρευτείς)- ένα από τα πιο ακριβοπληρωμένα έργα τέχνης που δημιούργησε ο  Paul Gauguin το 1892- είναι ανάμεσα στους πέντε πίνακες που δημοπρατήθηκαν ποτέ σε υψηλότερη τιμή.
Nafea Faa Ipoipo (Πότε θα παντρευτείς)- ένα από τα πιο ακριβοπληρωμένα έργα τέχνης που δημιούργησε ο Paul Gauguin το 1892- είναι ανάμεσα στους πέντε πίνακες που δημοπρατήθηκαν ποτέ σε υψηλότερη τιμή.

 Γράφει η Μανταλένα-Μαρία Διαμαντή

Ο Paul Gauguin θεωρείται ένας από τους σημαντικότερους ζωγράφους όλων των εποχών. Εκπροσώπησε το ρεύμα του μεταϊμπρεσιονισμού και επηρέασε τα ρεύματα της μοντέρνας τέχνης.  Κορυφαίοι καλλιτέχνες του 20ού αιώνα δέχθηκαν επιρροή από εκείνον, ανάμεσά τους ο Pablo Picasso, ο Joan Miro και ο Anri Matisse.Πωλ Γκωγκέν - Βικιπαίδεια

 

Ο Γάλλος μετα-ιμπρεσιονιστής ζωγράφος  έφτασε στην Ταϊτή στις 8 Ιουνίου του 1891 αποφασισμένος να ανανεώσει την τέχνη του βυθίζοντας τον εαυτό του σε μια κουλτούρα που θεωρούσε ανόθευτη από τα δυτικά ήθη.

 

Εκεί διαπίστωσε με απογοήτευση: “Μα αυτό είναι Ευρώπη - αυτή η Ευρώπη, από την οποία νόμιζα πως ελευθερώθηκα, μόνο πιο τραχιά. Λόγω των παιχνιδιών του αποικιοκρατικού σνομπισμού και μια παιδιάστικη και βάρβαρη μίμηση, σε σημείο να καταντά καρικατούρα”.  Γι’αυτόν ακριβώς τον λόγο δημιούργησε στα έργα του ένα δικό του κόσμο με “θρύλους” μιας όμορφης ζωής.  Gauguin, Nafea Faa Ipoipo - All4prints


 

Δημιουργεί τότε ένα μεταιμπρεσσιονιστικό έργο που απεικονίζει δύο γυναίκες της Ταϊτής. H  μία με παραδοσιακό και η άλλη με φόρεμα ευρωπαϊκού στιλ. Το πρώτο δε,  αποκρύπτει εν μέρει το δεύτερο. Οι επίπεδες φιγούρες και τα φωτεινά, εκφραστικά χρώματα είναι χαρακτηριστικά στοιχεία του διάσημου ζωγράφου. 

 

Στο έργο βλέπουμε  μια νεότερη γυναίκα με παραδοσιακό φόρεμα να είναι ξαπλωμένη στο έδαφος. Κοιτάζει προς τα πίσω και εν μέρει αποκρύπτει μια την άλλη φιγούρα με φόρεμα δυτικού στιλ που σηκώνει το χέρι της κάνοντας μια σημαντική χειρονομία. 

Το λουλούδι πίσω από το αυτί του κοριτσιού είναι ένα παραδοσιακό σύμβολο της Ταϊτής με το οποίο οι γυναίκες σηματοδοτούν τη διαθεσιμότητα για γάμο. Στους πρόποδες της εικόνας υπάρχει μια επιγραφή στα Ταϊτινικά: "NAFEA Faa ipoipo", που μεταφράζεται ως: "Πότε θα παντρευτείς;"

Πολλοί από τους πίνακες του Gaugin από εκείνη την εποχή έφεραν επιγραφές.

Ο ηδονικός αισθησιασμός της γυναίκας διακρίνεται και μεταδίδεται εύστοχα από τα φωτεινά επίπεδα χρώματα που χρησιμοποιούσε ο κορυφαίος ζωγράφος σε αυτήν την περίοδο.

Το στυλ είναι κάπως αφελές, με απλοποιημένα περιγράμματα που χρησιμοποίησε για να μεταφέρει το ιδανικό του για την πρωτόγονη τέχνη.

Οι γυναίκες φαίνεται να αναμειγνύονται με το τοπίο, λες και μεγαλώνουν όπως τα λουλούδια από το πράσινο και το κίτρινο γρασίδι.

Υπάρχει, ωστόσο, μια αίσθηση του τρόμου στην κλεφτή ματιά της νεαρής γυναίκας.

Ίσως μέσα από αυτό ο Gauguin προσπαθούσε να αντικατοπτρίσει έναν πρωτόγονο χαρακτήρα στην καλλιτεχνική έκφραση.  Μια καθαρή μορφή έκφρασης που επιθυμούσαν οι σύγχρονοι του αλλά που ένιωθε ότι δεν μπορούσε να εκφραστεί αληθινά μέσα στα δέσμια της συμβατικής κοινωνίας και της σκέψης.

Η Ταϊτή που βρήκε δεν μπορούσε να ανταποκριθεί στις προσδοκίες του. Το νησί είχε αποικιστεί από τους Γάλλους από τον 18ο αιώνα και μεγάλο μέρος του πολιτισμού των ιθαγενών είχε χρησιμοποιηθεί υπό την επίδραση της αποικιοκρατίας.

Ωστόσο, ο Gauguin βρήκε έμπνευση και αυτή η εικόνα, ζωγραφισμένη στην πρώτη του επίσκεψη στο νησί, δείχνει μεγάλο μέρος της ελευθερίας της φαντασίας και της έκφρασης που βρήκε εκεί.

Κάθετί έχει την τιμή του, λέει ένα γνωμικό και φαίνεται ότι 210 εκατομμύρια δολάρια ήταν η σωστή τιμή για έναν Ελβετό συλλέκτη τέχνης.

Ο Rudolf Staechelin ήταν ο ιδιοκτήτης του πίνακα Nafea Faa Ipoipo από τον Paul Gauguin 

 

Το πρώην στέλεχος του Sotheby κατέχει περισσότερα από 20 ιμπρεσιονιστικά και μετα-ιμπρεσιονιστικά έργα, τα οποία ήταν δανεικά στο Kunstmuseum της Βασιλείας για σχεδόν 50 χρόνια.

Ο Staechelin επιβεβαίωσε στους New York Times  ότι η ελαιογραφία του 1892 δύο Ταϊχιτών γυναικών είχε πωληθεί, αλλά δεν επιβεβαίωσε ούτε την ταυτότητα του αγοραστή, ούτε την τιμή. Πιστεύεται ότι αγοράστηκε από τον Sheikha Al-Mayassa bint Hamad bin Khalifa Al-Thani  του Κατάρ για 210 εκατομμύρια δολάρια- ο οποίος το 2011 πλήρωσε ένα ρεκόρ 259 εκατομμυρίων δολαρίων για τους “Χαρτοπαίκτες” του Paul Cezanne.

Αφού το Kunstmuseum στη Βασιλεία της Ελβετίας δανείστηκε τον πίνακα για σχεδόν 50 χρόνια, το Rudolf Staechelin Family Trust τον πούλησε το 2015 του Κατάρ για 210 εκατομμύρια δολάρια. 

 

Gauguin`s When Will You Marry? is on display at the Beyeler Foundation in Basel in February, before moving to the Reina Sofía museum in Madrid.

 

Η συλλογή του Staechelin δημιουργήθηκε από τον παππού του, ο οποίος έγινε φίλος με καλλιτέχνες , ενώ έκανε τις περισσότερες αγορές του κατά τη διάρκεια και μετά τον πρώτο παγκόσμιο πόλεμο. Αργότερα συμβούλεψε το Kunstmuseum, το οποίο πήρε τη συλλογή του ως δάνειο μετά το θάνατό του το 1946.

 

Ο Gauguin επισκέφτηκε την Ταϊτή δύο φορές. Το πρώτο του ταξίδι ήταν το 1891 μετά το χωρισμό του από τη σύζυγό του. Εκείνη την εποχή αντιμετώπιζε οικονομικές δυσκολίες λόγω της αντιδημοτικότητας της τέχνης του.

Του ήρθε η ιδέα να κάνει το ταξίδι για να ζωγραφίσει εικονογραφήσεις για το πιο δημοφιλές μυθιστόρημα της εποχής, τον γάμο της Loti και του Pierre Loti.

Η Nancy Mowll Mathews, συγγραφέας του Paul Gauguin, An Erotic Life, δήλωσε στον Observer το 2001: “Παρουσίασε τους ιθαγενείς που ζούσαν μόνο για να τραγουδούν και να κάνουν έρωτα. Έτσι πήρε τα χρήματα από τους φίλους του και αύξησε το ενδιαφέρον του κοινού για την περιπέτειά του. Αλλά, φυσικά, ήξερε την αλήθεια, η οποία ήταν ότι η Ταϊτή ήταν ένα αξιοσημείωτο νησί με διεθνή, δυτικοποιημένη κοινότητα”.

Λέγεται ότι είχε σεξουαλικές σχέσεις με αρκετές από τις γυναίκες που ζωγράφισε στην Ταϊτή, οι οποίες περιλαμβάνουν την Vairaumati te Ioa.

Οι πίνακές του αντιμετωπίστηκαν με αδιαφορία ότανδυο χρόνια αργότερα επέστρεψε στο Παρίσι κι έγραψε τότε μια αυτοβιογραφική αφήγηση για την εποχή του στην Ταϊτή, με το όνομα Noa Noa. Σύμφωνα με την Mathews, ήταν “η αρχή της γραφής του Gauguin για μια ερωτική ζωή για τον εαυτό του”.

Αυτές οι προσπάθειες απέτυχαν και ο καλλιτέχνης έκανε ένα δεύτερο ταξίδι στην Ταϊτή. “Επέστρεψε περιμένοντας το ερωτικό ειδύλλιο που ήταν μόνο αποκύημα της φαντασίας του. Φυσικά, δεν το βρήκε και… πέθανε ένας στρεβλός και πικραμένος άνθρωπος, αφού είχε αποξενώσει τους πάντες στο σπίτι και στην Ταϊτή. Είναι μια θλιβερή ιστορία ενός ανθρώπου που πίστεψε στη δική του μυθοπλασία”. είπε χαρακτηριστικά η Mathews.

Όπως συνέβη και σε πολλούς άλλους καλλιτέχνες -ανάμεσά τους και ο Van Gogh-  το ταλέντο του Gauguin δεν αναγνωρίστηκε πλήρως παρά μόνο μετά τον θάνατό του, το οποίο προήλθε το 1903 σε ηλικία 54 ετών από υπερδοσολογία μορφίνης.