17 Μαΐου 2022

Τα 10 ακριβότερα έργα τέχνης από εν ζωή καλλιτέχνες που πωλήθηκαν ποτέ σε δημοπρασία

Από το Hanging Heart του Jeff Koons, αξίας $ 23,6 εκ. μέχρι το Rabbit που δημιούργησε ο ίδιος καλλιτέχνης και άγγιξε τα $91,1 εκ.
Από το Hanging Heart του Jeff Koons, αξίας $ 23,6 εκ. μέχρι το Rabbit που δημιούργησε ο ίδιος καλλιτέχνης και άγγιξε τα $91,1 εκ.

 

Είναι σαν τέσσερα δεδομένα μιας εξίσωσης : ένας σύγχρονος καλλιτέχνης, ένα αριστούργημα, μια δημοπρασία και μια προσφορά εκατομμυρίων δολαρίων.Τι δίνει όμως αξία σε ένα έργο τέχνης; 

Ποιος άραγε αποφασίζει την τιμή και την πραγματική αξία της τέχνης;

Στον σημερινό κόσμο, τι έχει μεγαλύτερη σημασία: η αισθητική του ίδιου του έργου τέχνης (είτε είναι ένας πίνακας, ένα γλυπτό, μια εγκατάσταση ή άλλη μορφή τέχνης) ή το πολιτιστικό υπόβαθρο του καλλιτέχνη;

Είναι ένα υποκειμενικό συναίσθημα και ευχάριστο στο μάτι ή είναι η συνείδηση ​​ότι μια ομάδα κριτικών τέχνης αποφάσισε πως αυτό το συγκεκριμένο είδος τέχνης φαίνεται να είναι σπάνιο, μοναδικό και επομένως πρέπει να είναι ακριβό; Πώς είναι δυνατόν να κρίνει κανείς την αξία της τέχνης και να κάνει συγκρίσεις;

Τα παραπάνω ερωτήματα δύσκολα μπορεί να βρουν απάντηση.

most Expensive artworks, Auction at Christie`s. Christie`s.

Δημοπρασία στον οίκο Christie`s

Όσον αφορά στις δημοπρασίες έργων τέχνης, υπάρχουν δύο μεγάλες εποχές για τους συλλέκτες που ενδιαφέρονται να αγοράσουν έργα τέχνης: Μάιος και Νοέμβριος. Επιπλέον, υπάρχουν δύο σημαντικοί παίκτες, οι Christie`s και Sotheby`s, με περιστασιακή αναφορά στους Philips και Bonhams. Όλοι αυτοί οι οίκοι δημοπρασιών πραγματοποιούν το μεγαλύτερο μέρος των πωλήσεών τους στη Νέα Υόρκη, όπου μπορεί κανείς να δει έργα ιμπρεσιονιστών, μοντέρνων, μεταπολεμικών και σύγχρονων σε εκθέσεις πριν βγουν στο σφυρί και εξαφανιστούν συνήθως σε ιδιωτικές συλλογές.

most Expensive artworks, Auction of Contemporary Art at Sotheby`s New York. Sotheby`s.

Δημοπρασία σύγχρονης τέχνης στον οίκο Sotheby`s Νέα Υόρκη, Νέα Υόρκη

Ακολουθεί μια λίστα δέκα έργων που κατέκτησαν ρεκόρ δημοπρασίας για ένα έργο τέχνης από εν ζωή καλλιτέχνη από το λιγότερο ακριβό έως εκείνο που κατέκτησε την κορυφή:

10. Jeff Koons, Hanging Heart (Magenta/Gold), 23,6 εκατομμύρια $

10 Most Expensive Artworks by Living Artists: Jeff Koons, Hanging Heart (Magenta/Gold), 2007. Sotheby`s.

 

Κατασκευασμένο από ανοξείδωτο ατσάλι και επικαλυμμένο με επίστρωμα ροζ χρώματος με εκπληκτικό φινίρισμα, το Hanging Heart έχει ύψος 2,7 μέτρα και ζυγίζει περισσότερο από έναν τόνο και ωστόσο με κάποιο τρόπο καταφέρνει να φαίνεται χωρίς βάρος σαν μπαλόνι που πετάει. Ο εκκεντρικός κι αμφιλεγόμενος Αμερικανός καλλιτέχνης Jeff Koons έφτιαξε πέντε από αυτά τα έργα, το καθένα σε διαφορετικό χρώμα. Το συγκεκριμένο πουλήθηκε το 2007 στη δημοπρασία του Νοεμβρίου στον Sotheby`s για 23,6 εκατομμύρια δολάρια.

9. Gerhard Richter, Abstraktes Bild (809-4), 34,2 εκατομμύρια δολάρια

 

Gerhard Richter - Abstraktes Bild (809-4) (abstract painting) Painting by  Alex Ivanov | Saatchi Art

 

Από εδώ έχουμε μια λίστα με πίνακες του γεννημένου στη Δρέσδη καλλιτέχνη Gerhard Richter, ξεκινώντας με την Abstraktes Bild (809-4) στην οποία μπορούμε να θαυμάσουμε την ενδιαφέρουσα τεχνική που χρησιμοποιείται εδώ. Ο αφηρημένος πίνακας είναι ο δεύτερος καμβάς στη μνημειώδη σειρά τεσσάρων μερών του Richter. Όλα δημιουργήθηκαν το 1994. Χρονολογείται από την πιο διάσημη περίοδο αφαίρεσης του καλλιτέχνη, το Abstraktes Bild (809-4) αποκτήθηκε από τον θρύλο της ροκ Eric Clapton σε δημοπρασία στο 2001. Έντεκα χρόνια αργότερα, πουλήθηκε για 34,2 εκατομμύρια δολάρια στη δημοπρασία του Sotheby`s Οκτωβρίου. Πιστεύεται ότι αυτή η σειρά σηματοδοτεί μια στιγμή μεγάλου επαγγελματικού θριάμβου για τον Ρίχτερ.

8. Gerhard Richter, Domplatz, Mailand, 37,1 εκατομμύρια δολάρια

10 Most Expensive Artworks by Living Artists: Gerhard Richter, Domplatz, Mailand, 1968, Sotheby`s.

 

Ένας άλλος από τους πίνακες του Richter που ονομάζεται Domplatz, Mailand δείχνει την Piazza del Duomo (πλατεία του καθεδρικού ναού) στην ιταλική πόλη του Μιλάνου. Είναι έναςτεράστιος πίνακας, 3 x 3 m, από το 1968 θεωρείται εξαιρετικό παράδειγμα της τεχνικής φωτο-ζωγραφικής του καλλιτέχνη της δεκαετίας του 1960, την οποία άρχισε να ασκεί στα μεταπολεμικά χρόνια κατά τη διάρκεια της παραμονής του στην Ακαδημία Τέχνης του Ντίσελντορφ. Ο πίνακας πουλήθηκε τον Μάιο του 2013 στην ανοιξιάτικη δημοπρασία του Sotheby`s για 37,1 εκατομμύρια δολάρια. 

7. Gerhard Richter, Abstraktes Bild (599), 44,5 εκατομμύρια δολάρια

 

Για δεύτερη φορά σε αυτή τη λίστα μπορούμε να θαυμάσουμε ένα αριστούργημα από τη Abstrakte Bilder , αυτό που δημιουργήθηκε το 1986. Με την εξαιρετική χρωματική του δύναμη και τα υπέροχα φωτεινά εφέ, πουλήθηκε στη δημοπρασία του Sotheby`s τον Φεβρουάριο του 2015 για απίστευτα $44,5 εκατομμύρια. Είναι ένα συναρπαστικό λάδι σε καμβά με μια σημείωση καταλόγου που λέει ότι:

Ο πίνακας του Richter εξερευνά την αινιγματική συγκυρία αίσθησης και ανοησίας. Οι πίνακές του περικυκλώνουν, περικλείουν το πραγματικό όπως αυτό που είναι αδύνατο να πει κανείς: το μη αναπαραστάσιμο.

Brigit Pelzer

“The Tragic Desire” στο Benjamin HD Buchloh, εκδ., Αρχεία Οκτωβρίου 8: Gerhard Richter, Λονδίνο 2009, σελ. 62.

5. Ed Ruscha, Hurting the Word Radio #2, 52,4 εκατομμύρια δολάρια

10 Most Expensive Artworks by Living Artists: Ed Ruscha, Hurting the Word Radio #2, 1964. Christie`s.

Το Hurting the Word Radio #2 πουλήθηκε για 52,4 εκατομμύρια δολάρια το 2019 από τον οίκο Christie`s. Είναι ένα από τα πρώτα έργα των πινάκων «κειμένου» του Ed Ruscha που άρχισε να δημιουργεί τη δεκαετία του 1960. Η Ruscha εδρεύει στο Λος Άντζελες, κάτι που μπορεί να μας κάνει να σκεφτούμε ότι από εκεί προήλθε η έμπνευση για το ηλεκτρικό μπλε του καμβά.

5. Jeff Koons, Balloon Dog (Orange), $58,4 εκατομμύρια

Το έργο  Orange Balloon Dog του Jeff Koons ήταν ένα από τα πρώτα της σειράς του Balloon Dog που κατασκευάστηκε και κάθε ένα από τα σκυλιά του είναι κατασκευασμένο από γυαλισμένο με καθρέφτη ανοξείδωτο ατσάλι και φινιρισμένο με ημιδιαφανή επίστρωση, στην περίπτωση αυτή, πορτοκαλί. Η εικόνα του σκύλου με μπαλόνια συνδέεται με χαρούμενους συνειρμούς με την παιδική ηλικία, πάρτι γενεθλίων, εορταστικές εκδηλώσεις και παιχνιδιάρικες στιγμές. Στις 12 Νοεμβρίου 2013, το Koons` Dog πουλήθηκε στο Christie`s Post-War and Contemporary Art Evening Sale στη Νέα Υόρκη για 58,4 εκατομμύρια δολάρια, που ήταν πάνω από την εκτίμηση του.

4. Sacha Jafri, The Journey of Humanity, 62 εκατομμύρια δολάρια

most expensive artworks, Sacha Jafri, The Journey of Humanity, 2020.

 

Το Journey of Humanity είναι ο μεγαλύτερος καμβάς στον κόσμο, έχει έκταση πάνω από 5.000 τετραγωνικά μέτρα (το ισοδύναμο τεσσάρων γηπέδων μπάσκετ του NBA). Δημιουργήθηκε από τον Sacha Jafri,έναν Βρετανό καλλιτέχνη, στο ξενοδοχείο Atlantis The Palm στο Ντουμπάι, όπου περνούσε το lockdown του κατά τη διάρκεια της πανδημίας Covid-19. Ο καμβάς χωρίστηκε σε 70 παρτίδες προς πώληση. Αγοράστηκαν όλοι μαζί από τον Andre Abdoune, Γάλλο υπήκοο που ζει στο Ντουμπάι και έχει επιχείρηση κρυπτονομισμάτων. Ο Jafri χρειάστηκε επτά μήνες για να ολοκληρώσει το έργο του (Το Ταξίδι της Ανθρωπότητας) των 17.000 τετραγωνικών ποδιών και ονομάστηκε κάτοχος του Παγκόσμιου Ρεκόρ Γκίνες για τον μεγαλύτερο καμβά τέχνης στον κόσμο.
 

Θεωρείται ο  δεύτερος πιο ακριβός πίνακας που πωλήθηκε σε δημοπρασία από εν ζωή καλλιτέχνη. Ο πιο ακριβός πίνακας ζωντανού καλλιτέχνη που πωλήθηκε σε δημοπρασία ήταν το «Portrait of an Artist (Pool with Two Figures)» του 1972 του David Hockney, το οποίο το 2018 πουλήθηκε για 90,3 εκατομμύρια δολάρια.
 

Τα έσοδα από την πώληση δόθηκαν σε φιλανθρωπικά ιδρύματα, καθώς σκοπός αυτού του καλλιτεχνικού έργου ήταν να συγκεντρωθούν χρήματα για τα παιδιά, που επλήγησαν από την πανδημία.

3. Beeple, EVERYDAYS: THE FIRST 5000 DAYS, $69,3 εκατομμύρια

 

Στις 11 Μαρτίου του 2021, το έργο EVERYDAYS: THE FIRST 5000 DAYS πουλήθηκε για 69,3 εκατομμύρια δολάρια, καθιστώντας το το πιο ακριβό ψηφιακό έργο τέχνης στον κόσμο και την πιο ακριβή προσφορά σε μια διαδικτυακή δημοπρασία μόνο. Η δουλειά έγινε από τον Beeple (Mike Winkelmann) και είναι ένα κολάζ από 5000 εικόνες που δημιουργούσε καθημερινά και τις δημοσίευε στο διαδίκτυο. Ο τρέχων ιδιοκτήτης έχει το δικαίωμα να εμφανίσει το έργο τέχνης, επομένως τώρα μπορείτε να το δείτε σε ένα εικονικό μουσείο στο metaverse.

2. David Hockney, Portrait of an Artist (Pool with Two Figures), $90,3 εκατομμύρια

10 Most Expensive Artworks by Living Artists: David Hockney, Portrait of an Artist (Pool with Two Figures), 1972. Christie`s.

 

Στις 15 Νοεμβρίου 2018, μέσα σε εννέα λεπτά υποβολής προσφορών, ο Pop Art πίνακας Portrait of an Artist του Βρετανού καλλιτέχνη David Hockney πουλήθηκε σε έναν άγνωστο αγοραστή για 90,3 εκατομμύρια δολάρια στον οίκο δημοπρασιών Christie`s στη Νέα Υόρκη. Όταν ο καλλιτέχνης επισκέφτηκε την Καλιφόρνια για πρώτη φορά το 1964, ζωγράφισε τον πρώτο από τους πίνακές του στην πισίνα και η πισίνα έγινε ένα από τα επαναλαμβανόμενα θέματα στους πίνακές του.

Αυτό το έργο, που ολοκληρώθηκε το 1972, συγκεντρώνει δύο από τα κύρια θέματα του Hockney από τους πίνακές του στα τέλη της δεκαετίας του 1960 και στις αρχές της δεκαετίας του 1970: την πισίνα και το διπλό πορτρέτο. Για το διπλό πορτρέτο μπορούμε να δούμε έναν άνδρα να κολυμπά κάτω από το νερό (ο ίδιος ο καλλιτέχνης) και έναν άνδρα να στέκεται στην άκρη της πισίνας, παρακολουθώντας τον κολυμβητή. Η όρθια φιγούρα είναι ο Peter Schlesinger, ο πρώην εραστής και μούσα του Hockney. Παρόλο που η έμπνευση για το φόντο προήλθε από την Καλιφόρνια, ο πίνακας τοποθετείται στη νότια Γαλλία, κοντά στο Σεν Τροπέ. Μία από τις πιο εμβληματικές εικόνες στο έργο του καλλιτέχνη είναι μια ιστορία δύο συνθέσεων. Η πρώτη, που ξεκίνησε το 1971, ήταν εμπνευσμένη από την παράξενη αντιπαράθεση δύο φωτογραφιών στο πάτωμα του studio του καλλιτέχνη. "Η μία έδειχνε μια φιγούρα να κολυμπά κάτω από την επιφάνεια του νερού και συνεπώς φαινόταν κάπως διαστρεβλωμένη...η άλλη απεικόνιζε ένα αγόρι που κοιτούσε κάτι στο έδαφος", θυμόταν αργότερα ο Ηοckney. "Η ιδέα της ζωγραφικής δύο μορφών σε διαφορετικά στυλ ήταν τόσο ελκυστική που άρχισα να ζωγραφίζω αμέσως".

Το αρχικό έργο καταστράφηκε τελικά από τον καλλιτέχνη μετά από μήνες δουλειάς και επεξεργασίας - όπως τεκμηριώθηκε στην ταινία του Jack Hazan "A Bigger Splash"  - αλλά τον Απρίλιο του 1972 ο Hockney αποφάσισε να επιστρέψει λόγω μιας προγραμματισμένης έκθεσης στην γκαλερί Andre Emmerich της Νέας Υόρκης, η οποία επρόκειτο να ανοίξει μόλις τέσσερις εβδομάδες αργότερα.

Ωστόσο, η ιστορία πίσω από το έργο, καθιστά αυτό το έργο έναν από τους πιο γοητευτικούς πίνακες του Ηοckney. Πώς ξεκίνησε;

‘Oπως τόσα πολλά σπουδαία πράγματα, ενελώς τυχαία. Αφού είδε δύο διαφορετικές φωτογραφίες να επικαλύπτονται άδοξα στο πάτωμα του studio του,  Hockney ένιωσε την πρόκληση να ζωγραφίσει. Πέρασαν μήνες κι εκείνος συνέχισε να τροποποιεί και να επεξεργάζεται ξανά τον πίνακα μέχρι που τελικά τον κατέστρεψε.

Μόνο ενόψει της έκθεσής του στην γκαλερί André Emmerich της Νέας Υόρκης το 1972, ο Hockney αποφάσισε να επανεξετάσει την ιδέα με ένα ταξίδι στην πισίνα του Tony Richardson στο Le Nid du Duc, Saint-Tropez. Εκεί, ο βοηθός του Mo McDermott και ο φίλος του τράβηξαν εκατοντάδες φωτογραφίες στην ειδυλλιακή βίλα, δημιουργώντας ξανά την ίδια σύνθεση που είχε ματαιώσει τις δημιουργικές προσπάθειες του καλλιτέχνη μήνες πριν. Πίσω στο studio του Λονδίνου, δούλεψε αδιάκοπα πάνω στον πίνακα για δύο εβδομάδες, αντικαθιστώντας τη φιγούρα δίπλα στην πισίνα με εικόνες του πρώην αγαπημένου του, Αμερικανού καλλιτέχνη Peter Schleisinger, ο οποίος φορούσε το ίδιο ροζ σακάκι όπως στην αρχική σύνθεση να στέκεται στους κήπους του Kensington. 

Μετά την ολοκλήρωση του πίνακα, ο Hockney παρατήρησε ότι, “όσο περισσότερο δουλεύετε σε έναν πίνακα τόσο περισσότερο σιχαίνεστε να τον εγκαταλείψετε, γιατί πιστεύετε ότι το να πετάξετε έξι μήνες είναι τρομερό. Πάλεψα συνέχεια και τσακώθηκα “μαζί του” ... Μετά από περίπου τέσσερις μήνες, κατάλαβα τι ήταν λάθος: ήταν η γωνία της πισίνας που μου δημιουργούσε όλα τα προβλήματα. Δεν μπορούσα να αλλάξω το τμήμα του νερού και ήταν αδύνατο να το προσαρμόσω, έτσι αποφάσισα να ξαναβάψω την εικόνα εντελώς”.

 

Preparatory photograph for Portrait of an Artist (Pool with Two Figures), Le Nid-du-Duc, 1972 © David Hockney

Προπαρασκευαστική φωτογραφία για το Πορτρέτο ενός καλλιτέχνη (Πισίνα με δύο φιγούρες)

Οπλισμένος με την κάμερα Pentax, ο Hockney ταξίδεψε σε μια βίλα έξω από το Saint-Tropez, όπου ανέβασε εκατοντάδες φωτογραφίες μετά την αρχική του σύνθεση χρησιμοποιώντας βοηθό και φίλο σε ειδυλλιακό περιβάλλον πισίνας.

Επιστρέφοντας στο στούντιο του Λονδίνου, ο Hockney συνέθεσε φωτογραφίες δίπλα στην πισίνα, μαζί με μια επιλογή από φωτογραφίες του πρώην αγαπημένου του, Peter Schlesinger που φορούσε το ίδιο ροζ σακάκι στους κήπους Kensington, απέναντι από τον τοίχο του στούντιο. Eργάστηκε σκληρά - 18 ώρες την ημέρα για δύο εβδομάδες- τελειώνοντας τον πίνακα το βράδυ πριν έρθουν οι φορτωτές για να τον μεταφέρουν στη Νέα Υόρκη. “Πρέπει να ομολογήσω ότι μου άρεσε να δουλεύω πάνω σε αυτήν την εικόνα”, θυμόταν εκείνο το δεκαπενθήμερο, “δουλεύοντας με τέτοια ένταση. Ήταν υπέροχο να το κάνω, πραγματικά συγκινητικό”.

Το εμβληματικό μοτίβο της πισίνας του Hockney έφτασε επίσης τυχαία. “Ήρθα στο Λος Άντζελες για δύο λόγους”, είπε το 2009. “Ο πρώτος ήταν μια φωτογραφία του Julius Shulman του Case Study House #21, και η άλλη ήταν το AMG Physique Pictorial”. Το εν λόγω σπίτι είναι ένα ρευστό, μοντερνιστικό κτίριο γυαλιού και χάλυβα του μέσου αιώνα που βρίσκεται στους λόφους του Χόλιγουντ, ενώ το Physique Pictorial  ήταν μια ανδρική δημοσίευση γυμναστικής γνωστή για ομοερωτική φωτογραφία.

Κατά την τελευταία επίσκεψη του στο Λος Άντζελες, ο Hochkney εντυπωσιάστηκε από αυτό που είδε. “Κοίταξα κάτω για να δω μπλε πισίνες παντού και κατάλαβα ότι μια πισίνα στην Αγγλία θα ήταν πολυτέλεια, ενώ εδώ δεν είναι”. Χωρίς να το καταλάβει, είχε ανακαλύψει τη μεγαλύτερη θεματολογία του και οι λίμνες του Λος Άντζελες θα γίνονταν το σκηνικό για πολλά από τα σημαντικότερα έργα του τη δεκαετία του 1960 και του `70.

Property from a Distinguished Private Collector. David Hockney (b. 1937), Portrait of an Artist (Pool with Two Figures), painted in 1972. Acrylic on canvas. 84 x 120 in (213.5 x 305 cm). Sold for $90,312,500 on 15 November 2018 at Christie’s in New York

Οι ιδιωτικές πισίνες της πίσω αυλής της πόλης του παρείχαν ένα χώρο στον οποίο ήταν ελεύθερος να εξερευνήσει την ανδρική φιγούρα-με πραγματικούς και εικονογραφικούς όρους. Ωστόσο, η ζωγραφική αυτών των πισινών προβλημάτισε αρχικά τον Hockney.

“Είναι ένα ενδιαφέρον τυπικό πρόβλημα. Είναι τυπικό πρόβλημα να αναπαριστάς το νερό, να περιγράφεις το νερό, γιατί μπορεί να είναι οτιδήποτε. Μπορεί να έχει οποιοδήποτε χρώμα και δεν έχει καθορισμένη οπτική περιγραφή”, είπε ο Hockney. “(Οι πίνακες της πισίνας) αφορούσαν την επιφάνεια του νερού, το πολύ λεπτό φιλμ, τη λαμπερή δισδιάστατη”.
 

1. Jeff Koons, Rabbit, 91,1 εκατομμύρια δολάρια

10 Most Expensive Artworks by Living Artists: Jeff Koons, Rabbit, 1986.

Και όμως, ένα γυαλιστερό κουνέλι από ανοξείδωτο χάλυβα είναι το πιο ακριβό έργο που πουλήθηκε από ζωντανό καλλιτέχνη σε δημοπρασία. Αυτό το μεγάλο κουνέλι κρατά στα χέρια του ένα μικροσκοπικό, κοφτερό καρότο που χρησιμεύει ως αντίστιξη στον στρογγυλεμένο κορμό και το πρόσωπο. Κατασκευάστηκε από τον Jeff Koons το 1986 και δημοπρατήθηκε στον οίκο Christie`s τον Μάιο του 2019 για απίστευτα 91,1 εκατομμύρια δολάρια, σπάζοντας το ρεκόρ δημοπρασίας. Παρόλο που πολλοί λαϊκοί και κριτικοί τέχνης ισχυρίζονται ότι το Rabbit δεν είναι παρά κιτς ή ένα παιχνίδι μάρκετινγκ, αυτό το έργο όχι μόνο θεωρείται ιερό δισκοπότηρο των έργων του Koons μεταξύ ορισμένων συλλεκτικών κύκλων, αλλά έγινε πολιτιστική εικόνα του 21ου αιώνα.

Μετά το Rabbit του Koons , όλοι περιμένουν το επόμενο ρεκόρ αριστούργημα που θα πουληθεί στις προσεχείς δημοπρασίες.  Κανείς δεν γνωρίζει ποιο θα είναι… Αυτό όμως που γνωρίζουμε σίγουρα είναι πως οι οίκοι δημοπρασιών και ο κόσμος της τέχνης δεν θα σταματήσουν να εκπλήσσουν το παγκόσμιο κοινό τους.