16 Νοεμβρίου 2021

To πορτρέτο του Joseph Roulin | H ιστορία ενός από τους ακριβότερους πίνακες του Van Gogh, αξίας 58 εκ. δολαρίων

Joseph Roulin | Van Gogh | πίνακας | έργο τέχνης
Το 1989 το Μουσείο Μοντέρνας Τέχνης στη Νέα Υόρκη αγόρασε αυτόν τον πίνακα από μια ιδιωτική συλλογή στη Ζυρίχη για 58 εκατομμύρια δολάρια. Λαμβάνοντας υπόψη τον πληθωρισμό, αυτός παραμένει ένας από τους πιο ακριβούς πίνακες που πουλήθηκαν ποτέ.
Το 1989 το Μουσείο Μοντέρνας Τέχνης στη Νέα Υόρκη αγόρασε αυτόν τον πίνακα από μια ιδιωτική συλλογή στη Ζυρίχη για 58 εκατομμύρια δολάρια. Λαμβάνοντας υπόψη τον πληθωρισμό, αυτός παραμένει ένας από τους πιο ακριβούς πίνακες που πουλήθηκαν ποτέ.

Γράφει η Μανταλένα-Μαρία Διαμαντή

 

 

«Έβαλα την καρδιά και την ψυχή μου στη δουλειά μου και έχασα το μυαλό μου κατά τη διάρκεια.» Van Gogh

Home - Route Van Gogh Europe

     

 

 

 

Έχει αναγνωριστεί ως ένας από τους πιο σημαντικούς ζωγράφους όλων των εποχών. Αυτό όμως, μετά το θάνατό του, καθώς  εν ζωή το έργο του δεν σημείωσε ιδιαίτερη επιτυχία. Η τέχνη του  Vincent van Gogh επέδρασε σε μεγάλο βαθμό σε μεταγενέστερα κινήματα του εξπρεσιονισμού, του φωβισμού, και κατά κάποιο τρόπο και της αφηρημένης τέχνης.

Γεννημένος στην Ολλανδία, ο νεαρός Van Gogh μαθητεύει για λίγο σε αντιπροσωπεία τέχνης, αλλά μετά την απόλυση, ασχολήθηκε με πολλές παράξενες δουλειές, συμπεριλαμβανομένης της απασχόλησης ως ιεροκήρυκας. Σπούδασε επίσημα το 1885-6 στην Αμβέρσα, ενώ επέστρεψε στο Παρίσι το 1886 και έγινε φίλος με καλλιτέχνες όπως ο Degas και ο Gauguin. 

 

Ένα από τα ακριβότερα έργα του είναι το πορτρέτο του Joseph Roulin, ενός διευθυντή ταχυδρομείου στο σταθμό στην Arles. O Van Gogh πήγαινε εκεί συχνά για να στείλει πίνακες στον αδελφό του Theo στην Ολλανδία και έτσι έγιναν στενοί φίλοι. Σε ένα γράμμα προς τον Theo περιγράφει τον Roulin ως «έναν άνθρωπο που δεν είναι πικραμένος, δεν είναι μελαγχολικός, δεν είναι τέλειος, δεν είναι χαρούμενος και επίσης δεν είναι πάντα απόλυτα ειλικρινής. Αλλά είναι τόσο καλός άνθρωπος, τόσο σοφός, τόσο συναισθηματικός και τόσο πιστός».

Έξι πορτρέτα 

 

 Ο Joseph ήταν ταχυδρομικός υπάλληλος στη νότια πόλη Arles της Γαλλίας, δεκαπέντε ώρες με το τρένο από το Παρίσι. Δεν ήταν μεταφορέας επιστολών, αλλά κατείχε υψηλότερη θέση ως υπεύθυνος διαλογής αλληλογραφίας στο σιδηροδρομικό σταθμό.  Ήταν επίσης ένθερμος σοσιαλιστής, υποστήριξε τις αριστερές ιδέες και ήταν επίσης αφοσιωμένος πατέρας μιας μεγάλης οικογένειας.

Ο Van Gogh είχε μετακομίσει στην Arles το 1888, ελπίζοντας να δημιουργήσει έναν συνεταιρισμό καλλιτεχνών εκεί. Το σχέδιο δεν πραγματοποιήθηκε ποτέ και ο καλλιτέχνης έμεινε μόνος και απομονωμένος.

Ο Van Gogh και ο Roulin ζούσαν στον ίδιο δρόμο και έγιναν στενοί φίλοι.O  καλλιτέχνης βρήκε την άνεση και τη συντροφιά με την οικογένεια Roulin που αποτελεί τα θέματα πολλών από τους πίνακές του. Ο κορυφαίος ζωγράφος  πάντα αναζητούσε μοντέλα. Η σειρά πορτρέτων της οικογένεια Roulin αποτελείτο από τον Joseph, τη σύζυγό του Augustine και τα τρία παιδιά τους: Armand, Camille και Marcelle και ήταν μοναδική  από πολλές απόψεις. Αν και ο Van Gogh αγαπούσε να ζωγραφίζει πορτρέτα, ήταν δύσκολο για οικονομικούς και άλλους λόγους να βρει μοντέλα. Έτσι, το να βρει μια ολόκληρη οικογένεια που δέχτηκε να ποζάρει για πίνακες -στην πραγματικότητα, για πολλές συνεδριάσεις η καθεμία- ήταν μια διέξοδος για εκείνον.

Όταν δόθηκε η ευκαιρία να ζωγραφίσει επίσης τη γυναίκα και τα τρία παιδιά του Joseph, άρπαξε αμέσως την ευκαιρία και  ζωγράφισε τουλάχιστον είκοσι πορτρέτα της οικογένειας. Μεταξύ Αυγούστου 1888 και Απριλίου 1889 ο Van Gogh ζωγράφισε έξι διαδοχικά πορτρέτα του Joseph Roulin, τρία από τα οποία είχαν λουλούδια στο βάθος. Ο Van Gogh απεικόνισε τον Joseph σε πίνακά του για πρώτη φορά το καλοκαίρι του 1888. 


Σε αυτό το πορτρέτο, ο Roulin απεικονίζεται με τη στολή που φορούσε πάντα περήφανα, με φόντο ένα ευφάνταστο σκηνικό από λουλούδια που στροβιλίζονται. Σε μια επιστολή προς τον αδερφό του Theo, ο καλλιτέχνης έγραψε ότι, από όλα τα έργα του, «το σύγχρονο πορτρέτο» τον ενθουσίασε περισσότερο.  Mια εικόνα που αποδίδει χαρακτήρα όχι με τη μίμηση της εμφάνισης του προσώπου που πόζαρε, αλλά μέσα από τα ζωηρά χρώματα στο φόντο. 

Ήθελε να ζωγραφίζει άνδρες και γυναίκες βάζοντας λουλούδια ή χρώματα για φόντο, στη θέση του φωτοστέφανου που είχαν οι ζωγράφοι της αναγέννησης, σε μια προσπάθεια να δώσει την πραγματική λάμψη της ανθρώπινης ύπαρξης.   Ο Van Gogh  έγραψε επίσης στον αδερφό του, Theo : «Και αν καταφέρω να κάνω όλη αυτή την οικογένεια καλύτερα, τουλάχιστον θα έχω κάνει κάτι που μου αρέσει». Τα αδρά ζωγραφισμένα, πολύχρωμα πορτρέτα του Van Gogh άλλαξαν τον τρόπο που πολλοί καλλιτέχνες και θαυμαστές της τέχνης, έβλεπαν τα πορτρέτα εκείνη την εποχή. O εν λόγω πίνακας τον οποίο και καυχιόταν ότι ολοκλήρωσε γρήγορα, σε μία μόνο συνεδρία, δημιουργήθηκε αφού ο Roulin βρήκε μια καλύτερα αμειβόμενη δουλειά και έφυγε από την Arles. Μερικοί μελετητές πιστεύουν ότι αυτό το πορτρέτο δεν ζωγραφίστηκε ζωντανά αλλά μάλλον από μνήμη ή από προηγούμενα πορτρέτα.

Imagine Van Gogh - The Exhibition | 5050 TravelogThe Van Gogh Exhibition in Vancouver, Oκτώβριος 2021

Μεταξύ των επιρροών του στην επιδίωξη του μοντέρνου πορτρέτου ήταν ο Paul Gauguin, ο οποίος εργάστηκε με τον Van Gogh στην Arles το φθινόπωρο του 1888. Ο Gauguin προέτρεψε για λιγότερη εξάρτηση από την παρατήρηση και περισσότερη εξάρτηση από τη μνήμη και τη διαίσθηση. Αυτή η συμβουλή μπορεί να ήταν ιδιαίτερα ενδεικτική στην περίπτωση των μεταγενέστερων πορτρέτων του Van Gogh (συμπεριλαμβανόμενων του Roulin) που πιθανότατα ζωγραφίστηκαν αφού ο ταχυδρόμος είχε φύγει από την Arles.

Ο Van Gogh, λοιπόν,  πέρασε το 1888 εργαζόμενος στη Νότια Γαλλία και τον Οκτώβριο του ίδιου έτους προστέθηκε ο Gauguin. Η φιλία τους άρχισε να έχει προβλήματα, ενώ ο  Van Gogh δεν αντέδρασε καλά στην είδηση ​​της επικείμενης αποχώρησης του Gauguin.  Ο Van Gogh τον κυνήγησε και τον απείλησε  με ένα μαχαίρι. Μετά από νοσηλεία σε ψυχιατρείο, ο Van Gogh ανακάλυψε ότι ο Guaguin είχε φύγει από την Arles κι έτσι τα όνειρά του για μια καλλιτεχνική κοινότητα είχαν καταστραφεί από τη δική του συμπεριφορά. 

Ο προβληματισμένος καλλιτέχνης έκοψε το αυτί του, το τύλιξε σε εφημερίδα και φέρεται να το έδωσε σε μια ιερόδουλη για φύλαξη. Ο Van Gogh επέστρεψε στο σπίτι του στις αρχές Ιανουαρίου και έγραψε αμέσως στον Gauguin , στέλνοντας μια μακρά επιστολή ζητώντας συγγνώμη για το "περιστατικό", διαβεβαιώνοντάς τον για τη συνεχή φιλία τους. Η αλληλογραφία του Van Gogh προς τον Theo και τους φίλους του δείχνει ότι δέχτηκε την ασθένειά του και ήθελε να αναρρώσει, αν και ίσως αγνοούσε την πλήρη έκταση της ψυχικής του κατάστασης. Ήταν πρόθυμος να ξαναρχίσει να ζωγραφίζει και αυτό το δούλεψε με την αυτοπροσωπογραφία του τις εβδομάδες μετά την επιστροφή του στο σπίτι.

 Καθώς ο Van Gogh πάλευε να ανακτήσει την ψυχική του ισορροπία, η φιλία και η υποστήριξη του που ανανεώθηκαν κατά τις επανεπισκέψεις του Roulin, έγιναν ακόμη πιο θεμελιωδώς σημαντικές για εκείνον.

Το 1989 το Μουσείο Μοντέρνας Τέχνης στη Νέα Υόρκη αγόρασε αυτόν τον πίνακα από μια ιδιωτική συλλογή στη Ζυρίχη για 58 εκατομμύρια δολάρια. Λαμβάνοντας υπόψη τον πληθωρισμό, αυτός παραμένει ένας από τους πιο ακριβούς πίνακες που πουλήθηκαν ποτέ.

Portrait of Joseph Roulin - Vincent van Gogh — Google Arts & CultureThe Roulin Family - Wikipedia