21 Δεκεμβρίου 2018

Σαν σήμερα, 24 Δεκεμβρίου | Οδυσσέας Ελύτης | Ήρθαν ντυμένοι φίλοι αμέτρητες φορές οι εχθροί μου...

Σαν σήμερα | 24 Δεκεμβρίου | Οδυσσεάς Ελύτης
Ο Μίκης Θεοδωράκης ολοκληρώνει τη μελοποίηση του Άξιον Εστί του Οδυσσέα Ελύτη στις 24/12/1960..-Από τη Μανταλένα Μαρία Διαμαντή
Ο Μίκης Θεοδωράκης ολοκληρώνει τη μελοποίηση του Άξιον Εστί του Οδυσσέα Ελύτη στις 24/12/1960..-Από τη Μανταλένα Μαρία Διαμαντή

Γεγονότα

1814: Υπογράφεται η συνθήκη της Γάνδης

1818: Παίζεται για πρώτη φορά το τραγούδι «Άγια Νύχτα», του Φραντς Γιόζεφ Γκρούμπερ, στην εκκλησία του Αγίου Νικολάου στο Όμπεντορφ της Αυστρίας.

1865: Ιδρύεται η οργάνωση Κου Κλουξ Κλαν.

1871: Ανεβαίνει για πρώτη φορά η όπερα «Αΐντα» στο Κάιρο της Αιγύπτου.

1960 - Ο Μίκης Θεοδωράκης ολοκληρώνει τη μελοποίηση του Άξιον Εστί του Οδυσσέα Ελύτη.

Αξιον Εστί... Είναι αδύνατο να μην ανατριχιάσει κανείς διαβάζοντας τους εκπληκτικούς στίχους του Οδυσσέα Ελύτη στο επικό Αξιον Εστί, και να υποκλιθεί σε αυτούς. Δεν αναφέρομαι μόνο στην ποιητική δεινότητα αλλά περισσότερο στην απίστευτη επικαιρότητα. Το έργο όπως το μελοποίησε ο ανεπανάληπτος Μίκης Θεοδωράκης. Ένας από τους σημαντικότερους σύγχρονους Έλληνες μουσικοσυνθέτες, ο οποίος υπήρξε παράλληλα πολιτικός, πρώην υπουργός, 4 φορές βουλευτής του ελληνικού κοινοβουλίου και ακτιβιστής.

Και φυσικά, κανείς δεν μπορεί να ξεχάσει το μοναδικό τρόπο που το αφηγήθηκε ο Μάνος Κατράκης, και την απίστευτη ερμηνεία από τον  Γρηγόρη Μπιθικώτση.

«Ένα το χελιδόνι κι άνοιξη ακριβή», «Με το λύχνο του άστρου στους ουρανούς γυρίζω», «Της δικαιοσύνης Ηλιε νοητέ»… Είναι μερικά μόνο από τα τραγούδια του Αξιον Εστί. Το ποίημα που μιλά για «αυτόν τον κόσμο τον μικρό, τον Μέγα».

Το μελοποιημένο ποίημα του κορυφαίου ποιητή της Ελλάδας, βραβευμένου με Νόμπελ Λογοτεχνίας, Οδυσσέα Ελύτη, γράφτηκε το 1959 και μελοποιήθηκε λίγα χρόνια αργότερα, το 1964, από τον Μίκη Θεοδωράκη.

Γράφτηκε στην Αθήνα και στο Παρίσι. Το 1960 το ξεκίνησε ο Μίκης Θεοδωράκης και το ολοκλήρωσε τρία χρόνια αργότερα,  1963. Είναι ένα έργο- σταθμός στην ιστορία όχι μόνο της ελληνικής μουσικής.

Ακολουθεί απόσπασμα...

Ήρθαν
ντυμένοι φίλοι

αμέτρητες φορές οι εχθροί μου
το παμπάλαιο χώμα πατώντας
και το χώμα δεν έδεσε ποτέ με τη φτέρνα τους.

Έφεραν το Σοφό, τον Οικιστή, και το Γεωμέτρη,
βίβλους γραμμάτων και αριθμών,
την πάσα υποταγή και δύναμη,
το παμπάλαιο φως εξουσιάζοντας.
Και το φως δεν έδεσε ποτέ με τη σκέπη τους.

Ούτε μέλισσα καν δεν γελάστηκε

το χρυσό ν’ αρχίσει παιχνίδι
ούτε ζέφυρος καν, τις λεύκες να φουσκώσει ποδιές.

Έστησαν και θεμελίωσαν

στις κορφές, στις κοιλάδες, στα πόρτα
πύργους κραταιούς και επαύλεις
ξύλα και άλλα πλεούμενα,
τους νόμους τους θεσπίζοντας
τα καλά και συμφέροντα,
στο παμπάλαιο μέτρο εφαρμόζοντας.

Και το μέτρο δεν...
έδεσε ποτέ με την σκέψη τους.
Ούτε καν ένα χνάρι θεού
στην ψυχή τους σημάδι δεν άφησε
ούτε καν ένα βλέμμα ξωθιάς
τη μιλιά τους δεν είπε να πάρει.

Έφτασαν ντυμένοι «φίλοι»

αμέτρητες φορές οι εχθροί μου
τα παμπάλαια δώρα προσφέροντας.
Και τα δώρα τους άλλα δεν ήτανε
παρά μόνο σίδερο και φωτιά.
Στ’ ανοιχτά που καρτέραγαν δάχτυλα
μόνο όπλα και σίδερο και φωτιά.
Μόνο όπλα και σίδερο και φωτιά.

Γεννήσεις

1837: Ελισάβετ της Βαυαρίας, αυτοκράτειρα της Αυστρίας, γνωστή με το όνομα πριγκίπισσα Σίσσυ.

1968: Μανώλης Φάμελλος, Έλληνας τραγουδοποιός.

1971: Ρίκι Μάρτιν, Πορτορικανός τραγουδιστής.

1981: Ντίμα Μπιλάν, Ρώσος τραγουδιστής.

Θάνατοι

1524: Βάσκο ντα Γκάμα, Πορτογάλλος εξερευνητής

982: Λουί Αραγκόν, Γάλλος συγγραφέας.

2000: Τζον Κούπερ, Άγγλος επιχειρηματίας και ο ιδρυτής της αυτοκινητοβιομηχανίας Κούπερ.

2008: Χάρολντ Πίντερ, Βρετανός θεατρικός συγγραφέας