18 Ιουνίου 2022

Η τεράστια αποτυχία των υποκατάστατων κρέατος

Πως μια πολλά υποσχόμενη βιομηχανία βλέπει τα όνειρά της να καταρρέουν.
Πως μια πολλά υποσχόμενη βιομηχανία βλέπει τα όνειρά της να καταρρέουν.

Υπήρξε μια εποχή, όχι πολύ μακριά στο χρόνο, που το χρήμα ήταν φθηνό. Εταιρείες δανείζονταν με αστεία επιτόκια, μηδενικά σχεδόν και σε περιπτώσεις αρνητικά, έχοντας την ευκαιρία να αγοράζουν με μανία, χωρίς ουσιαστικά να βάζουν ποτέ το χέρι στην τσέπη. Τζάμπα μαγκιές θα έλεγαν οι παλιοί επιχειρηματίες, εκείνοι που γνώριζαν πως τα λεφτά βγαίνουν με δουλειά, πόνο και ιδρώτα. Οι σύγχρονοι, εκείνοι των start ups, των εταιριών που γεννήθηκαν μέσα από τη βουλιμία για κτήση που τα άυλα κεφάλαια προκάλεσαν, επένδυσαν ιδέες και εργατοώρες σε projects που περισσότερο εντυπωσίαζαν παρά έπειθαν. Επαγγελματίες που ετοιμάζονταν χρόνια για μια και μόνη στιγμή, μία ευκαιρία να κερδίσουν την προσοχή αυτών που αποφασίζουν. Ένα νεύμα τους, μια φράση τους μπορούσε να εκτοξεύσει μια εταιρεία από τη μια στιγμή στην άλλη.

Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, έχοντας όμως ένα αντικείμενο που και βάση είχε και λογική, οι εταιρείες παραγωγής υποκατάστατων κρέατος γνώρισαν αναπάντεχη άνθηση. Δισεκατομμύρια δολάρια διοχετεύθηκαν στα εργαστήριά τους και ακόμα περισσότερα σε διαφημιστικές εταιρείες, ώστε να γίνουν τα προϊόντα τους απαραίτητα, άρα ανάρπαστα. Με την εικόνα της ‘’Αγίας Υγείας’’ στο ένα χέρι και ‘’ηθικολογίες’’ για την προστασία των ζώων που σφαγιάζονται για να τραφεί η ακόρεστη όρεξή μας για κρέας, όλες αυτές οι εταιρείες προσπάθησαν να πείσουν για τα οφέλη, όχι του να αλλάξουμε τις διατροφικές μας συνήθειες, αλλά να συνεχίσουμε αλλάζοντας κάποια από τα συστατικά που χρησιμοποιούνται στις τροφές μας. Και αν απλά τα βαφτίζαμε αλλιώς;

Έχοντας μια Beyond Meat και μια Impossible Foods σαν μπροστάρηδες, μια ανερχόμενη βιομηχανία άρχισε να αντλεί με μανία κεφάλαια, αφήνοντας υποσχέσεις για τεράστια κέρδη και τρελές πωλήσεις. Τι έμεινε εκτός εξίσωσης; Οι καταναλωτές. Αυτοί που θα έπρεπε να αντικαταστήσουν μια τροφή που λατρεύουν, με μια αντίστοιχης γεύσης, λέμε τώρα, διπλάσιου ή τριπλάσιου κόστους, με αμφιλεγόμενα συστατικά. Δεν έπεισε.

Οι πωλήσεις είδαν μια αξιοσημείωτη αύξηση τον πρώτο καιρό της πανδημίας. Οι κυβερνήσεις συντηρούσαν με επιδόματα τους πολίτες, οι οποίοι κλεισμένοι στα σπίτια, διοχέτευαν μέρος αυτών των χρημάτων σε αγορές που δεν θα έκαναν εύκολα κάτω από κανονικές συνθήκες. Δοκίμασαν, ευχαριστήθηκαν ή όχι και στη συνέχεια επέστρεψαν στις παλιές συνήθειες. Οι πωλήσεις έπεσαν, την ώρα που νέοι παίκτες συνέχιζαν να κάνουν την εμφάνισή τους σε εβδομαδιαία βάση. Η πίττα συνεχώς μικρότερη, οι μνηστήρες πολλοί και το τελικό χτύπημα ήρθε όταν το χρήμα πλέον ακρίβυνε, όπως πολλοί προέβλεπαν.

Η εικόνα σήμερα στην αγορά υποκατάστατων κρέατος, δεν είναι ρόδινη. Οι επενδυτές εγκαταλείπουν, οι εταιρείες ζορίζονται, οι πωλήσεις ανύπαρκτες και οι υποσχέσεις πλέον δεν πείθουν. Νέες τεχνολογίες δίνουν τη δυνατότητα όχι να υποκαταστήσεις το κρέας με ενισχυτικά και σκόνες, αλλά με κρέας που θα καλλιεργηθεί σε περιβάλλον εργαστηρίου, αλλά θα είναι φυσική, καθαρή πρωτεΐνη. Και για εκείνη την ήσυχη πλειοψηφία, τις συνήθειες της οποίας οι start ups λατρεύουν να αγνοούν, θα συνεχίσει να υπάρχει το ‘’ταπεινό’’ κρεατάκι που για χιλιάδες χρόνια μεγάλωσε δισεκατομμύρια ανθρώπους επάνω στον πλανήτη.