12 Απριλίου 2018

Άρης Τερζόπουλος | Πριν 3 χρόνια, ήξερα πως το ΚΛΙΚ μου έλεγε, πως ήθελε να ξαναϋπάρξει...

Klik | επέτειος | τρία χρόνια | Άρης Τερζόπουλος | ιστορία | Κλικ
31 χρόνια πριν, κυκλοφορούσε  το Κλικ, το έντυπο που άλλαξε το περιοδικό Τύπο & 3 χρόνια πριν, στις 12 Απριλίου 2015, ανήμερα της Ανάστασης, εμφανιζόταν η πιο πρόσφατη ηλεκτρονική μορφή του που διαβάζετε τώρα. Ο ιδρυτής του διηγείται την ιστορία...- Από την Μανταλένα Μαρία Διαμαντή
31 χρόνια πριν, κυκλοφορούσε το Κλικ, το έντυπο που άλλαξε το περιοδικό Τύπο & 3 χρόνια πριν, στις 12 Απριλίου 2015, ανήμερα της Ανάστασης, εμφανιζόταν η πιο πρόσφατη ηλεκτρονική μορφή του που διαβάζετε τώρα. Ο ιδρυτής του διηγείται την ιστορία...- Από την Μανταλένα Μαρία Διαμαντή

Είναι ένα από τα τελευταία απογεύματα του περασμένου φθινοπώρου στην καρδιά της Αθήνας. Ο καιρός είναι ακόμα ζεστός. Η βεράντα του έβδομου ορόφου ενός εμπορικού κέντρου της Πλατείας Συντάγματος, είναι ιδανική για να καθίσεις, να συζητήσεις αλλά και να χαζέψεις την κίνηση στο δρόμο. Δύο laptops, ένα βιβλίο που ετοιμάζεται να εκδοθεί, ένα χακί αντρικό καπέλο τζόκευ, ένα φλυτζάνι με καφέ εσπρέσσο και μια κούπα με πράσινο τσάι είναι πάνω στο τραπέζι. Ανάμεσα σε αυτά, το τεύχος Ιουλίου 1987 ενός θρυλικού περιοδικού που αποτέλεσε ένα από τα σημαντικότερα “επεισόδια” στην ιστορία του ελληνικού περιοδικού Τύπου. Του ΚΛΙΚ.

 Τη “χρυσή εποχή” των έντυπων μέσων, δυστυχώς δεν την έζησα. Είχα όμως την τύχη να γνωρίσω τον συνεχιστή του γενάρχη των περιοδικών. Τον Άρη Τερζόπουλο. Χαμηλών τόνων, με απίστευτη πραότητα, ιδιαίτερη αίσθηση του χιούμορ, διορατικός, προσιτός, αφοπλιστικά ειλικρινής... Ένας άνθρωπος από τον οποίον κάποιος μπορεί να διδαχθεί πολλά. 

Από παλιά είχα την περιέργεια να μάθω για την ιστορία του θρυλικού ΚΛΙΚ και κυρίως για το πώς ξεκίνησε. Πόσο μάλλον τώρα που αρθρογραφώ γι’αυτό... “Θα ήθελα να μου πεις όσα περισσότερα γίνεται...” λέω στον Άρη κι εκείνος  αρχίζει να μου διηγείται...

Η ιστορία, λοιπόν, έχει ως εξής...

Είναι τέλος Ιουνίου 1987 και οι συνεργάτες του περιοδικού -ανάμεσά τους : Φώτης Γεωργελές, Μαλβίνα Κάραλη, Γιάννης Νενές, Λάουρα Ντε Νίγκρις, Βαγγέλης Περής- ετοιμάζουν το τεύχος Ιουλίου με αφιέρωμα για το AIDS. Την ασθένεια-τρομοκράτη της εποχής που συγκλόνισε όλο τον κόσμο.

Εν τω μεταξύ είχαν έρθει τα δελτία της κυκλοφορίας του ΚΛΙΚ. Το πρώτο τεύχος (Απριλίου 1987) είχε πουλήσει 18.000 περίπου, το δεύτερο 14.000 και το τρίτο... μόλις 11.000. Με τη συγκεκριμένη κυκλοφορία είναι αδύνατο να είναι βιώσιμο. Συγκρίνοντας με τεύχη του περιοδικού “ΓΥΝΑΙΚΑ” που πουλούσαν γύρω στα 80.000, μπορεί κάποιος να καταλάβει τη διαφορά...“Μαύρη μαυρίλα είχε πέσει...” λέει ο Άρης. 

Ο διευθυντής του περιοδικού, Πέτρος Κωστόπουλος, ανησυχεί μήπως τον παρέσυρε σε περιπέτεια... Οι δυο άντρες είχαν, τότε, στενή φιλία, εκτός από τη συνεργασία τους. Για μήνες πριν κυκλοφορήσει το περιοδικό, έκαναν τα βράδια μεγάλες βόλτες με τα πόδια στο Ψυχικό και στη Φιλοθέη, συζητώντας για το νέο εκδοτικό εγχείρημα...

“Ρε αφεντικό, μήπως θέλεις να το κλείσουμε;” ρωτά προβληματισμένος ο Πέτρος τον Άρη.

“Μμμ, λες; Πάμε σπίτια μας να το σκεφτούμε καλύτερα και μετά τα λέμε.” 

Έτσι κι έγινε. Το μεσημέρι πηγαίνουν να ξεκουραστούν κι αργότερα το απόγευμα, συνεννοούνται να βρεθούν σε κάποιο γυμναστήριο εκεί κοντά. Η σκέψη που κυριαρχεί στο μυαλό του Άρη είναι μία: το ΚΛΙΚ είναι ένα μικρό θηρίο“Μία τίγρης” όπως το παρομοιάζει. Αυτό ακριβώς λέει και στον Πέτρο όταν συναντιούνται και ότι... θα συνεχίσουν! Σε εκείνο το τεύχος κάνουν κάτι τελείως ριζοσπαστικό για την εποχή. Το ΚΛΙΚ Ιουλίου συνοδεύεται με δώρο ένα προφυλακτικό, που για τις τότε συνήθειες... ήταν κάτι το εξωπραγματικό! Σοκάρει πολλούς και προκαλεί τέτοια εντύπωση που σπάει τα τόσα συσσωρευμένα ταμπού. Πρόκειται για την πιο φθηνή διαφημιστική καμπάνια όλων των εποχών. Το δώρο είναι διαφημιστική χορηγία, οπότε το κόστος για τον εκδότη είναι μηδενικό. “Η πιο φθηνή διαφημιστική καμπάνια με τη μεγαλύτερη απόδοση”λέει ο Άρης. Το ίδιο απόγευμα όλοι συζητούν για το ΚΛΙΚ λόγω του προφυλακτικού, αλλά και της έρευνας για το AIDS. Ποτέ μέχρι τότε δεν είχε γραφτεί κάτι τόσο πλήρες γι’αυτό το θέμα. 

Εκείνο το τεύχος ξεπουλά κάτι παρά πάνω από 30.000 τεύχη που είχαν τυπώσει. Από εκεί και πέρα κάθε τεύχος κερδίζει σε κυκλοφορία, μέχρι που σε ενάμισι χρόνο φτάνει περίπου τα 150.000.

Ο Άρης πήρε το εκδοτικό ρίσκο που, ίσως, τότε, δεν θα έπαιρνε κανένας άλλος από τους εκδότες. Συμπέρασμα; Mιαευρηματική ιδέα, μια έμπευση της στιγμής από ανθρώπους που αγαπούν το νέο τους εγχείρημα, μπορεί να έχει μεγαλύτερη δύναμη απ’ όλα τα κεφάλαια του κόσμου... 

Αποτέλεσμα; Ο περιοδικός Τύπος στην Ελλάδα από τότε δεν είναι ο ίδιος. Το ΚΛΙΚ δεν γνωρίζει μόνο επιτυχία αλλά εγκαθίσταται σ’αυτή. “Απογειώθηκε...” θα πει ο Άρης... Κι αυτό οφείλεται σ’εκείνους που πίστεψαν και συνέβαλαν σ΄αυτήν την πορεία... Δούλεψε πολύ ο Πέτρος για το ΚΛΙΚ...” συμπληρώνει.

Έχουν περάσει 31 χρόνια ακριβώς από εκείνο το ιστορικό τεύχος. Και τί δεν έχει γραφτεί σ’αυτό το περιοδικό, και ποιά σπουδαία προσωπικότητα δεν έχει φιλοξενηθεί στις σελίδες του. 

Η ημερομηνία "γέννησής" του περιοδικού συμπίπτει με την ημερομηνία "γέννησης" του ηλεκτρονικού klik.  Το klik.gr Το πιο γρήγορα αναπτυσσόμενο site! 

Ο Άρης Τερζόπουλος μιλά γι`αυτό...

Μανταλένα Διαμαντή: Πότε και πώς δημιουργήθηκε η ιδέα για να φέρεις και πάλι το klik στο προσκήνιο;

`Αρης Τερζόπουλος: Όλα έδειχναν ότι το Κλικ ήθελε να ζήσει και πάλι. Όσο δούλευα στα περιοδικά, είχα πάντα την αίσθηση, ότι μερικά από αυτά, δεν ήταν απλώς ένα έντυπο, μια επιχείρηση, αλλά κάτι που είχε ζωή. Κάτι ζωντανό, κάτι σαν οντότητα. Με την Γυναίκα και το Κλικ, είχα πάντα την εντύπωση μιας εσωτερικής συνομιλίας. Πιθανόν να έχω και μεγάλη φαντασία. Και αυτή τη φορά ήξερα πως το Κλικ μου έλεγε, πως ήθελε να ξαναϋπάρξει. Σε κάτι τέτοια, σπάνια κάνω λάθος σ’ αυτό που ακούω. Αλλά επειδή ξέρω και τον εαυτό μου και επειδή ήξερα πως θα αντιδρούσα σε κάτι τέτοιο, φρόντισα να δεσμευτώ, να εμπλέξω τον εαυτό μου σε αυτό, με τέτοιο τρόπο που να μην μπορώ να κάνω πίσω. Ήταν βράδυ 11ης προς την 12η Απριλίου του 2015-που ήταν και το βράδυ της Ανάστασης- ήμουν καθισμένος μπροστά στο κομπιούτερ μου. Αφού είχαν ολοκληρωθεί όλες οι άλλες ετοιμασίες είχαμε αποφασίσει η διαδικτυακή "ανάσταση" του Κλικ-μετά τις περιπέτειες που είχε περάσει και το περιοδικό και εγώ- να συμπέσει με το βράδυ της Ανάστασης. Ακριβώς στις 12 η ώρα, την ώρα που άκουγα από την τηλεόραση το "Χριστός Ανέστη", η ομάδα της The Smilling Hippo, της εταιρίας που είχε αναλάβει το δημιουργικό μέρος της εμφάνισης της σελίδας, πάτησε το κουμπί και το Κλικ εμφανίστηκε στην οθόνη.

Αυτή είναι η τρίτη διαδικτυακή εμφάνιση του Κλικ. Το Κλικ ήταν το πρώτο ελληνικό περιοδικό που μπήκε στο διαδίκτυο, σε μια εποχή πολύ διαφορετική, που πολύ λίγοι ακόμη καταλάβαιναν την λειτουργικότητα του διαδικτύου. Ήταν επίσης μια εποχή που για να "κατεβάσεις" μια φωτογραφία χρειαζόσουν περισσότερο από ένα τέταρτο της ώρας.Το ηλεκτρονικό τοπίο είναι πολύ διαφορετικό από αυτό των εντύπων. Δεν είναι μόνο η ταχύτητα που κάνει την διαφορά. Σ` ένα περιοδικό έγραφες ένα θέμα τώρα, με προοπτική να το δεις δημοσιευμένο μετά από μερικές μέρες ή μερικές βδομάδες. Στο ηλεκτρονικό πεδίο, ένα θέμα εμφανίζεται στις οθόνες και λίγα μόνο λεπτά μετά την ολοκλήρωση του. Επίσης σ` ένα περιοδικό η κατεύθυνση της θεματολογίας είναι καθορισμένη μια και ο καθορισμένος αριθμός των σελίδων το επιβάλει. Ένα ηλεκτρονικό Μέσο Ενημέρωσης δεν έχει περιορισμούς στην θεματολογία του. Θεωρητικά μπορεί να συμπεριλαμβάνει ότι κυκλοφορεί σαν είδηση ή γεγονός. Ζούμε στην εποχή του διαδικτύου και στην εποχή της πληροφορίας. Ζούμε όμως επίσης και στην εποχή των Μέσων Κοινωνικής Δικτύωσης. Κι έτσι πια είδηση δεν είναι μόνο η είδηση, αλλά και η -συνήθως- άμεση αντίδραση του κοινού στη είδηση, κάτι που με την σειρά του δημιουργεί ειδήσεις πάνω στις ειδήσεις. 

Η τρίτη αυτή εμφάνιση συνέπεσε με μια μάλλον αλλοπρόσαλλη πολιτικά περίοδο και ένα τοπίο που φαινομενικά δεν ευνοεί τις καινούργιες προσπάθειες. Αλλά από την άλλη μεριά, γι αυτόν ακριβώς τον λόγο, είναι και η εποχή για καινούργιες προσπάθειες. Είναι η εποχή που πιθανότατα θα καθορίσει το μέλλον των επόμενων δεκαετιών...

ΜΔ:Αν μπορούσες να γυρίσεις πίσω το χρόνο, σε εκείνη την εποχή των περιοδικών , τί θα έπαιρνες μαζί σου στο σήμερα και τί θα άφηνες ; 

AT:Δεν νομίζω πως θα άλλαζα τίποτα. Έχω καταλήξει στο συμπέρασμα πως η ζωή που έχουμε είναι η μόνη που θα μπορούσαμε να έχουμε. Γι’αυτό γεννηθήκαμε. Για να κάνουμε αυτό που κάνουμε τελικά. Εξ ‘άλλου, όπως τυχόν θα έχεις καταλάβει από τα σωστά που κάνουμε κερδίζουμε, αλλά από τα λάθη που κάνουμε , μαθαίνουμε.

ΜΔ: Συγκρίνοντας την εποχή των περιοδικών με την εποχή του ηλεκτρονικού τύπου, βλέπουμε ότι η μετάδοση των πληροφοριών έχει γίνει άμεση , γρήγορη με πιο σύντομα κείμενα. Θεωρείς ότι ο κόσμος νοσταλγεί, ίσως, τα πιο ποιοτικά θέματα εκείνης της εποχής και τον τρόπο προσέγγισής τους. Θα ήθελα να μου μιλήσεις γι’αυτό και σε σχέση με το Klik.

AT:Αυτή η εποχή όπως όλες έχει και τα καλά της έχει και τα κακά της. Ένα ιδιαίτερα κακό που έχει είναι το ότι καθώς έχουν χαθεί κάποιες παλιές κοινωνικές συντεταγμένες, έχουν γίνει όλα χύμα. Σ’ αυτό δυστυχώς έπαιξε πολύ ρόλο και το στυλ του Σύριζα, όπου όλα είναι λίγο πολτός, η δήθεν επαναστατικότητα της μη γραβάτας και η μεγάλη άγνοια των κοινωνικών θεσμών. Είναι κι αυτό ένα σύμπτωμα της εποχής μας. Και καθώς έχουν σε μεγάλο βαθμό εκλείψει και τα περιοδικά στο περίπτερο, έχουν γίνει όλα κάπως χαώδη. Τα περιοδικά αναδείκνυαν κάποια συγκεκριμένη κουλτούρα των καιρών με αναφορές από το παρόν, αλλά και από το παρελθόν. Σήμερα μοιάζουν όλα να είναι το ίδιο σημαντικά ή ασήμαντα. Η είδηση για κάτι σημαντικό, περνάει ανακατεμένη με κάθε είδους ασήμαντη είδηση. Αυτό που έκαναν τα περιοδικά τότε, ήταν να ξεχωρίζουν από το χάος των καθημερινών ειδήσεων αυτά που είχαν κάποια μεγαλύτερη σημαντικότητα (αν και η λέξη είναι λίγο αδόκιμη).  Και ήξερες ανάλογα και με το μυαλό σου, πως σ’ αυτό το έντυπο που εμπιστεύεσαι θα έβρισκες τα πρόσωπα και τα θέματα μιας συγκεκριμένης κουλτούρας, που όμως ξεχώριζε σε ικανοποιητικό βαθμό, το σημαντικό από το ασήμαντο. Όταν περάσει κι αυτή η πρώτη εντύπωση και το χάος που έχει δημιουργηθεί από τον ηλεκτρονικό Τύπο, ίσως τα πράγματα ξεκαθαρίσουν κάπως σε σχέση με τι μπορεί να αποτελεί μια συνολική ιστορική κουλτούρα μας. Επίσης έχουμε συνηθίσει πια να διαβάζουμε και να επικοινωνούμε με “τηλεγραφήματα”. Είναι φαινόμενο της εποχής μας όπου όλα είναι βιαστικά. Ενημερωνόμαστε πολύ, αλλά μόνο επιφανειακά. Αλλά και πάλι όπως και πάντα, όποιος θέλει να αναζητήσει κάτι περισσότερο, μάλλον κάπου θα το βρει. 

ΜΔ:’Eχεις δύο κόρες: την Αφροδίτη και τη Δέσποινα. Αν μεγαλώνοντας θελήσουν να ακολουθήσουν τα δικά σου χνάρια σε αυτόν τον χώρο, ποιές είναι συμβουλές που θα τους δώσεις;

AT: Δεν έχω να τους δώσω καμιά συμβουλή. Παρά μόνο να το κάνουν αν το αγαπάνε.

ΜΔ:Το klik είναι το πιο γρήγορα αναπτυσσόμενο ελληνικό site αυτήν την περίοδο. Πώς φαντάζεσαι την εξέλιξή του;

AT: Ζούμε στην εποχή της πιο σημαντικής μετατόπισης στον χώρο της ενημέρωσης, καθώς τα κλασικά Μέσα Ενημέρωσης, οι εφημερίδες, τα περιοδικά, το ραδιόφωνο, ακόμη και η τηλεόραση, χάνουν συνεχώς έδαφος, το οποίο αντίστοιχα κερδίζουν τα ηλεκτρονικά Μέσα Ενημέρωσης. Και είναι και η πρώτη εποχή που οι αναγνώστες ενός ηλεκτρονικού εντύπου μπορούν να αλληλλοεπιδρούν στην διαμόρφωση του με τα σχόλια τους αλλά και με τη ενεργή συμμετοχή τους. Στην εποχή μας η επιτυχία ενός ηλεκτρονικού μέσου δεν εξαρτάται από το ηλεκτρονικό μέσο αυτό καθ` εαυτό, αλλά σε μεγάλο βαθμό και από το κατά πόσο, μια είδηση ή ένα άρθρο θα κοινοποιηθεί από τους αναγνώστες του στην προσωπική τους σελίδα στο Facebook ή στο Instagram ή όποια άλλη σελίδα. Σε παλιότερες εποχές μπορεί να υπήρχαν ίσως καλύτερα ή πιο "ψαγμένα" άρθρα, αλλά η ενημέρωση ήταν στα χέρια ενός μάλλον "κλειστού κυκλώματος", όσων δηλαδή είχαν την οικονομική δυνατότητα να λειτουργήσουν ένα Μέσο Ενημέρωσης και όσων συμμετείχαν σ` αυτό. Σήμερα δημιουργείται ένα "δευτερογενές πεδίο" που δημιουργείται από τους ίδιους τους αναγνώστες. Τα όσα διαδραματίζονται στα Μέσα Κοινωνικής Δικτύωσης, ο τρόπος που οι χρήστες αυτών των Μέσων αντιμετωπίζουν τα πρόσωπα και τα γεγονότα, αν τα εγκρίνουν, τα απορρίπτουν ή τα χλευάζουν, δημιουργεί ένα καινούργιο "πεδίο" που δεν υπήρχε πριν και που δημιουργεί από μόνο του γεγονότα. Έτσι στην επιτυχία ενός ηλεκτρονικού Μέσου, δεν αρκεί μόνο το το γράφει ή δεν γράφει, αλλά και ο τρόπος που "επικοινωνεί" την θεματολογία του με τους χρήστες των Μέσων Κοινωνικής Δικτύωσης. Πρόκειται για την μεγαλύτερη Επανάσταση που έχει γίνει στην Ενημέρωση, από τότε που ο Γουτεμβέργιος έκανε την εφεύρεση του. Η επιτυχία ενός ηλεκτρονικού Μέσου εξαρτάται σε πολύ μεγάλο βαθμό από τις "δεξιοτεχνίες" που αναπτύσσει στον τρόπο της επικοινωνίας του με τους αναγνώστες του.

Δεν μπορώ να μην αναφερθώ τέλος σε όλους όσους πίστεψαν στο Κλικ και με τις ευρηματικές τους ιδέες βοήθησαν στη γρήγορη εξέλιξή του, στα παιδιά που δούλεψαν στις διάφορες μορφές του Κλικ και στα παιδιά που δουλεύουν και στην σημερινή του ηλεκτρονική μορφή... Και φυσικά στους αναγνώστες οι οποίοι με τα θετικά τους σχόλια ενθαρρύνουν αυτήν την προσπάθεια...

Σήμερα κλείνουν τρία χρόνια από τότε που ξεκίνησε και πάλι το klik. Πριν δύο χρόνια περίπου, ξεκίνησα κι εγώ να αρθρογραφώ γι`αυτό...Το πρώτο μου κείμενο είχε τίτλο:"Η ευτυχία είναι επιλογή σου". Οφείλω να παραδεχτώ ότι δεν είναι μόνο ευτυχία, τύχη αλλά και ευλογία να συνεργάζομαι με τον Κύριο Άρη Τερζόπουλο...