04 Μαΐου 2016

Μάνος Χρυσοβέργης: Αποτυπώνοντας το σκληρό πρόσωπο του ερωτισμού

Μάνος | Χρυσοβέργης
«Υπάρχει και η κριτική της γυμνής δουλειάς που κάνω τώρα, πως προωθώ πράγματα ανώμαλα. Γενικά όταν ξεφεύγεις από το «ιλουστρασιόν» και το «καλογυαλισμένο», χτυπάει άσχημα σε κάποιους.» Από την Κατερίνα Χαμαλέλη

Παντού υπάρχουν λουλούδια για εκείνους που θέλουν να τα δουν, είπε ο Matisse. 
Ο Μάνος Χρυσοβέργης εντάσσεται σε «εκείνους» και στη συνέντευξη που μας έδωσε
στο διαμέρισμα του στο κέντρο της Αθήνας, απάντησε διεξοδικά στις ερωτήσεις μας
σχετικά με τη φωτογραφία, τις εμπνεύσεις του και τις-ας μου επιτραπεί ο όρος-
νατουραλιστικές του δημιουργίες. 

Πως ξεκίνησες τη φωτογραφία;

Είχα μια εμμονή με τον ερωτισμό και με το σουρεαλισμό. Γενικότερα μπορώ να πω πως πήγα στη φωτογραφία όταν είδα δουλειά του Bellmer, μετά από τον Bellmer πήγα στον Araki και ύστερα από τον Araki πήγα στον Moriyama και τον Petersen, με τους οποίους κόλλησα. O σουρεαλισμός γενικά έχει επαφή με τη φωτογραφία και τον θεωρώ ιδιαίτερα σημαντικό στην ιστορία των ιδεών και της ανθρωπότητας, οπότε με κάποιον τρόπο από εκεί ξεκίνησα. Η γενιά μου δεν ήταν η γενιά της «selfie», όπως πολύ κόσμος τώρα που βγάζει φωτογραφίες, οπότε ξεκίνησα με το να φωτογραφίζω άλλους ανθρώπους και όχι εμένα κάτι που συνεχίζεται μέχρι σήμερα.

Θυμάσαι από ποια ηλικία;

Δεν τα πάω τόσο καλά με τα χρόνια αλλά μπορώ να πω με βεβαιότητα, ότι τη φωτογραφία την πήρα στα σοβαρά όταν ήμουν στο δεύτερο έτος των σπουδών μου στην Κέρκυρα, Τεχνών Εικόνας και Ήχου, το 2005. Τότε έβγαζα τα πρώτα ψιλοερωτικά δείγματα της δουλειάς μου με την τότε σχέση μου και ύστερα κάποια φετιχιστικά πορτραίτα με κάποιες φίλες. Το πρώτο πιο σοβαρό έργο που έκανα ήταν η πτυχιακή μου, βγάζοντας γυμνούς ανθρώπους για δυο χρόνια, όπου έμενα στα σπίτια τους και τους φωτογράφιζα. Είχε πλάκα γιατί σε μια φάση είχα ξενοικιάσει και έμενα από δω κι από κεί στα σπίτια των μοντέλων μου. Ήταν ουσιαστικά  ένα γυμνό ημερολογιακό project. Τότε η φωτογραφία για μένα απέκτησε περισσότερο νόημα, έγινε μια πιο συγκροτημένη διεργασία. Το αποτέλεσμα μετατράπηκε σε βιβλίο, ατομική έκθεση, πήρε δεύτερο παγκόσμιο βραβείο στην κατηγορία γυμνό στα international photography awards, δημοσιεύτηκε σε περιοδικά και εικόνες του μπήκαν σε λεύκωμα για σύγχρονη φωτογραφία του εκδοτικού οίκου Thames and Hudson.

Πέρα από την ερωτική φωτογραφία με τι άλλο έχεις ασχοληθεί;  

Όπως έλεγε ο Φράνσις Μπέικον, «ανάμεσα στη ζωή και τον θάνατο, υπάρχει η βιαιότητα της ζωής». Αυτό μαζί με τον ερωτισμό, μπορώ να πω πως το έχω εσωτερικεύσει πάρα πολύ, οπότε αυτή τη σκληρότητα μπορώ να την αντλήσω από το περιβάλλον, πχ μπορώ να φωτογραφήσω ένα αμάξι σε λάσπες που να έχει την σκληρότητα και την παρακμή που με ενδιαφέρουν πάρα πολύ ή κάποια μαραμένα λουλούδια. Με την ίδια ματιά που βλέπω τον ερωτισμό, βλέπω και τον κόσμο γύρω μου, καθώς και την μουσική όπου είμαι περισσότερο γνωστός ως μουσικός (lastdaysofs.e.x./blackspring/ttwacd) στον χώρο που κινούμαι παρά στον χώρο της φωτογραφίας.

Θα φωτογράφιζες κάποιο ατύχημα; Γιατί βλέπουμε γενικά φωτογράφους να προκαλούν και με αυτόν τον τρόπο και δείχνει και την σκληρότητα που θέλεις να βγάλεις.

Δεν λειτουργώ σαν φωτογράφος δρόμου, να βγω και να «πιάσω»  κάτι έντονο που συμβαίνει στο περιβάλλον. Προτιμώ εγώ να δημιουργώ την ένταση. Επίσης αν βρισκόμουν μπροστά σε ατύχημα δεν ξέρω πως θα το αντιμετώπιζα αλλά σίγουρα ένα τέτοιο συμβάν θα άλλαζε αρκετά την οπτική που βλέπω τα πάντα. Είναι της λογικής ότι το άγχος του θανάτου δρα ως μοχλός πίεσης προς το να είμαστε δημιουργικοί. Ειδικά όσοι είμαστε της τελευταίας στιγμής και τα καταφέρνουμε περισσότερο έτσι (σκέφτεσαι ότι ο θάνατος θα έρθει έτσι ξαφνικά οπότε προκειμένου να αφήσεις κάτι πίσω σου δεν έχεις καιρό για χάσιμο και πρέπει να δημιουργήσεις κάτι αξιόλογο)

Έχεις δει κάποιον στον δρόμο-γνωστό ή απλά έναν τυχαίο-και να πεις πως «αυτόν θα ήθελα να τον φωτογραφήσω»;

Πάντα το κάνω αυτό. Τυχαίνει ακόμα και στον δρόμο να μιλήσω σε ανθρώπους, επίσης το Facebook με βοηθάει πάρα πολύ. Δεν χρειάζεται να μου είναι γνωστοί ήδη. Επίσης, είναι αρκετά τα άτομα τα οποία έρχονται από μόνα τους.

Όπως τα ζευγάρια;

Ναι και με τα ζευγάρια. Αυτό λειτουργεί και από στόμα σε στόμα. Ένα ζευγάρι που πιστεύει πως το έβγαλα καλά, θα το πει σε άλλο και μετά το άλλο στο επόμενο και πάει λέγοντας.
Υπάρχουν φυσικά και άτομα τα οποία θέλω να φωτογραφίσω σχεδόν εμμονικά, για παράδειγμα έχω 2-3 κοπέλες που μου αρέσουν φωτογραφικά και θέλω αρκετά να τις βγάλω, προσπαθώ να βγάζω την κοπέλα μου-που δεν με αφήνει- και γενικά άτομα που με εμπνέουν.

Στην Ελλάδα είμαστε αρκετά συντηρητικοί…

Ναι, σίγουρα. Ο συντηρητισμός είναι εχθρός.

Έχει υπάρξει έντονος σχολιασμός από τον κόσμο για τις φωτογραφίες σου;

Όταν συμμετείχα πριν χρόνια στο Athens Photo Festival, στο Γκάζι, καθόμουν από περιέργεια κοντά τις φωτογραφίες μου για να ακούω τι έλεγε ο κόσμος γι’αυτές.
Παρ’όλο που δεν είχα βάλει κάποιο φωτογραφικό πρότζεκτ από αυτά που κάνω τώρα, που θεματολογικά είναι πιο σκληρά, ακόμα και τότε λοιπόν σχολίαζαν πως «πωπω πως βγάζει έτσι τους ανθρώπους; Γιατί είναι τόσο άγριες οι εικόνες;».  Πολλές φορές δυστυχώς ακούς και άσχημα από άλλους φωτογράφους, είτε για λόγους ανταγωνισμού, είτε για λόγους διαφοράς ιδεών, είτε… είτε…

Ακόμη, υπάρχει και η κριτική της γυμνής δουλειάς που κάνω τώρα, πως προωθώ πράγματα «ανώμαλα», πως φωτογραφίζω τους ανθρώπους με έναν τρόπο βίαιο. Γενικά όταν ξεφεύγεις από το «ιλουστρασιόν», από το «καλογυαλισμένο»  χτυπάει άσχημα σε κάποιους. Θίγω τα συντηρητικά ανακλαστικά και είναι κάτι υπέρ μου αυτό, κάτι όμορφο. Ενοχλώ με θετικό τρόπο, ανασύρω ζητήματα που έχουν ιδιαίτερο ενδιαφέρον.

Όταν φωτογραφίζεις κάποιον πας σπίτι του ή αυτός έρχεται στο δικό σου;

Kάποιες φορές ναι κάποιες φορές έρχονται και εδώ. Αν ας πούμε μένουν με γονείς και είναι ζευγάρι… Έχουμε και αυτά τα θέματα τώρα στην κοινωνία μας, μένουν όλοι με τους γονείς και δεν βρίσκουν χώρο για να πηδηχτούν. Οπότε, έχει τύχει να πάω  μέχρι και σε ξενοδοχείο ημιδιαμονής για να φωτογραφίσω.

Είχες κάποια αξιοσημείωτη εμπειρία με αυτό; Είτε θετική είτε αρνητική.

Μία φορά που έσπασε τα νεύρα ένα ζευγάρι, διότι ήταν τόσο μικροαστικό και αδιάφορο, που σηκώθηκα και έφυγα μόνος μου. 

Ντρεπόντουσαν;
 
Όχι, περισσότερο ανέφεραν πόσο άσχημα περνάνε στην καθημερινότητα τους, το πόσο μιζεριάζουν και γενικά το κλίμα ήταν αποπνικτικό.

Και ένα θετικό είναι, όταν βλέπεις έναν άνθρωπο να πηδιέται μπροστά σου, πέρα από την ομορφιά του όλου πράγματος, ο άλλος κάπως σου ανοίγεται, σου αφήνεται. Με αυτόν τον τρόπο τον γνωρίζεις και είναι ενδιαφέρον να γνωρίζεις ανθρώπους.

Να σου πω πως το ιεραρχώ. Ένας άνθρωπος που έχει βγει γυμνός μπροστά σου, έχει ξεπεράσει κάποια πράγματα, αν κάνει σεξ μπροστά σου περισσότερα, αν κάνει bdsm sesion μπροστά σου ακόμη πιο πολλά. Οπότε, κατ’εμέ ένα άτομο που ξεπερνά κάποιες ντροπές και ταμπού αν μη τι άλλο σίγουρα θα έχει να σου πει κάτι ιδιαίτερο.

Δεν λέω πως είναι κακό να είναι κάποιος «σεμνός», απλά δεν θα μου ταίριαζε. Δεν θα μπορούσαμε να βρούμε σημεία επαφής μιας και με ενδιαφέρει τόσο ο ερωτισμός που παίζει με τα όρια.

Αν κάποιος σοκάρεται εύκολα, τι να πει με μένα;

Mια άλλη θετική εμπειρία που έχω ζήσει, είναι να έρχονται παιδιά που δεν έχουν ξανακάνει τίποτα μεταξύ τους για φωτογραφίες και το κάνουν για τη φωτογράφηση. Αυτό είναι κάτι ασυνήθιστο και ωραίο. Ή κάποιοι άλλοι που ήθελαν να κάνουν bdsmsessionκαι με ρώταγαν τι να κάνουν, αυτό ήταν κάτι όμορφο. Στο μέλλον θα θελα πολύ να βγάλω κόσμο να κάνει σεξ σε εξωτερικό χώρο, θα με ενδιέφερε να αποτυπώσω τον φόβο του να μην μας πιάσουν και την αίσθηση του ότι κάνεις κάτι ανεπίτρεπτο.

Στο εξωτερικό σκέφτεσαι να κάνεις κάποια έκθεση;


Έχω συμμετάσχει κατά καιρούς σε ομαδικές, τώρα για ατομική είναι λίγο δύσκολο. Δεν είναι όπως το 1950, που αναλάμβανε μια εκδοτική τα πάντα, τώρα είσαι μόνος σου. Πρέπει τη μισή μέρα να φωτογραφίζεις και την άλλη μισή να προωθείς τη δουλειά σου και γενικά δεν έχω κάτσει ακόμη να με «προωθήσω» τόσο καλά.

Κάποιους στόχους σχετικά με τα projects σου;

Να ξεκινήσω πάλι ατομικές εκθέσεις, να πουλήσω κανα έργο, να εκδοθεί κανα βιβλίο και να αρχίσω να στέλνω δουλειά μου σε διαγωνισμούς και περιοδικά προκειμένου να αποκτήσει ορατότητα...

Περισσότερα: Official Site/ Facebook