19 Φεβρουαρίου 2019

Βανέσα Ρεντγκρέιβ | Η grande dame του θεάτρου & κινηματογράφου που έχασε την κόρη της με τραγικό τρόπο

Η σπουδαιότερη ηθοποιός εν ζωή της εποχής μας, όπως ονομάστηκε από τους Άρθουρ Μίλερ και Τένεσι Ουίλιαμ.-Από τη Μανταλένα Μαρία Διαμαντή
Η σπουδαιότερη ηθοποιός εν ζωή της εποχής μας, όπως ονομάστηκε από τους Άρθουρ Μίλερ και Τένεσι Ουίλιαμ.-Από τη Μανταλένα Μαρία Διαμαντή

Tην είπαν “επαναστατημένο αστέρι” και “grande dame” του βρετανικού θεάτρου και του κινηματογράφου, εκείνη τη συναρπαστική γυναίκα, τη  μοναδική Βρετανίδα ηθοποιό  που έχει βραβευτεί με Όσκαρ, Έμμυ, Τόνι, Χρυσή Σφαίρα, Screen Actors Guild Award, βραβείο Φεστιβάλ Καννών και το 2010 έλαβε τιμητικό βραβείο BAFTA "ως αναγνώριση για την εξαιρετική συνεισφορά της στον κινηματογράφο". Τη  Βανέσα Ρέντγκρέιβ.

Η αλήθεια είναι ότι καμία άλλη Ευρωπαία -ίσως και Αμερικανίδα- ηθοποιός δεν έχει διαπρέψει τόσο στην οθόνη και στο θεατρικό σανίδι όσο και στη ζωή. 

Γεννιέται εν μέσω μιας χιονοθύελλας, στις 30 Ιανουαρίου του 1937 σε ένα μαιευτήριο του Λονδίνου. Εκείνη την ώρα, στις έξι το απόγευμα, ο πατέρας της, ηθοποιός Μάικλ Ρεντγκρέιβ, μονομαχεί με ξίφος στη σκηνή του θεάτρου “Ολντ Βικ”, με αντίπαλο τον Λόρενς Ολίβιε. Λαέρτης εναντίον Άμλετ. Κάποιοι γνέφουν στον πατέρα της από τα παρασκήνια, ψιθυρίζοντάς του: “Είναι κορίτσι”. Όταν πέφτει η αυλαία και οι ηθοποιοί υποκλίνονται μπροστά στο κοινό, ο Ολίβιε κάνει ένα βήμα μπροστά στη σκηνή ανακοινώνοντας στους έκπληκτους θεατές “Κυρίες και κύριοι, απόψε γεννήθηκε μια μεγάλη ηθοποιός, ο Λαέρτης απέκτησε μια κόρη.” Ο πατέρας της ήταν τότε ο πιο δημοφιλής ηθοποιός της Βρετανίας. Η μητέρα της , η Ρέιτσελ Κέμπσον, ήταν κι εκείνη ηθοποιός. Ήταν απόλυτα φυσικό,λοιπόν, το μήλο να πέσει κάτω από τη μηλιά. Η μικρή Βανέσα, όμως, είχε άλλα όνειρα. Μεγάλη της επιθυμία ήταν να γίνει μπαλαρίνα. Ινδαλμά της ήταν η Μαργκό Φοντέιν.  Δυστυχώς,όμως,στα 14 της χρόνια  είχε ήδη ύψος 1,80 και βάρος 60  κιλά. Με οδύνη συνειδητοποιεί ότι ο παρτενέρ της δεν θα μπορεί να την σηκώσει ψηλά και να την πιάσει στον αέρα. Μπορεί ο  κλασικός χορός να έχασε μια μπαλαρίνα, αλλά το θέατρο και το σινεμά κέρδισαν ένα μεγάλο ταλέντο. Μόλις τελειώνει το σχολείο, οι γονείς της τη στέλνουν στην Τοσκάνη. Εκεί γνωρίζει τον πολιτισμό της ιταλικής Αναγέννησης και μαθαίνει τέλεια την ιταλική γλώσσα. Η διανοούμενη Βανέσα μαθαίνει απ`έξω το μεγαλύτερο μέρος του Ηγεμόνα του Μακιαβέλι  και πολλές ωδές από την Κόλαση του Δάντη. Σπουδάζει υποκριτική στο Λονδίνο και στα 20 της χρόνια κάνει το θεατρικό της ντεμπούτο  στο έργο "Άγγιγμα του Ήλιου" με συμπρωταγωνιστή τον πατέρα της. 

Συνεχίζει με επιτυχία σε κλασικές παραστάσεις με το Βασιλικό Σαιξπηρικό Θέατρο.  Το 1958 πραγματοποιεί την πρώτη της κινηματογραφική εμφάνιση στην ταινία "Πίσω από τη μάσκα".Το 1961 γίνεται γνωστή όταν υποδύεται τη Ρόζαλιντ στο θεατρικό έργο As You Like It και από τότε πραγματοποιεί περισσότερες από 35 εμφανίσεις στο Γουέστ Εντ του Λονδίνου και στο Μπρόντγουεϊ, κερδίζοντας τα βραβεία Τόνι και Ολίβιε.Το 1962 παντρεύεται το Βρετανό σκηνοθέτη και κλασικό εκπρόσωπο του free cinema Τόνι Ρίτσαρντσον. Ο δεύτερος και ο τρίτος σύζυγός της θα είναι ο Φράνκο Νέρο και ο Τίμοθι Ντάλτον.  Το 1965 παίζει στην πρώτη της μεγάλη -όπως εκείνη τη χαρακτηρίζει- ταινία, το "Μόργκαν, ο τρελός εραστής".  Για αυτήν της την ερμηνεία,το 1966 θα της απονεμηθεί το βραβείο καλύτερης ηθοποιού στο Φεστιβάλ Καννών. Η κινηματογραφική της καριέρα από τότε εκτοξεύεται. 

Το 1977  πρωταγωνιστεί  μαζί με την Τζέιν Φόντα στην ταινία Τζούλια (Julia), για μία γυναίκα που δολοφονήθηκε από έναν Ναζί Γερμανό πριν το ξέσπασμα του Β` Παγκοσμίου Πολέμου για την αντίστασή της στο φασισμό. Η Ρεντγκρέιβ λαμβάνει υποψηφιότητα για Όσκαρ για την ερμηνεία της στο ρόλο της Τζούλια. Τότε, μέλη της Εβραϊκής Αμυντικής Ένωσης, οδηγούμενα από τον Ραβίνο Μέιρ Καέιν διαμαρτύρονται εναντίον της Ρεντγκρέιβ και της υπεράσπισής της υπέρ των Παλαιστινίων και συγκεντρώθηκαν έξω από το θέατρο όπου γινόταν η απονομή των βραβείων.

Η Ρεντγκρέιβ καταλήγει να κερδίζει το `Οσκαρ β` γυναικείου ρόλου και λέει: 

"Αγαπητοί μου συνάδερφοι, σας ευχαριστώ πολύ για αυτή την τιμή που κάνετε στη δουλειά μου. Νομίζω ότι η Τζέιν Φόντα και εγώ έχουμε κάνει την καλύτερή μας δουλειά και νομίζω ότι αυτό οφείλεται εν μέρει στο σκηνοθέτη μας Φρεντ Τσίνεμαν. Και επίσης πιστεύω ότι οφείλεται εν μέρει στο ότι πιστέψαμε και πιστεύουμε σε αυτό που εκφράζουμε--δύο ανάμεσα σε εκατομμύρια που έδωσαν τη ζωή τους και ήταν προετοιμασμένοι να θυσιάσουν τα πάντα στο αγώνα ενάντια στο φασισμό και τη ρατσιστική ναζιστική Γερμανία. Και σας χαιρετώ και σας τιμώ και νομίζω ότι θα πρέπει να είστε πολύ περήφανοι που τις τελευταίες εβδομάδες σταθήκατε ακέραιοι και δεν επιτρέψατε σε μια ομάδα σιωνιστών χούλιγκαν να σας τρομάξουν, των οποίων η συμπεριφορά είναι μια προσβολή προς όλους τους Εβραίους από όλο τον κόσμο και του μεγάλου και ηρωικού αγώνα τους ενάντια στο φασισμό και την καταπίεση. Σας χαιρετώ και σας ευχαριστώ και υπόσχομαι ότι θα συνεχίσω να μάχομαι για πάντα ενάντια στον αντισημιτισμό και στο φασισμό"."

Αργότερα, ο σεναριογράφος και παρουσιαστής των βραβείων Πάντι Τσαγιέφσκι λέει στο κοινό: "Υπάρχει κάτι που θα` θελα να τονίσω. Θα ήθελα να πω ότι έχω βαρεθεί και σιχαθεί ανθρώπους να εκμεταλλεύονται τα Βραβεία της Ακαδημείας για προπαγανδισμό της δικής τους προσωπικής προπαγάνδας. Θα ήθελα να πω στην Κυρία Ρεντγκρέιβ ότι η βράβευσή της με Όσκαρ δεν αποτελεί μια σημαντική στιγμή στην ιστορία, δεν απαιτεί μια διακήρυξη και ένα απλό "ευχαριστώ" θα ήταν αρκετό".

Οι κόρες της Ρεντγκρέιβ , Νατάσα Ρίτσαρντσον και Τζόελι Ρίτσαρντσον από το γάμο της με το σκηνοθέτη Τόνι Ρίτσαρντσον, έγιναν επίσης ηθοποιοί.

Ο γιος της Κάρλο Γκάμπριελ Νέρο, τον οποίο απέκτησε με τον Ιταλό ηθοποιό Φράνκο Νέρο, είναι συγγραφέας και σκηνοθέτης. Με το Νέρο γνωρίστηκαν στα γυρίσματα της ταινίας Camelot το 1967, τη χρονιά που χώρισε με τον σύζυγό της Τόνι Ρίτσαρντσον, ο οποίος την άφησε για τη Γαλλίδα ηθοποιό Ζαν Μορό. Παντρεύτηκαν μέσα στο 2006.

Σε διάστημα 14 μηνών (2009-2010), η Βανέσα Ρεντγκρέιβ χάνει τη μία κόρη της και τα δύο μικρότερα αδέρφια της. Η κόρη της Νατάσα χάνει τη ζωή της  το 2009 σε ατύχημα το οποίο προκάλεσε σοβαρό τραύμα στο κεφάλι. 

Οι συγγενείς της 45χρονης ηθοποιού πήραν την τραγική απόφαση να κλείσουν την μηχανική υποστήριξη, αφού της είπαν το "τελευταίο αντίο". Η Ρίτσαρντσον  έμεινε εγκεφαλικά νεκρή ύστερα από ατύχημα που είχε στην διάρκεια μαθήματος σκι, στον Καναδά.

Ο εκπρόσωπος του άντρα της, Λίαμ Νίσον, δήλωσε : "Ο Λίαμ, οι γιοί του και όλη η οικογένεια είναι συγκλονισμένοι από τον ξαφνικό, τραγικό θάνατο της λατρεμένης τους Νατάσα. Είναι ευγνώμονες για την στήριξη, την αγάπη και τις προσευχές όλων, και ζητούν να τους αφήσετε μόνους τους να θρηνήσουν το χαμό της".

Λίγο καιρό αργότερα, πεθαίνει ο αδερφός της Κόριν Ρεντγκρέιβ και η αδερφή της Λιν Ρεντγκρέιβ.

Επισκέφθηκε την Ελλάδα δύο φορές τους προηγούμενους μήνες έχοντας έτσι την ευκαιρία να συναντήσει πρόσφυγες και να δει από κοντά τις δράσεις των Γιατρών Χωρίς Σύνορα. "Όταν βλέπω τα μωρά και τις γυναίκες και τους άνδρες που προσπαθούν να τα προστατεύσουν, σκέφτομαι μακάρι να μπορούσα να σας προστατέψω, αλλά δεν μπορώ να ανοίξω τα σύνορα. Όμως οι κυβερνήσεις μπορούν και αναρωτιέμαι γιατί επιτρέπεται στις κυβερνήσεις να κλείσουν τα σύνορά τους. Έχω περάσει πολύ χρόνο στη ζωή μου με τους πρόσφυγες. Όμως ποτέ δεν ονειρεύτηκα όταν ήμουν νέα ότι θα βλέπω ανθρώπινα όντα να αντιμετωπίζονται με τον τρόπο που αντιμετωπίζονται από πολεμικές δυνάμεις ή κυβερνήσεις που ρίχνουν βόμβες, χωρίς να σκέφτονται αυτούς που υποφέρουν." είπε με συγκίνηση.

"Ένας άνθρωπος χάνει την οικογένειά του και το σπίτι του. Ένα παιδί στη θάλασσα προσπαθεί να αναπνεύσει. Μια μητέρα περπατάει χιλιάδες χιλιόμετρα με το μωρό της στην αγκαλιά. Δεν είναι ζήτημα χρώματος, γλώσσας, φυλής ή θρησκείας το να τους βοηθήσουμε. Είναι ζήτημα ανθρωπιάς" είπε πρόσφατα η αγαπημένη ηθοποιός.

Η ανεπανάληπτη Βανέσα Ρεντγκρέιβ, με την πλούσια καλλιτεχνική της παιδεία, το βάθος, την ευαισθησία και την πλαστικότητά της, δικαιωματικά κατατάσσεται στο πάνθεον των μεγάλων καλλιτεχνών του 20ού και του 21ού πρώτου αιώνα...