27 Νοεμβρίου 2020

Γιώργος Πετρίδης | Η Oμορφιά της Aτέλειας

Πως ο Γιώργος Πετρίδης μετά από πετυχημένη καριέρα χρηματιστή στην Νέα Υόρκη, έγινε ένας εξαιρετικός γλύπτης, που οι δημιουργίες του θυμίζουν χθόνιες φιγούρες `πρωτόπλαστων` που ξεπήδησαν μέσα από τη γη. Από τον Άρη Τερζόπουλο
Πως ο Γιώργος Πετρίδης μετά από πετυχημένη καριέρα χρηματιστή στην Νέα Υόρκη, έγινε ένας εξαιρετικός γλύπτης, που οι δημιουργίες του θυμίζουν χθόνιες φιγούρες `πρωτόπλαστων` που ξεπήδησαν μέσα από τη γη. Από τον Άρη Τερζόπουλο
"Ξέρεις τον Γιώργο Πετρίδη;" με ρώτησε η Μανίτα. Ήταν εκείνο το μεσημέρι που είχα πάει να την δω στο σπίτι της στην Φιλοθέη, κάποιες βδομάδες πριν από το δεύτερο λοκντάουν. Όχι δεν τον ήξερα. Ήξερα παλιότερα κάποιον Γιώργο Περίδη, που ήταν καλός μουσικός και καλός φίλος. 

" Ο Γιώργος είναι γλύπτης και είναι εξαιρετικός" μού είπε η Μανίτα " πάμε να τον γνωρίσεις , μένει εδώ απέναντι από το σπίτι μου". Και έτσι πήγαμε απέναντι, στο ισόγειο διαμέρισμα στην Φιλοθέη που είναι και το στούντιο του.

Ο Γιώργος Πετρίδης, ήταν εκεί και μας υποδέχτηκε χαμογελαστός, με εκείνον το αέρα άνεσης και εγκαρδιότητας, που έχουν οι άνθρωποι που έχουν ζήσει για πολλά χρόνια στην Νέα Υόρκη.


Μ`αρέσουν πολύ τα στούντιο των καλλιτεχνών. Έχουν εκείνη την ατμόσφαιρα, ενός άλλου τρόπου ζωής, που ξεφεύγει από τα συνηθισμένα, καθώς το κύριο στοιχείο που γεμίζει την ατμόσφαιρα, είναι η πνοή της δημιουργίας.

Και εκεί μέσα σ` αυτόν τον ωραίο χώρο, είδα για πρώτη φορά τις δημιουργίες του Γιώργου Πετρίδη.

Αυτές τις μορφές , που έμοιαζαν με χθόνια πλάσματα και έδιναν την εντύπωση ότι ξεπήδησαν από την γη, Εν μέρει ανθρωπινα όντα και εν μέρει πλάσματα από πηλό, που μόλις είχαν γευτεί την ανάσα της ζωής, αλλά ακόμη κουβαλούσαν επάνω τους, την μήτρα από πηλό που τα είχε γεννήσει. Έχοντας ακόμη επάνω τους τα σημάδια της καταγωγής τους και επίσης τα χρώματα που είχε προσθέσει στο σώμα τους ο γήινος δημιουργός τους.

Μια εικόνα που εντυπωσιάζει με την αμεσότητα της και έχει επάνω της τη δύναμη του ακατέργαστου σκόπιμα, σαν ένα ενδιάμεσο στάδιο, ανάμεσα στο τι ήταν και το τι θα γίνουν.

Λίγο αργότερα και αφού είχαμε συζητήσει για κάποια ωρα, ο Γιώργος Πετρίδης, μου δώρισε και ένα βιβλίο αφιερωμένο στη δουλειά του και που έχει τον χαρακτηριστικό τίτλο " The Beauty of Imperfection"- "Η Ομορφιά της Ατέλειας".

Και είναι αυτές οι δύο λέξεις, η "Ομορφιά" και η "Ατέλεια" που αποτελούν το πυρήνα της δουλειάς του Γιώργου Πετρίδη. 

Πως όμως δυο φαινομενικά αντίθετες έννοιες, όπως είναι η "Ομορφιά" και η "Ατέλεια", να συνδυαστούν έτσι ώστε να αποτελούν μια εξαιρετική δημιουργική ιδέα.

Για να καταλάβει κάποιος καλύτερα ένα οποιοδήποτε έργο τέχνης, έναν πίνακα ή ένα γλυπτό, δεν αρκεί να του ρίξει μια ματιά, ή έστω πολλές ματιές. Είναι χρήσιμο να έχει κανείς, κάποιες γνώσεις κοινωνιολογίας, ή κοινωνικής ψυχολογίας και επίσης να τοποθετήσει αυτό το συγκεκριμένο έργο, μέσα στα δεδομένα της εποχής στην οποία δημιουργήθηκε. Χωρίς αυτήν την επίγνωση είναι δύσκολο να καταλάβουμε γιατί ο κόσμος κάποιους αιώνες πριν άκουγε, το πιο τέλειο είδος μουσικής που έχει υπάρξει, αυτήν που ονομάζουμε "κλασσική μουσική" και γιατί σήμερα κάποιους αιώνες αργότερα, που η ανθρωπότητα έχει κάνει τεράστια άλματα, ακούμε την μουσική που ακούμε, που θεωρητικά είναι πιο "ατελής" από την κλασσική μουσική. Γιατί πήγαμε μουσικά προς τα "πίσω" ενώ εδώ και πολλά χρόνια ο κόσμος τρέχει με ολοένα μεγαλύτερη ταχύτητα προς τα "εμπρός";Χωρίς αυτήν την επίγνωση είναι δύκολο να καταλάβουμε, γιατί ο Λεονάρντο Ντα Βίντσι θεωρείται ο μεγαλύτερος απ` όλους και γιατί ο Πικάσο, εκτός από το ότι το όνομα του έχει γίνει συνώνυμο με την ζωγραφική, ήταν και ένας "προφήτης" για το μέλλον της ζωγραφικής.

Κάθε εποχή έχει ένα νόημα και έναν πυρήνα που την εκφράζει και πολύ συχνά είναι μια "ενδιάμεση" εποχή, ανάμεσα στο χθες και το αύριο. Η εποχή που ζούμε είναι αυτό που θα λέγαμε "υβριδική". Είναι τόσες πολλές οι εξελίξεις που "τρέχουν", είτε στην τεχνολογία, στην ιατρική και επίσης τόσο γιγαντιαία τα προβλήματα, όπως αυτά με το περιβάλλον ή τις κοινωνικές ανισότητες, που μοιραία θα οδηγήσουν σε κάτι "άλλο", καλύτερο ή χειρότερο δεν μπορεί να ξέρει κανείς, αλλά το σίγουρο είναι πως υπάρχει έντονη η ανάγκη μιας καινούργιας ισορροπίας, σε σχέση με την σημερινή ανισορροπία. Μια ανισορροπία που την ανέδειξε ακόμη περισσότερο η περιπέτεια της πανδημίας.

Είτε πρόκειται για συνειδητή, είτε για ασυνείδητη επιλογή, η γλυπτική του Γιώργου Πετρίδη εκφράζει με τον καλύτερο τρόπο, αυτήν την "αγωνία της γέννησης" καθώς τα "πλάσματα του, με έντονες τις ατέλειες στην δομή τους, μοιάζουν σαν να αναζητούν το οριστικό τους σχήμα. Έτσι έντονα δημιουργικός είναι και ο τρόπος που φτάνει στην τελική μορφή, αυτού που θέλει να εκφράσει με κάθε μια από τις μορφές που δημιουργεί, καθώς τις "συνθέτει" και στην συνέχεια τις αποδομεί, αφαιρεί και προσθέτει, για να φτάσει εκεί που θέλει. 

Από ένα χρηματιστή που έζησε για χρόνια στο εξελιγμένο περιβάλλον της Wall Street, ίσως θα περίμενε κανείς μια έκφραση πιο "εκλεπτυσμένη". Ο Γιώργος Πετρίδης αν και θαυμάζει όσο τίποτα την τελειότητα της "κλασικής αρχαίτητας" εν τούτοις έλκεται από την δύναμη των μορφών της αρχαϊκής περιόδου, ενώ δεν λείπουν οι επιρροές από πιο σύγχρονες εκφράσεις, όπως του Alberto Giacometti   και του Charles Ray ή και ακόμη πιο σύγχρονων όπως ο Huma Bhabha και ο Thomas Houseago.

Ξεκινώντας με ένα μοντέλο που συχνά παίρνει πόζες γνωστών αγαλμάτων, όπως η Αφροδίτη της Μήλου, ο Γιώργος Πετρίδης φτιάχνει αρχικά ένα πρόπλασμα της φιγούρας που θέλει να δημιουργήσει, χρησιμοποιώντας υγρό πηλό ή και πλαστελίνη. Πάνω σ` αυτό το πρόπλασμα επεμβαίνει στην συνέχεια με εργαλεία την μνήμη και την φαντασία του, προσθέτοντας ή αφαιρώντας για να φτάσει στο επιθυμητό αποτέλεσμα.

" Όλοι επηρεαζόμαστε από την κουλτούρα μας" λέει ο Γιώργος Πετρίδης " μπορεί να περάσεις χρόνια προσπαθώντας να αποβάλεις αυτές τις επιρροές, αλλά η αλήθεια είναι ότι έχουν περάσει στο σύστημα σου"

Η πορεία της ζωής του Γιώργου Πετρίδη ήταν εξ ίσου "παράδοξη" όπως και τα δημιουργήματα του. Φαινομενικά όμως. Γιατί στην ουσία πρόκειται για μια αναζήτηση που βρήκε τον τελικό της στόχο. Γεννημένος στην Αθήνα το 1964 ο Γιώργος Πετρίδης μεγάλωσε στην Αθήνα και στην Νέα Υόρκη. Οι σπουδές του στην Νέα Υόρκη ξεκινούν από την γλυπτική στο New York Studio Schooll και φτάνουν μέχρι την Κλασσική Ελληνική Φιλοσοφία στο Χάρβαρντ και δύο μεταπτυχιακά στα Οικονομικά στο Stafford University. Μετά από αυτά ακολούθησε μια πετυχημένη καριέρα χρηματιστή στην Wall Street. Αλλά ήταν η τέχνη που τον κατέκτησε τελικά και αφού πέρασε ένα στάδιο στην ζωγραφική, κατέληξε σ` αυτό που πάντα τον ενδιέφερε. Στην γλυπτική. 

Περισσότερα για τον Γιώργο Πετρίδη μπορείτε να βρείτε στο

www.petrides.art

Σ` αυτό το σημείο όμως επιτρέψτε μου να σας παραθέσω το κείμενο που έγραψε για τον Γιώργο Πετρίδη, η cultural manager και Συντηρήτρια Έργων Τέχνης στο Μουσείο Μπενάκη. , Ελευθερία Γκούφα:

Λίγα Λόγια για τον καλλιτέχνη

Ο Γιώργος Πετρίδης, ζει και εργάζεται στη Νέα Υόρκη και την Αθήνα. Δημιουργεί γλυπτά, τα οποία διαπραγματεύονται διαχρονικά θέματα της αρχαίας ελληνικής γλυπτικής μέσω μιας σύγχρονης ματιάς. Γεννήθηκε το 1964 στην Αθήνα, και μεγάλωσε στη Νέα Υόρκη και την Αθήνα. Ήταν μόλις πέντε ετών, όταν επισκέφτηκε για πρώτη φορά το Metropolitan Museum of Art και το Museum of Modern Art στη Νέα Υόρκη. Με την επιστροφή του στην Αθήνα, σε ηλικία 10 ετών, μια θεία του ξεναγός του μεταλαμπάδευσε τις γνώσεις της για τον Παρθενώνα, τους θησαυρούς του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου και άλλων αρχαιολογικών χώρων. Γενικότερα, στο σπίτι οι τέχνες διαδραμάτιζαν ένα σημαντικό ρόλο. 

Έμαθε να δημιουργεί τέχνη παρακολουθώντας μαθήματα σχεδίου, ζωγραφικής και γλυπτικής, σε άτακτα χρονικά διαστήματα για πάνω από είκοσι χρόνια. Σπούδασε στο New York Studio School, τη σχολή που ουσιαστικά ανέδειξε τους σημερινούς κορυφαίους καλλιτέχνες, όπως είναι ο Christopher Wool και  η Cecily Brown. Έχει σπουδάσει επίσης στο Παρίσι, στην Academie de la Grande Chaumiere, όπου φοίτησαν πολλοί γνωστοί γλύπτες, μεταξύ των οποίων ο Bourgeois, ο Calder, ο Giacometti, ο Noguchi, ο Olitski και ο Richier.


 Οι προηγούμενες σπουδές του ήταν πάνω στην Κλασική Ελληνική Φιλοσοφία στο Harvard University (1985), ενώ στη συνέχεια επακολούθησαν δυο μεταπτυχιακά  στα Οικονομικά από το Stanford University (1993), περίοδο κατά την οποία συνεργάστηκε με τον Πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη. Μετά τις σπουδές του στα Οικονομικά, διέγραψε μια επιτυχημένη καριέρα στη Wall Street της Νέας Υόρκης. Κατόπιν πέρασε σταδιακά στην πλήρη ενασχόληση με την τέχνη, με αποτέλεσμα να είναι σήμερα ένας επιτυχημένος επαγγελματίας καλλιτέχνης που εκθέτει στη Νέα Υόρκη, την Αθήνα και τη Μύκονο. Πιο συγκεκριμένα συμμετείχε σε σειρά εκθέσεων στη Νέα Υόρκη, ενώ στην Ελλάδα, το έργο του παρουσιάστηκε σε γκαλερί της Αθήνας και προσφάτως στη Δημοτική Πινακοθήκη της Μυκόνου (ΚΔΕΠΠΑΜ).

 Λίγα λόγια για το έργο του

 Ο Γιώργος Πετρίδης μέσα από το έργο του διερευνά την ομορφιά των ανθρώπων και της ζωής, για να αποτυπώσει γλυπτικά την ανθρώπινη εμπειρία στη μορφή του σώματος και του κεφαλιού. Η ομορφιά της ατέλειας είναι τόσο σημαντική στη δουλειά του, που αποτελεί και τον τίτλο του πρόσφατου βιβλίου του “The Beauty of Imperfection”, (έκδοση 112 σσ, με σκληρό εξώφυλλο). Ο καλλιτέχνης δεν μιμείται το κλασικό - εξιδανικευμένο ανθρώπινο σώμα. Αντί αυτού, τον απασχολούν οι «ατέλειες» - των συνανθρώπων του και της ζωής εν γένει - πώς η ουσία και η αλήθεια της ανθρώπινης ύπαρξης παραμένει όμορφη, ίσως περισσότερο από μια επίπλαστη «τέλεια» ομορφιά. Σε κάθε περίπτωση, στο έργο του διαφαίνεται ο διαφορετικός τρόπος «ανίχνευσης» της ομορφιάς, γνώρισμα που αποτελεί και την ειδοποιό διαφορά του σε σχέση με άλλους γλύπτες.

 

Τα γλυπτά του κυμαίνονται σε μια κλίμακα από τα 10 εκατοστά ενώ μπορούν να ξεπεράσουν το φυσικό μέγεθος, (κυρίως σε γλυπτά εξωτερικού χώρου). Τα μικρότερα έργα του είναι μερικές φορές μακέτες (πρωτότυπων έργων) σε φυσικό μέγεθος, ενώ άλλες φορές προορίζονται τα ίδια να αποτελέσουν το τελικό έργο. Εξάλλου, όπως είναι γνωστό και από την τέχνη των προγόνων μας, οι εκφραστικές δυνατότητες ενός έργου που είναι κοντά στις φυσικές ανθρώπινες αναλογίες, δύναται να είναι ισχυρότερες από ένα μικρότερο, επιτραπέζιο έργο. Δημιουργεί μακέτες ύψους από 10 εκ. έως 90 εκ., οι οποίες στη συνέχεια μπορούν να μεγενθυθούν είτε σε φυσικό μέγεθος, είτε σε μεγαλύτερο από αυτό. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι το έργο με τίτλο, “Deisis” που παρουσιάστηκε στην Πινακοθήκη της Μυκόνου στην οδό Καλογερά και κατάφερε να κεντρίσει το ενδιαφέρον των παιδιών του νησιού.

 Εικόνα 2. "Deisis"

Εξετάζοντας κάποια από τα έργα του Πετρίδη διαπιστώνουμε έντονες καλλιτεχνικές επιρροές από τις Κυκλάδες. Ενδεικτικό  παράδειγμα αποτελεί το γλυπτό Alex de Milo”, επηρεασμένο από την Αφροδίτη της Μήλου (Μουσείο  Λούβρου, Παρίσι). Πρόκειται για ένα από τα πιο γνωστά μαρμάρινα αγάλματα, του τέλους της ελληνιστικής περιόδου (130 π.Χ.), το οποίο βρέθηκε το 1820 στη Μήλο, ενώ εικάζεται ότι φιλοτεχνήθηκε εκεί.

Για τη δημιουργία του συγκεκριμένου έργου, η Άλεξ, μια κινηματογραφίστρια πόζαρε ως μοντέλο στην ιστορική στάση. Παρ’ όλα αυτά, η εκδοχή του Γιώργου Πετρίδη δεν αποτελεί ένα πιστό αντίγραφο, καθώς πρόκειται για ένα γλυπτό που κατεξοχήν αποσκοπεί στην ανάδειξη της ομορφιάς και της προσωπικότητας. Στα έργα του αποτυπώνει το προσωπικό του ύφος, μέσα από μια δημιουργική διαδικασία βασισμένη στη δική του εφεύρεση: επιλέγει τη στάση του μοντέλου που συχνά είναι εμπνευσμένη από ένα ιστορικό έργο, από την οποία παράγει την πρώτη μορφή από πηλό. Μετά την απομάκρυνσή του, ξαναδημιουργεί το έργο μέσω της μνήμης και της φαντασίας του.

Εικόνα 3. Αφροδίτη της Μήλου, Εικόνα 4. "Alex de Milo"

(Μουσείο  Λούβρου, Παρίσι).     

 Ένα σημαντικό μέρος της δουλειάς του αφορά την ατέρμονη έρευνα, την επαφή και την επιστροφή στην ιστορία και τον αρχαίο πολιτισμό. Απόδειξη αυτών είναι και η επίσκεψη του στις Μέλανες της Νάξου (εικ.1), καθώς επίσης και η περιήγηση του σε μουσεία όλου του κόσμου. Στην φωτογραφία (εικ.5) ο καλλιτέχνης φαίνεται να ερευνά το γλυπτό στο Μουσείο της Ακρόπολης, (δυστυχώς όχι το πρωτότυπο, αλλά ένα αντίγραφο του), όπως χαρακτηριστικά αποδεικνύει η λεζάντα του με το ακρώνυμο “ΒΜ”, αφού βρίσκεται στο Βρετανικό Μουσείο.


Εικόνα 5. Γ. Πετρίδης, Μουσείο ΑκρόποληςΕικόνα 6. "Kevin"

 Στην εικ.6 απεικονίζεται ένα γλυπτό του Γ. Πετρίδη σε διαδικασία παραγωγής στο ατελιέ του στη Νέα Υόρκη, το οποίο είναι εμπνευσμένο από τον Θεό του ποταμού Κηφισού / Ιλισού από το Δυτικό Αέτωμα του Παρθενώνα. Επειδή ο γλύπτης δεν παράγει αντίγραφα, στο συγκεκριμένο έργο δεν δίστασε να προσθέσει χαρακτηριστικά όπως το κεφάλι και το δεξί χέρι, τα οποία λείπουν από το πρωτότυπο. Για τη δημιουργία αυτού του γλυπτού, χρησιμοποίησε ως μοντέλο έναν αφρικανοαμερικανό μπόξερ με το όνομα Kevin. 

Ένα άλλο παράδειγμα από την πρώιμη ελληνική ιστορία είναι το γλυπτό του με τίτλο Frances of Auxerre”. Έπειτα από την επίσκεψη του στο Λούβρο για έρευνα, είδε το αρχαϊκό άγαλμα με την ονομασία Lady of Auxerre(s), το οποίο βρέθηκε στην Κρήτη και χρονολογείται από το 650 π.Χ. Σε αυτήν την περίπτωση, την προσοχή του μαγνήτισε η ασυνήθιστη θέση του δεξιού χεριού. Στην ελληνική γλυπτική αυτής της περιόδου αλλά και κατά τη διάρκεια της κλασικής, το γυναικείο γυμνό ήταν σπάνιο. Ωστόσο, δεδομένου του ενδιαφέροντος του για το ανθρώπινο σώμα, προτίμησε μια γυμνή αποτύπωση. Παρομοίως, δεν ακολούθησε την αρχαϊκή γυναικεία αναπαράσταση των ποδιών σε μια ομοιόμορφη θέση. Επέλεξε να τοποθετήσει το αριστερό πόδι προς τα εμπρός, όπως χαρακτηριστικά φέρουν οι περισσότεροι Κούροι της αρχαϊκής και της κλασικής περιόδου, εκ των οποίων πλειοψηφικά οι σπουδαιότεροι βρίσκονται στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο της Αθήνας.

 

Εικόνα 7“Frances of Auxerre”.Εικόνα 8. Lady of Auxerre(s).

 Αναφορικά με τους πιο σύγχρονους Έλληνες γλύπτες, οι επιρροές στο έργο του Πετρίδη εντοπίζονται στον κατεξοχήν αναγνωρισμένο γλύπτη των Κυκλάδων και πιο συγκεκριμένα της Τήνου: τον Γιαννούλη Χαλεπά. Πολλά από τα κεφάλια που φιλοτεχνεί φέρουν ομοιότητες από τον μεγάλο Έλληνα γλύπτη.


Εικόνα 9. Άνω δεξιά και κάτω αριστερά έργο του Γ. Χαλεπά                     Άνω αριστερά και κάτω δεξιά έργο του Γ. ΠετρίδηΣτο σύνολο της δουλείας του ο Γ. Πετρίδης, είναι γνωστός για τη χρήση του χρώματος στα γλυπτά του. Σημειώνει ότι τα περισσότερα δυτικά γλυπτά των τελευταίων αιώνων είναι μονόχρωμα, συχνά χάλκινα. Εκείνος όπως και οι αρχαίοι, χρησιμοποιεί το χρώμα σχεδόν σε όλα τα έργα του. Μερικές φορές προτιμά το ακρυλικό όπως στην περίπτωση του Alex de Milo”. Άλλες στιγμές επιλέγει αλεσμένα μέταλλα που οξειδώνει με τη χρήση οξέων όπως στο Frances of Auxerre”, κάνοντας με αυτόν τον τρόπο μια σαφή αναφορά στα όμορφα οξειδωμένα μέταλλα που εκτίθενται στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο της Αθήνας.

Αδιαμφισβήτητα, το παρελθόν πάντα επηρέαζε και συνεχίζει να επηρεάζει το παρόν, ιδίως στο χώρο των Τεχνών. Εντούτοις, τη δεδομένη στιγμή δεν υπάρχει άλλος γλύπτης με έδρα τη Νέα Υόρκη, που να γεφυρώνει τις δυο Ηπείρους και τις δυο εποχές μέσα από έναν «παράλληλο» διάλογο:… του χθες και του σήμερα.