05 Ιουνίου 2019

Μανταλένα Μαρία Διαμαντή | 7 λέξεις που σημάδεψαν την καρδιά μου

7 λέξεις που σημάδεψαν την καρδιά μου | Μανταλένα Μαρία Διαμαντή | Άρης Τερζόπουλος | βιβλίο | συνέντευξη | klik | Εκδοτικός Οργανισμός Λιβάνη
Συνέντευξη με τη δική μας Μανταλένα, η οποία εκδίδει το πρώτο της βιβλίο γράφοντας με τον ευαίσθητο και χαρακτηριστικό τρόπο της, για τις 7 λέξεις με τις οποίες όλοι βρισκόμαστε αντιμέτωποι κάποια στιγμή της ζωής μας.-Από τον Άρη Τερζόπουλο
Συνέντευξη με τη δική μας Μανταλένα, η οποία εκδίδει το πρώτο της βιβλίο γράφοντας με τον ευαίσθητο και χαρακτηριστικό τρόπο της, για τις 7 λέξεις με τις οποίες όλοι βρισκόμαστε αντιμέτωποι κάποια στιγμή της ζωής μας.-Από τον Άρη Τερζόπουλο

Γνώρισα τη Μανταλένα τέτοιο καιρό, τρία χρόνια πριν.  Καλοκαίρι του 2016. Λίγους μήνες νωρίτερα από τότε, στην αρχή του χρόνου, είχαμε βγάλει μια ανακοίνωση στο Κλικ που σε λίγο θα έκλεινε τον πρώτο χρόνο της ζωής του στο Ίντερνετ, ζητώντας καινούργιους συνεργάτες, πέρα από εκείνους με τους οποίους είχαμε ξεκινήσει. Δεν ξέρω αν η Μανταλένα είχε δει την ανακοίνωση μας  ή είχε αποφασίσει να μας γράψει από μόνη της. Όπως έκανα και με όλα τα παιδιά που ήθελαν να αρχίσουν να γράφουν στο Κλικ, της  ζήτησα να στείλει στο μέιλ κάτι που είχε γράψει, οτιδήποτε  για να δω αν υπήρχε λόγος για μια πιθανή συνάντηση. Έστειλε πράγματι ένα πολύ καλά γραμμένο κομμάτι, που αν θυμάμαι καλά ήταν για τον Τζον Κένεντι Τζούνιορ και είχε ήδη δημοσιευτεί  ή θα δημοσιευόταν σε κάποιο άλλο σάιτ. Μου θύμισε τα κομμάτια που δημοσιεύαμε παλιότερα είτε στο Κλικ είτε στην Γυναίκα. Ένα πλήρες πορτρέτο για τον γιο του δολοφονημένου Προέδρου των ΗΠΑ Τζον Κένεντι, που είχε βρει κι αυτός θάνατο σ’ ένα λίγο μυστήριο και τραγικό αεροπορικό δυστύχημα, μαζί με την γυναίκα του και την αδελφή της. Ήταν ωραία γραμμένο, οπότε επικοινώνησα μαζί της για να κανονίσουμε μια συνάντηση στα γραφεία του Κλικ, που τότε ήταν στην οδό Κολοκοτρώνη. Αλλά μια το ένα, μια το άλλο, η συνάντηση άργησε κάπως να γίνει. Ήταν ήδη τέλος Μαΐου. Τελικά βρεθήκαμε Ιούνιο μήνα και αφού συζητήσαμε για λίγο της είπα ότι το μεν κείμενο της ήταν πολύ καλό, αλλά υπήρχε ένα πρόβλημα. Οι θέσεις συνεργατών που ζητούσαμε είχαν ήδη συμπληρωθεί και δεν ήξερα εκείνη τη στιγμή αν μπορούσαμε να απασχολήσουμε άλλους συνεργάτες. Θα το ήξερα μόνο προς τον Σεπτέμβριο-Οκτώβριο όταν θα γνώριζα και αν θα υπήρχε ευχέρεια για άλλους συνεργάτες. Της είπα λοιπόν ότι θα μπορούσαμε να κρατήσουμε κάποια επαφή και μετά το καλοκαίρι να δούμε τι θα γινόταν. Μου είχε πει ότι επειδή έχει δυο πολύ μικρά παιδιά, δεν θα μπορούσε να δουλεύει σε ώρες γραφείου, αλλά μόνο από το σπίτι, όπως άλλωστε γινόταν και με πολλούς συνεργάτες σε ηλεκτρονικά Μέσα Ενημέρωσης. Μεσολαβούσε και το καλοκαίρι οπότε της είπα αν στο διάστημα αυτό ήθελε έτσι για προπόνηση να γράφει που και που κάποιο θέμα, αυτό ήταν στην δική της επιλογή. Και πράγματι κάπως έτσι έγινε. Στο διάστημα του καλοκαιριού έστελνε τα θέματα της από καιρό σε καιρό και μου είχε κάνει έκπληξη ο πολύ γρήγορος τρόπος που προσαρμοζόταν στο στυλ του Κλικ, που δεν ήθελα να έχει σχέση μια και ήδη βρισκόμασταν σε μιαν άλλη εποχή, με το στυλ που είχε το Κλικ παλιότερα ως έντυπο και είχαν οδηγήσει στην μεγάλη επιτυχία του. 

Όμως οι καιροί είχαν αλλάξει και μαζί τους η θεματολογία, αλλά και το στυλ της γραφής, που στα ηλεκτρονικά Μέσα χρειάζεται να είναι πιο σύντομο και πιο περιεκτικό. Είχα επίσης παρατηρήσει ότι η επιλογή της θεματολογίας της, ήταν αυτή που θα της ζητούσα. Θέματα μιας διαχρονικής κουλτούρας.

Βρεθήκαμε για δεύτερη φορά μετά το καλοκαίρι, γύρω στον Οκτώβριο αν θυμάμαι καλά. Και της είπα τότε, ότι θα μπορούσαμε να συνεργαστούμε είτε άμεσα είτε από την αρχή του καινούργιου χρόνου. Η Μανταλένα προτίμησε να αρχίσει την συνεργασία της άμεσα.

Η εξέλιξη της από ‘κει και πέρα με εξέπληξε πολλές φορές. Δεν ήταν μόνο το ότι η ταχύτητα και η ευχέρεια της στο γράψιμο εξελισσόταν μέρα με την ημέρα, αλλά ήταν και το ότι κατανοούσε πολύ καλά το ποιο ήταν το ζητούμενο της ενημέρωσης στην εποχή που ζούσαμε, όπως και κάποιες πολύ ιδιαίτερες τεχνικές που πρέπει να αναπτύσσει ένα Μέσον στην εποχή μας. Με την απέραντη, αλλά ελάχιστα ουσιαστική ενημέρωση. Το να μπορείς να προσφέρεις κάτι ουσιαστικό στην εποχή μας, με εύληπτο τρόπο είναι ένα στοίχημα πολύ δύσκολο να κερδηθεί.

 Η Μανταλένα τα καταλάβαινε αυτά κάθε μέρα και καλύτερα. Και με έκανε πολύ συχνά να απορώ το πώς το κατάφερνε αυτό, έχοντας και δυο μικρά, που συνεχώς φωνάζουν, κυνηγιούνται. Και μιά φορά που  μιλούσαμε στο τηλέφωνο για κάποιο θέμα και δυσκολευόμουν να την ακούσω εξ αιτίας του πανδαιμόνιου από παιδικές φωνές δίπλα της, την ρωτούσα «μα μπορείς να μου εξηγήσεις πως μπορείς και γράφεις». Μπορούσε.  Η πρώτη της προτεραιότητα ήταν και είναι πάντα τα παιδιά της, όπως φαίνεται και από τα κείμενα της στο βιβλίο. Εκείνο που την ενδιαφέρει πρώτα απ’ όλα είναι να είναι μια καλή μάνα. Όταν τα παιδιά κοιμόντουσαν ή έλλειπαν, θα έμπαινε σε δράση η δεύτερη προτεραιότητα. Είναι μερικοί άνθρωποι που έχουν αυτό που στα αγγλικά αποκαλούμε "drive”. Ένα drive που δεν το έχω συναντήσει πολύ συχνά. Που χαρακτηρίζει τους ανθρώπους που θέλουν να φτάσουν «κάπου» έστω και αν αυτό το «κάπου» δεν τους είναι ακόμη συνειδητοποιημένο. Είναι το μέλλον που μας περιμένει και απαιτεί από εμάς να κάνουμε αυτά που πρέπει να κάνουμε τώρα.

Θυμάμαι το εαυτό μου ανάμεσα στα περιοδικά και τους ανθρώπους που τα δούλευαν από τότε που ήμουν παιδί, μια και ο πατέρας μου είχε ξεκινήσει την Γυναίκα, όταν ήμουν μόλις 5 ετών. Οι περισσότεροι από αυτούς έγραφαν. Και πάρα πολλοί έγραφαν και πολύ καλά. Σε καμιά δεκαριά από αυτούς , είχα δώσει την συμβουλή κάποια στιγμή στην ζωή τους να ασχοληθούν με το να γράψουν ένα βιβλίο. Το να γράφεις καλά και πολύ καλά, δεν είναι πάντα αρκετό για να γράψεις ένα βιβλίο. Χρειάζεται και αυτό το άλλο «κάτι». Οι ιστορίες που έχουν να που και ο τρόπος που θα τις πουν. Και το τι θα πουν αυτές οι ιστορίες στο αναγνώστη τους.

Ένα χρόνο μετά την αρχή της συνεργασίας μας και αφού η Μανταλένα είχε εξελιχθεί σ’ ένα πολύτιμο συνεργάτη του Κλικ έχοντας δημιουργήσει και ένα δικό της κοινό με τον χαρακτηριστικό τρόπο που γράφει τα θέματα της, αλλά και με τις ενδιαφέρουσες και «δουλεμένες» συνεντεύξεις της, της έκανα μια πρόβλεψη: «Πολύ σύντομα θα έχει εκδοθεί το πρώτο σου βιβλίο». Με κοίταξε με δυσπιστία, αλλά και γιατί λόγω σεμνότητας της ήταν δύσκολο να κάνει αποδεκτή την πρόβλεψη.

Λιγότερο από ενάμισι χρόνο μετά από αυτό, το πρώτο βιβλίο της Μανταλένας με τίτλο «7 λέξεις που σημάδεψαν την καρδιά μου» βρίσκεται ήδη στα βιβλιοπωλεία από τις Εκδόσεις Λιβάνη.


Όταν μου είχε πρωτοπεί την ιδέα της για το βιβλίο της, είχα κάνει μια εκτίμηση. «Είναι μια πολύ έξυπνη ιδέα». Στη σημερινή εποχή είναι δύσκολο να πει κανείς ποια ιδέα λειτουργεί και ποια δεν λειτουργεί. Οι 7 λέξεις που διάλεξε να διαπραγματευτεί σ’ αυτό το βιβλίο της, είναι αυτές με τις οποίες όλοι ερχόμαστε αντιμέτωποι κάποια στιγμή της ζωής μας. Ο Έρωτας, η Αγάπη, η Μητρότητα, η Προδοσία (και η Αχαριστία μαζί), η Θλίψη, η Ελπίδα και η Ευτυχία. Ίσως κάποιοι αναρωτηθούν γιατί η Μητρότητα να απασχολεί και τους άνδρες, αφού λέω πως αυτές οι 7 λέξεις μας απασχολούν όλους. Απασχολεί όμως και τους άνδρες η Μητρότητα, είτε με την μορφή της μητέρας που μας έφερε στον κόσμο, είτε με την μορφή της συζύγου, της αδελφής ή της φίλης.

Η Μανταλένα διάλεξε να διαπραγματευτεί αυτές τις 7 λέξεις με εύληπτα, σχετικά σύντομα κείμενα, που αποτελούν τις προσωπικές της διηγήσεις, για τους πολλούς και διάφορους τρόπους με τους οποίους ήρθε η ίδια σε επαφή με αυτές  τις οικουμενικές λέξεις. Ενδιαφέροντα, προσωπικά κείμενα, άλλες φορές τρυφερά, άλλες συγκινητικά, άλλες χαρούμενα και άλλες λυπημένα.  Και πίσω από τις δικές της περιγραφές και διηγήσεις ξεπροβάλει και ο δικός της  στέρεος  χαρακτήρας που αν και νέα σε ηλικία την έχει οδηγήσει σε μια ωριμότητα και κατανόηση για τα πράγματα της ζωής.

Στο τέλος κάθε κεφαλαίου της επίσης πρόσθεσε κάτι πολύ έξυπνο και πολύ χρήσιμο. Τα αποφθέγματα που έγραψαν για κάθε μια από τις 7 λέξεις εκείνοι τους οποίους θαυμάζουμε διαχρονικά για τον τρόπο που σκέφτονται. Όπως τους Οδυσσέα Ελύτη,  Νίκο Καζαντζάκη,  Γιώργο Σεφέρη, Fyodor Dostoyevsky, Ernest Hemingway, Friedrich Nietzsche, Rudyard Kipling, Paulo Coelho, Maya Angelou και άλλους.

Ένας εξαιρετικά στοχευμένος μικρός θησαυρός.


Ας δούμε όμως τι λέει η ίδια για όλα αυτά με περισσότερες από 7 λέξεις:

-Στο βιβλίο σου διάλεξες 7 λέξεις που είναι όχι μόνο σημαντικές, αλλά παίζουν και καθοριστικό ρόλο στην ζωή όλων μας. Όσο κι αν προσπάθησα να καθορίσω ποια από τις 7 αυτές έπαιξε το πιο καθοριστικό ρόλο στην δική μου ζωή, δεν τα κατάφερα. Μια έλεγα εκείνη και μετά η άλλη. Μήπως έχεις εσύ καταλήξει για το ποια από τις 7 αυτές λέξεις ήταν πιο καθοριστική για την δική σου ζωή;

-Νομίζω ότι όσο και να προσπαθήσω δεν θα καταφέρω να καταλήξω στο ποια είναι η πιο σημαντική λέξη. Και οι εφτά είναι αλληλένδετες, ενώ αν μια από αυτές δεν έχει «σημαδέψει» με το δικό της τρόπο τη ζωή μας, ίσως δεν μπορούμε να κατανοήσουμε τις άλλες. Ωστόσο, θεωρώ ότι η μητρότητα μού άνοιξε μια πόρτα σε μοναδικά συναισθήματα που δεν ήξερα ότι υπήρχαν. Η κόρη μου και ο γιος μου  είναι για εμένα οι καλύτεροι δάσκαλοι στη συναισθηματική μου ανάπτυξη.

-Όταν πήγαινα ακόμη στο γυμνάσιο έκανα ένα τεστ που με είχε εντυπωσιάσει. Αν ρωτήσεις κάποιον «Πες μου χωρίς να προλάβεις να σκεφτείς ένα αριθμό από το ένα μέχρι το δέκα», οι εφτά ή οι οχτώ θα απαντήσουν το εφτά και οι άλλοι δυο ή τρεις, κάποιους άλλους. Το 7 ξέρω πως έχει παίξει επίσης σημαντικό ρόλο στην δική σου ζωή. Και επίσης θεωρείται ιερός αριθμός. Θα μας πεις για την δική σου σχέση με τον αριθμό εφτά;

-Από τότε που θυμάμαι τον εαυτό μου, ξεχώριζα τον αριθμό 7. Τότε μάλιστα ήμουν πολύ μικρή για να γνωρίζω ότι είναι ιερός και συμβολικός. Στη πορεία έμαθα… Εφτά οι μέρες της Δημιουργίας, την 7η ημέρα έπλασε ο Θεός τον άνθρωπο, ο αριθμός 7 χρησιμοποιείται δέκα φορές στην Παλαιά Διαθήκη, 7 τα ιερά μυστήρια, 7 και οι αρετές. Οι Πυθαγόρειοι θεωρούσαν τον αριθμό 7 ως εικόνα και πρότυπο της τάξης και της αρμονίας στη φύση. Ήταν ο αριθμός που περιλάμβανε δύο φορές τον ιερό αριθμό τρία – σύμβολο της θείας τριάδας σε όλους τους λαούς, χριστιανικού και παγανιστικούς), στην οποία προστίθεται η θεία μονάδα. Δηλαδή 3Χ2+1=7. Στην αρχαία Ελλάδα υπήρχαν 7 σοφοί, οι ελεύθερες τέχνες στην αρχαιότητα ήταν 7, τα χρώματα του φάσματος του ουράνιου τόξου είναι 7 και οι παραπάνω είναι μόνο ορισμένες από τις αναφορές για τον ιερό αριθμό 7, ο οποίος από τα αρχαία χρόνια έως και σήμερα «σημαδεύει» τη ζωή μας. Όσο για το δικό μου τυχερό 7, ήταν η μέρα του μήνα που έφερα στον κόσμο το  πρώτο μου παιδί, το γιο μου…


-Παρ’ όλο που όλοι θα θέλαμε να περνάμε συνέχεια καλά, αυτό δεν γίνεται. Κανένας όσο τυχερός κι αν είναι στην ζωή του, δεν μπορεί να αποφύγει τις απώλειες και τις κακές στιγμές. Ο Νίτσε λέει το γνωστό «ότι δεν με σκοτώνει με κάνει δυνατότερο». Εσύ τι έμαθες από τις στιγμές της ζωής σου που θα ήθελες ίσως να μην είχες περάσει;

-Πριν κάποια χρόνια έπεφτα στην «παγίδα» να μοιρολατρώ για κάθε εμπόδιο, κάθε δυσκολία που συναντούσα στο δρόμο μου. «Γιατί σε εμένα;» αναρωτιόμουν…Ωστόσο, μια εσωτερική φωνή δεν με άφηνε να παραιτηθώ, γιατί ξέρω ότι η ζωή είναι ένας συνεχής αγώνας. Και κάτι να μην πάει καλά, όλα βρίσκουν το δρόμο τους. Ό,τι συμβαίνει έχει νόημα και αξία. Μέσα από τις όποιες δυσκολίες  μπορεί να βγει στην επιφάνεια ένας νέος, βελτιωμένος εαυτός μας. Είναι σαν να πας να κάνεις μια βουτιά στο νερό από κάποιο ψηλό βατήρα. Για να πάρεις φόρα και να αναδυθείς, πρέπει να φτάσεις στον πάτο.


-Λένε κάποιοι πως «ένας άνδρας στη ζωή του πρέπει να γράψει ένα βιβλίο και να χτίσει ένα σπίτι». Μήπως έχεις καμιά πληροφορία για τα δυο πράγματα που πρέπει να κάνει στην ζωή της μια γυναίκα;

-Κάθε άνθρωπος είναι μοναδικός, άρα και διαφορετικός. Αυτό σημαίνει ότι οι σκέψεις, οι επιθυμίες, τα όνειρά του είναι κι αυτά μοναδικά. Δεν πιστεύω ότι υπάρχει «πρέπει» στο τι να κάνει ένας άνδρας και αντίστοιχα μια γυναίκα, οπότε καλύτερα να μην γενικεύουμε. Ας κάνει ο καθένας μας αυτό που τον ευχαριστεί. Nα ακολουθεί - όσο είναι αυτό εφικτό- την καρδιά του. Με την απαραίτητη προϋπόθεση ότι οι επιλογές και οι πράξεις μας δεν βλάπτουν τους άλλους ανθρώπους και δεν σημαδεύουν με αρνητικό τρόπο τις ζωές τους. Αν υπάρχει ένα «πρέπει» που καλό είναι να έχουμε καταφέρει όλοι μας σε κάποια φάση της ζωής μας, είναι να γνωρίσουμε τον εαυτό μας, να παραδεχτούμε τα όποια λάθη μας, να τον αγαπήσουμε, ώστε να μπορέσουμε να συνυπάρχουμε με τους γύρω μας.

-Ενδιαφέρουσα απάντηση. Ο εαυτός μας όμως είναι ο πιο δύσκολος «αντίπαλος». Χρειάζεται ίσως μια ζωή για να το ανακαλύψουμε και άλλη μια για να συμφωνήσουμε μαζί του. Υπάρχει η άποψη ότι τις περισσότερες ασθένειες τις προξενεί η ασυμφωνία με το εαυτό μας. Τα λεγόμενα «ψυχοσωματικά» είναι πολύ περισσότερα και σοβαρότερα από ότι υποθέτουμε. Εσύ πως τα πας με τον εαυτό σου; Σε αρρωσταίνει συχνά;

-Το «ψυχοσωματικό» δεν είναι άλλο από το μήνυμα που μας στέλνει το ίδιο μας το σώμα στη προσπάθειά του να στρέψει την προσοχή μας σε κάποια συναισθηματική «εκκρεμότητα» την οποία ίσως δεν έχουμε αντιληφθεί, ίσως επιλέξαμε να την απωθήσουμε. Σημασία έχει  να βρούμε τι μας θλίβει, μας δυσαρεστεί, μας αρρωσταίνει. Νομίζω ότι δύσκολα κάποιος ξεφεύγει από το να μην του προκύψει κάποιο «ψυχοσωματικό» έστω και μια φορά στη ζωή του. Ούτε κι εγώ. Αυτό που έχω καταφέρει είναι να αναγνωρίζω αν κάποιο σύμπτωμα, οφείλεται σε κάτι που με δυσαρεστεί και με στενοχωρεί. Φροντίζω, όσο είναι αυτό εφικτό, να απομακρύνομαι από ανθρώπους με αρνητική, τοξική συμπεριφορά και δεν ξεχνώ να “ακούω” τον εαυτό μου.

-Είναι καλύτερα να είμαστε ευτυχείς ή να έχουμε πολλά λεφτά;

-Τα χρήματα δεν φέρνουν σε καμία περίπτωση την ευτυχία. Αρκεί να θυμηθούμε κάποιες περιπτώσεις μεγιστάνων που έφυγαν από τη ζωή μόνοι και δυστυχισμένοι. Έχοντας την ευθύνη για το μεγάλωμα δύο παιδιών, σε μια εποχή που ο ανταγωνισμός και οι απαιτήσεις είναι πολύ μεγαλύτερες σε σχέση με παλαιότερα, γνωρίζω ότι τα χρήματα είναι «αναγκαίο κακό». Ειδικά σε ένα κράτος όπου υπάρχουν σημαντικά κενά σε θέματα δημόσιας παιδείας, ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης και όχι μόνο… Αν δεν έχεις σπίτι, χρειάζεσαι χρήματα για ενοίκιο, ώστε να έχεις μια στέγη πάνω από το κεφάλι το δικό σου και της οικογένειάς σου. Αν έχεις ιδιόκτητο σπίτι, είσαι υποχρεωμένος να πληρώνεις τόσους φόρους, ενώ αν δεν έχεις χρήματα, θα το χάσεις… Σε έναν ιδανικό κόσμο, ευχή μου θα ήταν όλοι μας να είχαμε τα βασικά για να ζήσουμε και να μην υπάρχει ένα παιδί στον πλανήτη που να πεθαίνει από την πείνα.

-Δείχνεις πολύ λογική και ισορροπημένη απ’ όσο σε ξέρω και όπως μπορεί να δει κανείς και από τα κείμενα σου σ’ αυτό το βιβλίο. Έχεις περάσει πολλά στην ζωή σου και έχεις και δυο παιδιά σε μικρή ηλικία που είναι ένα ζόρι συχνά για τα νεύρα μας. Θυμώνεις ποτέ; Δεν μπορώ να σε φανταστώ εκτός εαυτού.

- Είμαι ήρεμος άνθρωπος, λογικός και ισορροπημένος. Δεν μου αρέσουν οι εντάσεις. Και βέβαια μπορεί να θυμώσω σε περιπτώσεις όπως αδικίας, προδοσίας, αχαριστίας, ατιμίας, προσβολής. Ωστόσο, φροντίζω πια, να μην κρατώ τον θυμό μου, αλλά να αντιμετωπίζω με ευθύτητα όποιον μου τον προκαλεί. Η ουσία έγκειται στο να θυμώνουμε όταν υπάρχει ουσιαστικός λόγος και  να μην ταραζόμαστε με το παραμικρό.

Πάντα έβρισκα ότι τα βιβλία είναι οι καλύτεροι μας φίλοι. Είναι μεγάλη τύχη να μπορείς να απλώνεις το χέρι σου και ξαφνικά να έρχεται ο Σωκράτης δίπλα σου και να σε συμβουλεύει. Για μένα τα βιβλία ήταν ότι πιο επιδραστικό στη ζωή μου. Η εποχή μας όμως με την ευκολία του ίντερνετ μας έχει συνηθίσει σε μια γρήγορη “διαγώνια” ανάγνωση, με μεγάλο πλήθος πληροφορίας και όσο πάει λιγότερη ουσία. Τι θα συμβούλευες τα παιδιά σου;

- Τα παιδιά μιμούνται τις συμπεριφορές των γονιών τους, καθώς εκείνους έχουν για πρότυπα. τους γονείς τους σε ό,τι κάνουν.  Ο γιος μου και η κόρη μου με βλέπουν να διαβάζω βιβλία, ενώ τους πηγαίνω πολύ συχνά στο βιβλιοπωλείο για να επιλέξουμε μαζί παραμύθια και ιστορίες για την ηλικία τους. Τους ενθαρρύνω να αγαπήσουν τα βιβλία που δυστυχώς στις μέρες μας, αντί αυτά να βρίσκονται στα χέρια των παιδιών, κρατούν tablets. Καλή είναι η τεχνολογία, αρκεί να τη χρησιμοποιούμε με μέτρο και με σωστό τρόπο.

Ένας από τους λόγους που θέλησα να γράψω τις “7 λέξεις” ήταν για να δώσω ένα κίνητρο στα παιδιά μου, ώστε να έρθουν πιο κοντά σε αυτό το μαγικό μέσο που έχει τη δύναμη να μας διδάξει, να μας ταξιδέψει σε άλλες εποχές, σε άλλες ζωές, να μας δώσει την ευκαιρία να προβληματιστούμε, να σκεφτούμε, να εξελίξουμε τα όνειρα και τη φαντασία μας. Ο γιος μου είναι εφτά ετών και τελειώνει την Α’ Δημοτικού. Δεν φαντάζεσαι πόσο μεγάλη ήταν η συγκίνησή μου όταν τον είδα να διαβάζει αποσπάσματα από το βιβλίο μου. Τότε, μάλιστα, μου είπε ότι θέλει να γίνει συγγραφέας όταν μεγαλώσει...

Εδώ και περίπου είκοσι χρόνια η αγορά του βιβλίου στη Ελλάδα στηρίχτηκε σε μεγάλο βαθμό στο ότι εμφανίστηκαν πολλές γυναίκες συγγραφείς που όχι μόνο έκαναν μεγάλες πωλήσεις, αλλά δημιούργησαν και ένα μεγάλο καινούργιο κοινό που κάποτε δεν υπήρχε. Αυτό σε μεγάλο βαθμό οφείλεται στον σύγχρονο κοινωνικό ρόλο της γυναίκας έτσι όπως εξελίχτηκε τα τελευταία 70 χρόνια. Αυτό άλλαξε σε κάποιο βαθμό και τον ρόλο των δυο φύλων. Ωστόσο κάποια πράγματα είναι κλασικά και διαχρονικά. Μήπως ξέρεις τι θέλουν οι σημερινές γυναίκες από έναν άνδρα;

Οι σημερινές γυναίκες νομίζω πως έχουν πάθει σύγχυση από τους πολλούς ρόλους που καλούνται να υπηρετήσουν και που συνεχώς αυξάνονται. Χίλιες δυο υποχρεώσεις και απαιτήσεις... Καλή σύντροφος, ερωμένη, νοικοκυρά, μητέρα, εργαζόμενη...  Στο τέλος φτάνουν στο σημείο να καταφέρνουν πολλά περισσότερα από τους άνδρες και να μην ξέρουν ακριβώς τί να αναζητήσουν από εκείνους... Οι άντρες πάλι, κατά κάποιον τρόπο ευνουχίζονται από το δυναμισμό των γυναικών, αλλά και συχνά από τον διαχυτικό, προκλητικό  τρόπο που φλερτάρουν  τώρα πια...

 Έχουν ιδιαίτερο ενδιαφέρον τα σχόλια αναγνωστών και αναγνώστριών μου σε κείμενά μου που αφορούν στις σχέσεις. Κανείς δεν είναι ευχαριστημένος, παρόλο που νομίζω ότι κατά βάθος όσοι δεν είναι συναισθηματικά ανάπηροι, ένα πράγμα αναζητούν από εκείνον ή εκείνη που θα θέλουν για σύντροφό τους. Να αγαπήσουν και να αγαπηθούν.  

Νομίζω ότι κάθε συνειδητοποιημένη γυναίκα που δεν ζει μες την επιπολαιότητα, επιθυμεί να έχει δίπλα της έναν άνδρα που να τον θαυμάζει. Που θα την κάνει να νιώθει ασφαλής, θα την ελκύει τόσο για την εμφάνιση, όσο και για το μυαλό του.  Εκείνον που “δεν έχει γυναίκα για στοργή, αλλά στοργή για τη γυναίκα”. Δικά σου λόγια...


Η διαδικασία της έκδοσης ενός βιβλίου είναι από τις πιο όμορφες δημιουργικά. Από τη στιγμή που θα σου έρθει η ιδέα, μέχρι τη στιγμή που θα το πιάσεις για πρώτη φορά τυπωμένο στα χέρια σου η εμπειρία είναι μοναδική. Τι νομίζεις ότι σε έκανε να γράψεις τις 7 λέξεις;

Το να μπορείς να αποτυπώνεις τις σκέψεις και τα συναισθήματά σου σε ένα κείμενο με τέτοιον τρόπο που να καταφέρνει να αγγίξει όσους το διαβάσουν, είναι κάτι “μαγικό”. Το διαδίκτυο έχει τη δύναμη της αμεσότητας. Μπορώ να γράψω κάτι ανά πάσα στιγμή και λίγο αργότερα να διαβαστεί από πολύ κόσμο. Ωστόσο, στο διαδίκτυο, ό,τι γράφουμε βρίσκεται σε ένα “σύννεφο”. Ναι μεν διευκολύνει, αλλά, η διαδικασία να τυπωθεί κάτι που γράφεις σε κάποιο μέσο είναι ιδιαίτερη.

Είναι η επιλογή των θεμάτων μου τέτοια που οι αναγνώστες με ενθάρρυναν μέσα από θετικά σχόλιά τους, να γεννηθεί η ιδέα αυτού του βιβλίου. Κάτι που θα κάνει νόημα για τον καθένα από εμάς, καθώς όπως είπαμε και πιο πριν στη συζήτησή μας, οι εφτά λέξεις μάς αγγίζουν όλους. Ακόμα και αν κάποιες μας έχουν προβληματίσει ή πληγώσει, μπορούν να μας βοηθήσουν να δούμε το μέλλον με αισιοδοξία. Όποιος διαβάσει αυτό το βιβλίο, ίσως, το καταφέρει αυτό.

Χμ, τα πράγματα που μας έχουν πληγώσει...ενδιαφέρον... Έχασα τον πατέρα μου το 1990, όταν ήμουν 45 ετών. Παρ’ όλο που πριν συμβεί ήταν το γεγονός που φοβόμουν πιο πολύ απ’ όλα, όταν συνέβη η εμπειρία για μένα ήταν μάλλον γλυκιά και πολύ μεταφυσική. Εξ’άλλου είχα την εντύπωση πως μου μιλούσε για πολύ καιρό μετά. Στην συνέχεια έφυγε και εδώ και κάποια χρόνια έχει “ενσωματωθεί” ,μέ μένα. Ή τουλάχιστον έτσι νομίζω. Η δική σου εμπειρία ήταν διαφορετική. Έχασες τον πατέρα σου στα δέκα σου χρόνια- μια εμπειρία που την περιγράφεις πολύ συγκινητικά στο κεφάλαιο για την “θλίψη”. Αυτό το γεγονός όταν μας βρίσκει σε τέτοια ηλικία δεν μπορεί παρά να είναι σε κάποιο βαθμό τραυματικό και σε επίσης κάποιο βαθμό καθοριστικό για την ζωή μας. Η ζωή στο σύνολο της όμως, και σ’ αυτό που βλέπουμε και σ’ αυτό που δεν βλέπουμε, είναι διαφορετική από αυτό που νομίζουμε, επειδή ακριβώς ένα μεγάλο μέρος της δεν το βλέπουμε, ούτε το αντιλαμβανόμαστε. Εν πάση περιπτώσει οι αγαπημένοι μας που δεν είναι πια στη ζωή, είναι εδώ και μας φροντίζουν. Επίσης ο πατέρας σου μου είπε να σου πω ότι είναι πάντα δίπλα σου.

Μάλιστα.

Τι μάλιστα;

Για να είμαι ειλικρινής με ξάφνιασες και με συγκίνησες.

Η πληγή από το φευγιό του με τα χρόνια έκλεισε, άφησε όμως το σημάδι της που καμιά φορά πονάει.  Είμαι θετικός άνθρωπος και προτιμώ να επικεντρώνομαι στα όμορφα που μου έχει δώσει η ζωή. Η μητέρα μου μού έδωσε πολλή αγάπη κι έκανε ό,τι καλύτερο μπορούσε για να με μεγαλώσει σωστά. Ξέρω ότι οι ψυχές δεν χάνονται. Είναι φορές που έχω νιώσει ότι ένας φύλακας-άγγελος με έχει γλιτώσει από δύσκολες καταστάσεις. Η αγάπη του πατέρα μου με προστατεύει και βρίσκει τον τρόπο να μου λέει ότι είναι εδώ, κοντά μου.  

Είσαι μέντοράς μου κι αυτό περικλείει και την “πατρική φιγούρα”. Αν σου μιλήσει ξανά, να του πεις πως είμαι περήφανη για εκείνον κι ότι μου λείπει.

Μάλιστα...Απ’ ότι ξέρω μέχρι τώρα έχεις κάνει γύρω στις 120-130 συνεντεύξεις για το Κλικ με ενδιαφέροντες και σημαντικούς ανθρώπους, με ερωτήσεις στο δικό σου προσωπικό στυλ. Θα προσπαθήσω λοιπόν να σε μιμηθώ και να σου κάνω ερωτήσεις σαν κι αυτές που κάνεις εσύ, να δούμε πως θα είναι αν απαντάς στον εαυτό σου. Λοιπόν...για να δούμε..

«Φοβάμαι τους ανθρώπους που με καταλερωμένη τη φωλιά πασχίζουν τώρα να βρουν λεκέδες στη δική σου» είναι τα λόγια του Μανόλη Αναγνωστάκη. Θα ήθελα να σχολιάσεις.

Μια τόσο αληθινή σκέψη που εκφράζει με μοναδικό τρόπο ο Μανόλης Αναγνωστάκης. Οι άνθρωποι με κακό χαρακτήρα έχουν αίσθημα κατωτερότητας και προσπαθούν να το καλύψουν ρίχνοντας την όποια ευθύνη σε άλλους.

 Η ειλικρίνεια, η καλοσύνη, η εντιμότητα και η διάθεση να διορθώσουμε μια πράξη μας που δεν ήταν σωστή και ίσως στενοχώρησε κάποιους ανθρώπους, είναι πρωτίστως προς δικό μας όφελος. Γιατί μόνο έτσι θα κατανοήσουμε τον εαυτό μας και θα του δώσουμε την ευκαιρία να εξελιχθεί.

“Δεν πειράζει να διστάζεις, αν μετά προχωράς μπροστά”  είπε κάποτε ο Μπέρτολτ Μπρεχτ. Υπήρξε κάποια στιγμή στη ζωή σας που λύγισες αλλά κατάφερες να προχωρήσεις; Αν ναι, τί σου έδωσε τη δύναμη να συνεχίσεις;

Και βέβαια έχω λυγίσει σε δύσκολες στιγμές μου. Σέβομαι ωστόσο την ίδια τη ζωή κι αυτό μου δίνει δύναμη. Επιλέγω να προχωράω και να μην εμμένω σε σκέψεις και καταστάσεις που οδηγούν σε αδιέξοδο. Και φυσικά... τα τελευταία χρόνια, με τον ερχομό των παιδιών μου, η μεγάλη ευθύνη που έχω προς εκείνα, δεν μου αφήνει περιθώριο να λυγίζω, αλλά να σκέφτομαι ότι : “ κι αυτό θα περάσει, θα τα καταφέρουμε”.

“Πάντα θα’ ναι αργά, δεύτερη ζωή δεν έχει” γράφει ο Οδυσσέας Ελύτης στο “Παράπονό του”. Υπάρχει, πιστεύεις, δεύτερη ζωή, ή ευκαιρία να ζήσουμε κάποια πράγματα από την αρχή;

Αυτή είναι μια από τις αγαπημένες μου ερωτήσεις που θέτω συχνά σε συνεντεύξεις μου.  Τί πιστεύω εγώ; Μπορεί να μην υπάρχει δεύτερη ζωή, αλλά όπως έλεγε ο μεγάλος Αντώνης Σαμαράκης : “ποτέ δεν είναι αργά!”

“Η ευτυχία είναι πράγμα απλό και λιτοδίαιτο -ένα ποτήρι κρασί, ένα κάστανο, ένα φτωχικό μαγκαλάκι, η βουή της θάλασσας. Τίποτα άλλο” έλεγε ο Νίκος Καζαντζάκης. Τί είναι για εσένα ευτυχία;

Ευτυχία για εμένα είναι να μπορώ να χαίρομαι και να απολαμβάνω όλα τα υπέροχα που μου έχει δώσει ο Θεός και η ζωή... Το ότι ξυπνάμε το πρωί και μπορούμε να σηκωθούμε από το κρεβάτι μας, να ανοίξουμε το παράθυρο και να δούμε τον ουρανό και τον ήλιο, είναι ευτυχία. Κι αυτό το καταλαβαίνεις μόνο εάν για κάποιο λόγο το στερηθείς.  Και φυσικά, η μέγιστη ευτυχία για εμένα είναι τα δύο θαύματα της ζωής μου- τα παιδιά μου.


Ποιο είναι το motto της ζωής σου;

Του Αλμπέρ Καμύ... “H αλήθεια και η ελευθερία είναι απαιτητικές ερωμένες, γι’ αυτό κι έχουν λίγους εραστές.”

Αν είχες μόνο μία συμβουλή να δώσεις στα παιδιά σου, ποια θα ήταν αυτή;

Να κρατούν το κεφάλι ψηλά στις αποτυχίες και τις δυσκολίες και να μην ξεχνούν ότι “ποτέ δεν είναι αργά”.

Υπάρχει κάτι άλλο που θα ήθελες να συμπληρώσεις ;

Θέλω να ευχαριστήσω τον Εκδοτικό Οργανισμό Λιβάνη που αγκάλιασε τις “7 λέξεις” και πίστεψε σε αυτήν την ιδέα! Και φυσικά θέλω να ευχαριστήσω και τον κ. Άρη Τερζόπουλο, ο οποίος με ενθάρρυνε από την πρώτη στιγμή που ξεκίνησα να εργάζομαι στο klik, να γράφω με την καρδιά μου. Μου έδωσε χώρο στο να παρουσιάσω μια διαφορετική θεματολογία που μας δίδαξε ότι ο κόσμος αναζητά την ποιότητα, ξέρει να την ξεχωρίζει και να την ανεβάζει ψηλά. Είναι τύχη και ευλογία να συνεργάζεσαι με σημαντικούς ανθρώπους οι οποίοι δεν διστάζουν να εμπιστευτούν νέες προτάσεις και να τις αναδείξουν.

 Η εικόνα ίσως περιέχει: 1 άτομο, στέκεται και παπούτσια