08 Φεβρουαρίου 2019

Μοντεσκιέ | 27 υπέροχες σκέψεις του κορυφαίου φιλοσόφου του Διαφωτισμού

Μοντεσκιέ | σκέψεις
`Εφυγε από τη ζωή στις 10 Φεβρουαρίου του 1755.-Από τη Μανταλένα Μαρία Διαμαντή
`Εφυγε από τη ζωή στις 10 Φεβρουαρίου του 1755.-Από τη Μανταλένα Μαρία Διαμαντή


"Οι άρχοντες έχουν ηδονές, οι φτωχοί έχουν χαρές" έλεγε ένας από τους μεγαλύτερους  Γάλλους συγγραφείς και φιλοσόφους του Διαφωτισμού. Ο Σαρλ Λουί ντε Σεκοντά, Βαρόνος της Μπρεντ και του Μοντεσκιέ, κοινώς γνωστός ως Μοντεσκιέ.

Με όλο το σεβασμό στο πρόσωπο της κορυφαίας αυτής προσωπικότητας, δεν ξέρω κατά πόσο οι φτωχοί έχουν χαρές, όταν για παράδειγμα δεν έχουν ούτε τα απολύτως απαραίτητα για να ζήσουν εκείνοι και τα παιδιά τους.   Ωστόσο, δεν υπάρχει αμφιβολία ότι ο πλούτος δε φέρνει την ευτυχία. Άλλωστε είναι πολλά τα παραδείγματα κροίσων που έφυγαν από τη ζωή, μόνοι και δυστυχισμένοι. 

Η πολιτική και κοινωνική οργάνωση του σημερινού κόσμου βασίζεται κυρίως στις φιλελεύθερες ιδέες του Μοντεσκιέ, και γι` αυτό το λόγο θεωρείται ως ένας από τους κορυφαίους φιλοσόφους της Ευρώπης.

 Το  Πνεύμα των Νόμων  θεωρείται το αριστούργημα του. Με αυτό το έργο του έθεσε τις θεμελιώδεις αρχές των Οικονομικών και Κοινωνικών Επιστημών και συγκέντρωσε όλη την ουσία της φιλελεύθερης σκέψης. Γνώρισε, όμως, και μεγάλη κριτική και αποδοκιμασία. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα να αναγκαστεί ο Μοντεσκιέ  να γράψει και να εκδώσει το 1750 την Υπεράσπιση του Πνεύματος των Νόμων.

Εδώ ανέλυσε τις θεμελιώδεις αρχές και την λογική διαφόρων πολιτικών θεσμών με την μελέτη των νόμων, που τους θεωρεί ως απλές αναφορές μεταξύ της κοινωνικής πραγματικότητας.  Πρότεινε νέες μεθόδους διακυβέρνησης, νέες αντιλήψεις για το κράτος, ακολουθώντας  την αριστοτελική μέθοδο της μελέτης των πραγματικών πολιτικών συστημάτων. Αρνήθηκε ότι υπάρχει μία τέλεια μορφή πολιτεύματος, κατάλληλη για όλους τους λαούς κάτω από όλες τις συνθήκες.

Συγκέντρωσα 35 σπουδαίες ρήσεις του σπουδαίου Μοντεσκιέ και σας τις παραθέτω:

Για να κάνεις μεγάλα πράγματα, δεν είναι ανάγκη να είσαι μεγαλοφυΐα. Δεν είναι ανάγκη να είσαι πάνω από τους άλλους ανθρώπους. Πρέπει να είσαι μαζί τους.

Η τυραννία ενός ηγεμόνα σε μια ολιγαρχία δεν είναι τόσο επικίνδυνη για το κοινό καλό όσο η απάθεια των πολιτών σε μια δημοκρατία.

Η γυναίκα έχει μόνο μια δυνατότητα να είναι όμορφη, ενώ έχει χίλιες δυνατότητες να είναι ελκυστική.

Ελευθερία είναι το δικαίωμα να κάνουμε ό,τι επιτρέπουν οι νόμοι.

Πρέπει να μελετήσει κανείς πολλά για να ξέρει λίγα.

Δεν μπορεί κάτι να είναι απαραίτητα σωστό επειδή είναι νόμος. Πρέπει να είναι όμως νόμος, αν είναι το σωστό.

Είχα πάντα σαν αρχή να μην αφήνω κάποιον άλλο να κάνει κάτι που θα μπορούσα να κάνω μόνος μου.

Είναι πάντα οι τυχοδιώκτες που κάνουν μεγάλα πράγματα, όχι οι ηγέτες αυτοκρατοριών.

Όλοι οι άνθρωποι είναι θηρία. Οι πρίγκιπες είναι θηρία που δεν είναι δεμένα.

Συγγραφέας είναι κάποιος ανόητος, που δεν του είναι αρκετό να κάνει αυτούς που ζουν μαζί του να πλήττουν, αλλά επιμένει να κάνει και τις μελλοντικές γενιές να πλήττουν.

Η φιλία είναι μια ρύθμιση με την οποία αναλαμβάνουμε να ανταλλάσσουμε μικρές χάρες με μεγάλες.

Μια αυτοκρατορία που δημιουργήθηκε με πόλεμο, πρέπει να διατηρηθεί με πόλεμο.

Το ταλέντο είναι ένα χάρισμα που ο Θεός μας έδωσε μυστικά και που το αποκαλύπτουμε χωρίς να το αντιλαμβανόμαστε.

Έχω παρατηρήσει ότι για να πετύχει κάποιος, πρέπει να φαίνεται ηλίθιος, αλλά να είναι σοφός.

Κανένα βασίλειο δεν έχει χύσει ποτέ περισσότερο αίμα από το βασίλειο του Χριστού.

Η πολυτέλεια καταστρέφει τις δημοκρατίες. Η φτώχεια τις μοναρχίες.

Αν θέλαμε απλώς να ήμασταν ευτυχισμένοι, θα ήταν εύκολο. Αλλά θέλουμε να είμαστε πιο ευτυχισμένοι από τους άλλους και αυτό -σχεδόν πάντα- είναι δύσκολο, μιας και τους νομίζουμε πιο ευτυχισμένους από ό,τι είναι.

Όσο λιγότερο σκέφτονται οι άνθρωποι, τόσο περισσότερο μιλούν.

Θα έχετε προσέξει ότι τα περισσότερα πράγματα που μας προκαλούν ευχαρίστηση είναι παράλογα.

Το καλύτερο είναι εχθρός του καλού.

Οι άχρηστοι νόμοι αδυνατίζουν τους χρήσιμους νόμους.

Η αυστηρότητα των νόμων εμποδίζει την εφαρμογή τους.

Οι άρχοντες έχουν ηδονές, οι φτωχοί έχουν χαρές.

Δεν πρέπει να κάνουμε με νόμους αυτό που μπορεί να γίνει με τα ήθη και τα έθιμα.

Τα παλιά βιβλία είναι για τους συγγραφείς. Τα καινούργια είναι για τους αναγνώστες.

Στα περισσότερα πράγματα η επιτυχία εξαρτάται από το να ξέρεις πόσος χρόνος χρειάζεται για να πετύχεις.

Ό,τι λείπει από τους ρήτορες σε βάθος, το αναπληρώνουν σε μάκρος.