12 Φεβρουαρίου 2020

Ντόλλυ Γουλανδρή | Εφόσον ερωτευθήκαμε, μπορούμε να αντέξουμε το τέλος

Η δημιουργός ενός από τα πιο σύγχρονα και σημαντικά μουσεία της Ελλάδας- Κυκλαδική τέχνης-, έφυγε από τη ζωή στις 15 Φεβρουαρίου του 2008.-Από τη Μανταλένα Μαρία Διαμαντή
Η δημιουργός ενός από τα πιο σύγχρονα και σημαντικά μουσεία της Ελλάδας- Κυκλαδική τέχνης-, έφυγε από τη ζωή στις 15 Φεβρουαρίου του 2008.-Από τη Μανταλένα Μαρία Διαμαντή

Γεννήθηκε στο Λονδίνο το 1921 και ήταν κόρη του Σπαρτιάτη Ιωάννη Κουμάνταρου, γόνου γνωστής οικογένειας εφοπλιστών, και της Σαντορινιάς Φλώρας Νομικού.

Πέρασε τα παιδικά της χρόνια ανάμεσα σε Λονδίνο και Αμερική. Από νεαρή ακόμα, τη γοήτευε η αρχαιολογία και γι`αυτό το λόγο ξεκίνησε ανάλογες σπουδαίες στο Columbia. Λόγω του γάμου της με τον μεγαλοεφοπλιστή Νίκο Γουλανδρή, τiς διέκοψε. Μαζί απέκτησαν ένα γιο, τον Πέτρο. 

Ο σύζυγός της, με καταγωγή από την Άνδρο, είχε ιδιαίτερη αγάπη στη θάλασσα, το νησί του, το ψάρεμα και την ομάδα του Ολυμπιακού. Διατέλεσε μάλιστα και πρόεδρος του συλλόγου σε μια εξαιρετικά επιτυχημένη περίοδο. Είχε ιδιαίτερη αδυναμία στην Ντόλλυ Γουλανδρή και το μεγαλύτερο μέρος της συλλογής αρχαίων αντικειμένων, αποκτήθηκε με δικά του χρήματα, αφού το ζευγάρι δεν ήθελε να δει με τίποτα τα ειδώλια να φεύγουν για το εξωτερικό. Για την προσφορά του άνδρα της, η Ντόλλυ Γουλανδρή έδωσε το όνομά του στο ίδρυμα του μουσείου.

 "Αγαθό δαίμονα του μουσείου" τη χαρακτήριζαν και δεν ήταν τυχαίο αυτό. Έδωσε ολόκληρη την ψυχή της στο μουσείο. Ο Σύνδεσμος Ελληνίδων Επιστημόνων, την τίμησε για την προσφορά της στον πολιτισμό το 2003, με το βραβείο ΥΠΑΤΙΑ. "Ένα μουσείο είναι νεκρό πράγμα αν δεν ξέρεις περί τίνος πρόκειται" έλεγε η Ντόλλυ Γουλανδρή. Με την αγάπη και την επιμονή της έδωσε επιστημονική ώθηση για την έρευνα του κυκλαδικού υλικού καθώς και για την υποδειγματική οργάνωση ενός μουσείου.

Πριν φύγει από τη ζωή, σχεδίαζε μια έκθεση για τον έρωτα και την τέχνη. "Ο έρωτας και ο θάνατος είναι δύο από τις κινητήριες δυνάμεις της ζωής. Αντιμετωπίζουμε το θάνατο με τον έρωτα. Εφόσον ερωτευθήκαμε, μπορούμε να αντέξουμε το τέλος." έλεγε. Αντιμετώπιζε με ιδιαίτερη γενναιότητα ό,τι της συνέβαινε...

Ακόμα και όταν οι γιατροί της ανακοίνωσαν τη διάγνωση. εκείνη απάντησε "έτσι κι αλλιώς από κάτι πεθαίνει κανείς" και επέστρεψε στη μεγάλο της έρωτα, το μουσείο. `

Εκλεισε για πάντα τα μάτια της, στις 15 Φεβρουαρίου του 2008, στα 87 της χρόνια. Μέχρι το τέλος πίστευε ότι "δεν θα χαθεί το μουσείο αν δεν είμαι εγώ. Δεν ξέρω αν άξιζε που αφιέρωσα τη ζωή μου σε αυτό, αλλά το έκανα. Δεν μπορώ να γυρίσω τώρα πίσω. Αν έκανα κάτι καλό ή κακό, θα φανεί στο διάστημα του χρόνου." 

Όσο για την τέχνη;  ΄Ελεγε: "Η Τέχνη ανήκει σε όλους. Δεν μπορεί να αποτελεί αποκλειστικό προνόμιο των πλουσίων, όπως ακριβώς τα πολιτιστικά αγαθά δεν μπορούν να είναι προσωπική ιδιοκτησία του συλλέκτη (…)  Δεν είναι ανάγκη να είναι κανείς πλούσιος για να καταλάβει την Τέχνη και πολύ περισσότερο για να ικανοποιηθεί από αυτήν. Είναι θέμα παιδείας και αισθητηρίων. Και τα δύο καλλιεργούνται."

 Η κηδεία της πραγματοποιήθηκε στον ναό Αγίου Διονυσίου του Αρεοπαγίτου στην οδό Σκουφά και ο ενταφιασμός έγινε στο Α` Κοιμητήριο Αθηνών. Για τον θάνατό της, ο τότε υπουργός πολιτισμού, Μιχάλης Λιάπης, δήλωσε :"Ο ελληνικός πολιτισμός έχασε μια σημαντική προσωπικότητα. Η Ντόλλυ Γουλανδρή δημιούργησε ένα από τα πλέον σύγχρονα και σημαντικά Μουσεία της Ελλάδας."