28 Μαρτίου 2019

Σοφία Δημοπούλου | Οι γυναίκες εγκλωβιζόμαστε διαρκώς σε ρόλους και υποκύπτουμε στις πιέσεις και τις επιθυμίες της κοινωνίας.

Σοφία Δημοπούλου | Πως υφαίνεται ο χρόνος | Εκδόσεις Ψυχογιός | klik | συνέντευξη | Μανταλένα Μαρία Διαμαντή
Συνέντευξη στο klik με τη συγγραφέα που μας εξηγεί με ξεχωριστό τρόπο : πώς υφαίνεται ο χρόνος.-Από τη Μανταλένα Μαρία Διαμαντή
Συνέντευξη στο klik με τη συγγραφέα που μας εξηγεί με ξεχωριστό τρόπο : πώς υφαίνεται ο χρόνος.-Από τη Μανταλένα Μαρία Διαμαντή

Πως υφαίνεται ο χρόνος...

Ένας τίτλος που μου κίνησε το ενδιαφέρον... Ίσως λόγω του ρομαντισμού μιας άλλης εποχής που αποπνέει, ίσως γιατί το ερώτημα που θέτει στριφογυρίζει καιρό τώρα στο μυαλό μου...

Η συγγραφέας του, Σοφία Δημοπούλου, συνδέοντας ζωές από το παρελθόν με τη σημερινή εποχή, προβληματίζει και δίνει τις δικές της ξεχωριστές απαντήσεις...

Με τις ωραίες περιγραφές χαρακτήρων, συναισθημάτων,  αντιλήψεων, καθώς  και ιστορικών γεγονότων και προσώπων, κρατάει αμείωτο το ενδιαφέρον μέχρι το τέλος.  Πώς θα ενωθούν οι ζωές δύο γυναικών που έζησαν σε διαφορετικές εποχές;

Με την Κα Δημοπούλου, είχαμε μια ενδιαφέρουσα συζήτηση που αφορά στο νέο της έργο αλλά και στις απόψεις της για τη ζωή. 

Αξίζει να διαβάσετε τη συνέντευξη που ακολουθεί... Μια ευκαιρία να βρείτε την απαντήση στο πως υφαίνεται ο χρόνος για τον καθένα από μας...


Το νέο σας έργο είναι το : “Πως υφαίνεται ο χρόνος.” Θα ήθελα να μου μιλήσετε γι’ αυτό και για την επιλογή του τίτλου.

Με απασχολούσε πάντα ο χρόνος που περνάει και πάντα είχα την τάση να γυρίζω πίσω στο παρελθόν γιατί πιστεύω πως εκεί κρύβονται όλα τα τραύματά μας. Στο μυθιστόρημα αυτό διηγούμαι την ιστορία μιας υφάντρας και μέσα από αυτή αναζητώ την επίδραση του παρελθόντος στο παρόν μας. Η υφαντική τέχνη και ο χρόνος παντρεύονται στον τίτλο και αποδίδουν αυτά τα κομβικά θέματα του βιβλίου.

Η ηρωίδα του έργου σας, η Νάνα, είναι διχασμένη ανάμεσα στην καριέρα και την «υποχρέωση» που της έχει επιβάλει η κοινωνία να είναι σωστή μάνα και σύντροφος. Καταφέρνει ωστόσο, να αντιμετωπίσει τους φόβους της. Ποια κοινά στοιχεία έχετε μαζί της;

Πάρα πολλά. Την συμπονώ και ταυτίζομαι μαζί της, όπως φαντάζομαι και οι περισσότερες γυναίκες. Εξάλλου αυτό ακριβώς το θέμα ήθελα να καταδείξω· πως οι γυναίκες εγκλωβιζόμαστε διαρκώς σε ρόλους και υποκύπτουμε στις πιέσεις και τις επιθυμίες της κοινωνίας.

Είναι εντυπωσιακό το ότι συνδυάζετε δύο καριέρες. Είστε μηχανικός και συγγραφέας. Πώς ταιριάζετε αυτά τα δύο;

Στην πραγματικότητα συμπληρώνει η μια την άλλη και νομίζω πως εκφράζουν τις δυο διαφορετικές πτυχές της προσωπικότητάς μου. Έτσι κι αλλιώς όλοι οι άνθρωποι είμαστε πολυδιάστατοι. Η συγγραφή με αποφορτίζει από τη διαρκή ενασχόληση με αριθμούς που απαιτεί η δουλειά του μηχανικού, ενώ από την άλλη πλευρά , οι θετικές μου σπουδές με έχουν βοηθήσει να κρατώ μια σφιχτή δομή στα γραπτά μου και να

Δεν είναι λίγες οι ιστορικές αναφορές στο βιβλίο σας. Πόσο χρόνο χρειαστήκατε για τη συγγραφή του;

Η συλλογή πληροφοριών και στοιχείων, όχι μόνο για τα ιστορικά, αλλά και για τα πραγματολογικά στοιχεία που με βοήθησαν να δημιουργήσω το ακριβές ιστορικό πλαίσιο για τη μυθοπλασία μου, ήταν μια κοπιαστική αλλά εξίσου γοητευτική δουλειά που είχε ξεκινήσει από τη συγγραφή του τρίτου μου βιβλίου «Σε σωστή ώρα νυχτώνει» και συνεχίστηκε μέχρι το τέλος του τελευταίου μου αυτού βιβλίου, δηλαδή περίπου από το 2013. Η συγγραφή ήταν πιο εύκολη δουλειά έχοντας ολοκληρώσει την έρευνα· περίπου τα δύο τελευταία χρόνια.

Θα ήθελα να σχολιάσετε κάποιες σημαντικές φράσεις που επέλεξα από το βιβλίο σας:

-«Όσα η ζωή τού είχε μέχρι εκείνη την ώρα στερήσει, ένιωθε πως είχε έρθει η ώρα να του τα δώσει πίσω» ... Σκέψεις ενός ήρωα του έργου σας. Πιστεύετε ότι αυτό συμβαίνει  ;

Έχουμε χρέος να πιστεύουμε πως αυτό συμβαίνει, διότι αλλιώς θα χάσουμε την ελπίδα μας όταν τα πράγματα δεν έρχονται όπως θέλουμε. Όταν διατηρούμε την εμπιστοσύνη μας στη ζωή, κρατάμε και την ενέργειά μας ψηλά και τότε, κάποια στιγμή, τα πράγματα αλλάζουν.

-«Ο Θεός δεν εκδικείται. Αυτό είναι δουλειά των ανθρώπων.»

Ο Θεός είναι η αγάπη. Η αγάπη δεν είναι ποτέ εκδικητική, είναι ενάντια στη φύση της αυτό. Μονάχα οι άνθρωποι από εγωισμό νιώθουν την ανάγκη να εκδικηθούν για να δείξουν την υπεροχή τους.

-«Για την ώρα μόνο άνδρες δέχονται εκεί ( Σχολή Καλών Τεχνών). Παντού πρώτοι οι άνδρες. Θυμώνω γι’αυτό.»

Ζούμε σε μια ανδροκρατούμενη κοινωνία και ακόμα και σήμερα κάποιοι τομείς θεωρούνται ταμπού για την πλειοψηφία των γυναικών. Σπούδασα ένα ανδροκρατούμενο επάγγελμα- στην εποχή των σπουδών μου η αναλογία γυναικών προς τους άνδρες ήταν 1:10, οπότε καταλαβαίνετε πως και η ίδια το έχω βιώσει αυτό. Χρειάστηκε να περάσουν αρκετά τα χρόνια για να αποδείξω πως ήμουν αποτελεσματική στη δουλειά μου και ισάξια με έναν άνδρα συνάδελφό μου. Αυτό με θύμωνε και αυτό τον προσωπικό θυμό «δανείζω» στην ηρωίδα. Νομίζω πάντως πως είμαστε αρκετές που τον έχουμε βιώσει.

-Στην κοινωνία του τέλους του 19ου αιώνα, οι προκαταλήψεις της εποχής επέβαλαν στις γυναίκες να παντρευτούν - με προξενιό συνήθως-, ενώ οι σπουδές ήταν κάτι σχετικά απαγορευμένο. Πιστεύετε ότι μπορούσε μια γυναίκα να είναι ευτυχισμένη εκείνη την εποχή που οι περιορισμοί για την εξέλιξη της ήταν τόσο μεγάλοι;

Ευτυχία είναι να ζεις σύμφωνα με τις επιθυμίες και τα όνειρά σου. Όσες γυναίκες εκείνη την εποχή είχαν όνειρο να σπουδάσουν και να ξεφύγουν από την τυπική οικογενειακή ζωή – γάμος και παιδιά-, βρίσκονταν εγκλωβισμένες και αρκετές από αυτές δυστυχείς. Η κοινωνία όμως, αλλά και η στενή οικογένεια τις περισσότερες φορές, φρόντιζε διαρκώς να αναθρέφει τις γυναίκες με την πεποίθηση πως η ευτυχία βρίσκεται σε έναν καλό γάμο. Χρειάστηκαν πολλοί αγώνες και πολύ μεγάλη συνειδητοποίηση από την πλευρά των γυναικών για να αλλάξουν τα πράγματα.


-«Πότε επιτέλους οι άνδρες θα ξεφύγουν από τα στερεότυπα;» Φράση αναφερόμενη στην εποχή που άνδρες ήθελαν γιο! Ωστόσο ακόμη και σήμερα, δεν εκλείπουν αυτές οι στενόμυαλες απόψεις. Θα αλλάξουν άραγε;

Με τον καιρό αλλάζουν, σπάνια ακούω πια γονείς να δυσαρεστούνται που απέκτησαν κόρη, ενώ ήθελαν γιο.

-«Υπάρχουν τυχαίες κουβέντες που σηματοδοτούν τον δρόμο που πρέπει να βαδίσουμε ;»

Δεν πιστεύω στο τυχαίο. Πιστεύω πως η ζωή φροντίζει να μας δείχνει τις ευκαιρίες για να γίνουμε ευτυχισμένοι. Στο χέρι μας είναι να είμαστε ανοιχτοί σ’ αυτές.

-«Δυστυχία σε μια ευτυχία που τους την είχε φορέσει καπέλο η κοινωνία.»

Η ευτυχία είναι  αποτέλεσμα πολλών εσωτερικών διεργασιών και η δυστυχία δηλωτική της αποτυχίας μας. Σε μια κοινωνία που η ευτυχία ήταν συνώνυμη της επιτυχίας, ήταν πολύ υποτιμητικό να φαίνεται κανείς δυστυχής. Είναι κάτι παρόμοιο με την «υποχρεωτική» χαρά των εορτών που όλοι πρέπει να συμμετέχουμε ώστε να φαινόμαστε αρκετά κανονικοί και να ταυτιζόμαστε με τους άλλους.

-«Όταν χόρτασαν το αγκάλιασμα ξεκλείδωσαν οι ψυχές.»

Η αγκαλιά αποφορτίζει τα συναισθήματα, κάνει τους ανθρώπους πιο ανοικτούς και όταν αισθάνεται κανείς αγαπητός και νιώθει συναισθηματική ασφάλεια μπορεί να ανοιχτεί στον άλλο και να αποθέσει ακόμα και τις πιο κρυφές του σκέψεις.

-«Έτσι υφαίνεται ο χρόνος. Με καμάρι, με αγώνα, με ελπίδα και απελπισία, με γελιο και κλαματα, με όνειρα και εφιάλτες. Έτσι υφαίνεται η ζωή των ανθρώπων.»

Έτσι προχωρά ο καιρός· με οράματα, με όνειρα, με ελπίδα, με διαψεύσεις, με χαρά, με κλάμα, με όλα όσα ορίζουν την ανθρώπινη υπόσταση.

«Ένας δειλός είναι ανίκανος να δείξει αγάπη. Αυτό είναι προνόμιο των γενναίων.» έχει πει ο Μαχάτμα Γκάντι. Στην εποχή μας που κυριαρχεί η κρίση αξιών, ιδανικών και αληθινών συναισθημάτων, πόσο εύκολο είναι να γεννηθεί η ανιδιοτελής αγάπη ανάμεσα σε δυο ανθρώπους ;

Η αγάπη είναι στη φύση των ανθρώπων. Η έλλειψή της γεννά λογής διαστροφές. Η ανιδιοτελής αγάπη όμως, επειδή προϋποθέτει την άνευ όρων παροχή συναισθήματος και φροντίδας, δίχως κανείς να περιμένει ανταπόδοση, είναι ίδιον των γενναίων, όπως έλεγε ο Γκάντι ή των μανάδων, όπως θα πρόσθετα εγώ.

«Το μεγαλύτερο ψέμα:`Σ`αγαπώ`." υποστηρίζει  ο Αμερικανός ψυχίατρος και συγγραφέα Gordon Livingston.» Πότε λέτε "Σ`αγαπώ";

Κάθε μέρα· στα παιδιά μου, στους γονείς μου, στην αδερφή μου, στον σύντροφό μου, στους πιο στενούς μου φίλους, στη ζωή. Πάντα εκφράζω το συναίσθημά μου σ’ αυτούς που αγαπώ κι αυτό με κάνει να νιώθω γεμάτη και ζωντανή.

Στις σημαντικές  αποφάσεις της ζωής σας, σας κυριεύει η λογική ή το συναίσθημα;

Δυστυχώς τις περισσότερες φορές λειτουργώ με το συναίσθημα και όχι με τη λογική κι αυτό πολλές φορές με έχει φέρει σε δύσκολη θέση. Μεγαλώνοντας και έπειτα από πολλή δουλειά με τον εαυτό μου, έχω κάπως καταφέρει να ζυγίζω τα πράγματα ώστε να μην μένω εκτεθειμένη. 


Πιστεύετε ότι ο έρωτας έχει διάρκεια και αν λήξει μπορεί να αναγεννηθεί;

Ο έρωτας έχει ημερομηνία λήξεως, κρατάει λίγο και γι΄ αυτό τον επιθυμούμε διακαώς· για την τρέλα του, τη δίνη του, την ευφορία που μας προκαλεί. Μετά τη λήξη του όμως μένει η αγάπη, το ψυχικό δέσιμο που είναι πολύ πιο ουσιαστική τροφή για την ανθρώπινη ύπαρξη. 

«Οι άντρες αγαπάνε λίγο και συχνά, ενώ οι γυναίκες πολύ και σπάνια.» είναι τα λόγια του Jean Jacque Rousseau. Συμφωνείτε ;

Είναι κι αυτό ένα από τα στερεότυπα της κοινωνίας μας. Όλοι είμαστε το ίδιο ευάλωτοι απέναντι στα βέλη του έρωτα και στο μυστήριο της αγάπης.

Από τις εμπειρίες που είχες έως σήμερα, υπάρχει κάτι για το οποίο έχετε μετανιώσει ;

Δεν είναι ίδιον του χαρακτήρα μου να μετανιώνω. Ό,τι έκανα, καλώς καμωμένο. Έχω την πεποίθηση πως ό,τι γίνεται στη ζωή, γίνεται για κάποιο λόγο, οπότε δεν έχει νόημα να μετανιώνουμε, αλλά να προχωράμε μπροστά με πυξίδα τις εμπειρίες μας.

Ποιά είναι η μεγαλύτερή σας φοβία;

Να εγκλωβιστώ σε ένα χώρο ή μια κατάσταση απ’ όπου δεν μπορώ να αποδράσω.

Τί απεχθάνεστε περισσότερο  από όλα στη ζωή σας;

Τους «δήθεν»· τους ανθρώπους-χαμαιλέοντες που παίζουν ρόλους ανάλογα με τις καταστάσεις.  

«Αδιαφορώ για τη δόξα. Με φυλακίζει μες στα πλαίσια που καθορίζει εκείνη κι όχι εγώ.» έχει πει ο Μεγάλος Μάνος Χατζιδάκις. Τι είναι για εσάς η δόξα;

Η δόξα δεν με αφορά. Αυτό που θέλω είναι η υπόληψη και η επικοινωνία του έργου μου με τον κόσμο.


Ποιο στίχο ποιήματος ή τραγουδιού αγαπάτε περισσότερο και γιατί;

Τον γνωστό στίχο από το «Απολείπειν ο Θεός Αντώνιον» του Κωνσταντίνου Καβάφη «…. την τύχη σου που ενδίδει πια, τα έργα σου που απέτυχαν, τα σχέδια της ζωής σου που βγήκαν όλα πλάνες, μη ανωφέλετα θρηνήσεις. Σαν έτοιμος από καιρό, σα θαρραλέος, αποχαιρέτα την, την Aλεξάνδρεια που φεύγει.» Ο στίχος αυτός εκφράζει και τη δική μου θεώρηση ζωής. Προχωρώ μπροστά, έτοιμη να τα αλλάξω όλα.

Ποιοι είναι οι ήρωές σας στην πραγματική ζωή;

Οι εργαζόμενες γυναίκες της καθημερινότητας που ισορροπούν ανάμεσα στην οικογένεια και τα θέλω τους, ισορροπία δύσκολη και ευαίσθητη, οι άνεργοι που προσπαθούν να βρουν μια χαραμάδα να σταθούν σε έναν εχθρικό εργασιακό χώρο, οι ασθενείς που ζουν και δουλεύουν ανάμεσά μας δίχως να παραπονιούνται για το πόσο άδικη στάθηκε μαζί τους η ζωή, και όλοι οι άνθρωποι με τις μικρές ή μεγάλες ιστορίες τους.

Τι είναι για εσάς  ευτυχία;

Να ξυπνώ το πρωί με διάθεση πληρότητας και να απολαμβάνω την αγάπη των δικών μου ανθρώπων.

Ποιο είναι το μεγαλύτερο μάθημα ζωής που έχετε  πάρει μέχρι στιγμής;

Πως όλα μπορούν να ανατραπούν μέσα σε πολύ λίγο χρόνο και πως πρέπει πάντα να είμαστε έτοιμοι γι’ αυτό.

Ποιοι είναι οι στόχοι και ποιες οι φιλοδοξίες σου στη δουλειά σας;

Να καταφέρω να επικοινωνήσω με τον κόσμο μέσω της τέχνης μου.

Υπάρχει κάτι άλλο που θα θέλατε  να προσθέσετε για τη δουλειά, τη ζωή σας ή οτιδήποτε άλλο;

Αυτό που θα ήθελα να πω είναι πως ο χρόνος μας υφαίνεται με στιγμές και καμιά από αυτές δεν πρέπει να την αφήνουμε να πάει χαμένη. Να ζούμε συνειδητά αποδεχόμενοι και τα καλά και τα δύσκολα της ζωής, γιατί όλα είναι εμπειρίες μέσα από τις οποίες εξελισσόμαστε.

Σας ευχαριστώ πολύ από καρδιάς!

Κι εγώ σας ευχαριστώ πολύ Κα Δημοπούλου!

 

Σύντομο Βιογραφικό της συγγραφέως

Η ΣΟΦΙΑ ΔΗΜΟΠΟΥΛΟΥ γεννήθηκε και μεγάλωσε στην Αθήνα, η καταγωγή της όμως είναι από τα Λουσικά, ένα χωριό λίγα χιλιόμετρα έξω από την Πάτρα. Σπούδασε στη Σχολή Πολιτικών Μηχανικών του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου και έκανε μεταπτυχιακές σπουδές στον περιβαλλοντικό σχεδιασμό πόλεων και κτιρίων. Εργάστηκε ως μηχανικός στον δημόσιο και στον ιδιωτικό τομέα και ασκεί το επάγγελμά της ως σήμερα. Παράλληλα ασχολείται με τη συγγραφή και την ποίηση και παραδίδει μαθήματα δημιουργικής γραφής, έχοντας ολοκληρώσει το πρόγραμμα «Δημιουργική ανάγνωση και γραφή της πεζογραφίας» του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών. Έχει γράψει άλλα τέσσερα μυθιστορήματα, ενώ διηγήματά της έχουν κατά καιρούς συμπεριληφθεί σε λογοτεχνικά περιοδικά, σε ηλεκτρονικά περιοδικά (themachine.gr, fractal.gr, diastixo.gr) και σε εφημερίδες. Διηγήματα και ποιήματά της υπάρχουν και στον ιστότοπό της www.sophiadimopoulou.gr.