06 Οκτωβρίου 2022

Τα 12 διασημότερα βασιλικά πορτρέτα

Πορτρέτα που μένουν ανεξίτηλα στον χρόνο τα οποία μας δίνουν στοιχεία και λεπτομέρειες για γαλαζοαίματος μακρινών εποχών...
Πορτρέτα που μένουν ανεξίτηλα στον χρόνο τα οποία μας δίνουν στοιχεία και λεπτομέρειες για γαλαζοαίματος μακρινών εποχών...

Τα βασιλικά πορτρέτα αποτελούν ένα σημαντικό μέρος της ιστορίας της τέχνης. Αυτά τα πορτρέτα χρησίμευαν ως μέσο επικοινωνίας για τα μέλη της μοναρχίας. Μέσω αυτών, η αριστοκρατική κοινωνία στόχευε να δείξει την υπόσταση, τη σημασία, τον πλούτο και την προσωπικότητά τους. Τα βασιλικά πορτρέτα είναι επίσης μια απόδειξη της δύναμης της δημόσιας εικόνας και της προπαγάνδας. Επιπλέον, χρησίμευαν ως δώρα που ανταλλάσσονταν μεταξύ των μελών της μοναρχίας. Πρόκειται για εικόνες που αντέχουν στον χρόνο και μας ταξιδεύουν σε μακρινές εποχές, τόσο διαφορετικές από τη σημερινή. 

 

1. Βασιλικό πορτρέτο της Maria Antoinette (1783), Elisabeth Vigee Le Brun

 

marie antoinette chemise dress

H Elisabeth Le Brun  ήταν επίσημη ζωγράφος της Γαλλίδας βασίλισσας Μαρίας Αντουανέτας. Ο πατέρας της Vigee Le Brun ήταν επίσης ζωγράφος πορτράιτων. Η καλλιτέχνιδα ήταν μια από τις πολύ λίγες γυναίκες που έγιναν δεκτές στην Académie de St Luc.

 

Αφού έγινε ζωγράφος  της βασίλισσας, προσκλήθηκε να γίνει μέλος της Académie Royale το 1783. Κατά τη διάρκεια της καριέρας της, ζωγράφισε περίπου 30 πορτρέτα της. Η Μαρία Αντουανέτα αποκεφαλίστηκε κατά τη Γαλλική Επανάσταση το 1793. Φοβούμενη την επανάσταση, η επίσημη ζωγράφος της Μαρίας Αντουανέτας, Vigée Le Brun, κατέφυγε στην Ιταλία με την κόρη της.

 

2. Βασίλισσα Victoria (1838), Thomas Sully

 

queen victoria thomas sully

 

Η Βασίλισσα Βικτώρια ήρθε στο θρόνο όταν ήταν δεκαοκτώ ετών το 1837 και παρέμεινε βασίλισσα για σχεδόν 64 χρόνια. Η βασίλισσα Βικτώρια αγαπούσε τη γραφή, το σχέδιο και τη ζωγραφική. Είναι επίσης γνωστή για την τήρηση ημερολογίου. Μετά τον θάνατο του συζύγου της, πρίγκιπα Αλβέρτου, το 1861 η Βικτώρια φορούσε μόνο μαύρα. Η ιστορία αγάπης τους ενέπνευσε πολλά μυθιστορήματα και ταινίες. Κατά τη διάρκεια της βασιλείας της Βικτώριας, το Ηνωμένο Βασίλειο είδε μεγάλη πρόοδο στους τομείς της τέχνης και της επιστήμης.

Αυτό το ολόσωμο πορτρέτο της ζωγράφισε ο Αμερικανός καλλιτέχνης Thomas Sully μετά τη στέψη της Victoria. Η βασίλισσα απεικονίζεται με ρομαντικό τρόπο, νεανική, κοιτάζοντας πάνω από τον ώμο της, φορώντας διαμαντένια κοσμήματα και στέμμα.

3. Η Μεγάλη Αικατερίνη Β’, (1763) Fyodor Rokotov

 

catherine the great

 

Η Μεγάλη Αικατερίνη Β` ήταν η Αυτοκράτειρα της Ρωσίας από το 1762 έως το 1796. Ήρθε στον θρόνο μετά την εκθρόνιση του συζύγου της Πέτρου Γ` της Ρωσίας. Υπήρξε προστάτιδα των τεχνών και συνέβαλε τα μέγιστα στην πολιτιστική αφύπνιση στη Ρωσία. Υποστήριξε τις ιδέες της Ρωσικής Εποχής του Διαφωτισμού. Στο πορτρέτο της στέψης που ζωγράφισε ο Fyodor Rokotov το 1763, η Αικατερίνη η Μεγάλη εμφανίζεται ντυμένη με ένα βασιλικό ασημένιο φόρεμα με ρόμπα από ερμίνα. Τα μαλλιά της είναι στολισμένα με πέρλες. Ένα χρόνο πριν ζωγραφίσει αυτό το βασιλικό πορτρέτο, ο Rokotov έγινε ο ζωγράφος της αυλής τους.

 

4. Αυτοκράτειρα Ελισάβετ της Αυστρίας (1865), Franz Xaver Winterhalter

 

portrait of elisabeth

 

Η αυτοκράτειρα Ελισάβετ της Αυστρίας, γνωστή και ως Sisi, ήταν ένας εξαιρετικός χαρακτήρας. Έγινε αυτοκράτειρα αφού παντρεύτηκε τον Φραγκίσκο Ιωσήφ Α` της Αυστρίας σε ηλικία δεκαέξι ετών. Λάτρευε τη φύση, την ιππασία, τη μόδα και την ποίηση. Ήταν γνωστή για την ομορφιά της και νοιαζόταν πολύ για την εμφάνισή της. Εξαιτίας αυτού έκανε συχνά εμμονικά δίαιτα και γυμναστική. Σε αυτό το αντίγραφο του έργου που ζωγράφισε ο Franz Xaver Winterhalter, βλέπουμε τη Sisi ντυμένη με ένα όμορφο φόρεμα, με έναστρα κοσμήματα στα μαλλιά της. Δολοφονήθηκε στη Γενεύη το 1898 από έναν Ιταλό αναρχικό ονόματι Luigi Lucheni.

 

5. Carlos II (1680-83), Claudio Coello

 

carlos ii claudio coello

 

Ο Κάρλος ή Κάρολος Β`, βασιλιάς της Ισπανίας ήταν ο τελευταίος Αψβούργος που κυβέρνησε την Ισπανία. Αυτό το βασιλικό πορτρέτο ζωγραφίστηκε από τον Claudio Coello, έναν Ισπανό ζωγράφο του μπαρόκ, γύρω στο 1680. Ο Κάρολος Β` ήταν σωματικά και διανοητικά ανάπηρος. Είναι γνωστό ότι είχε “σαγόνι των Αμψούργων”, μια παραμόρφωση που συνδέεται με τη συγγένεια της βασιλικής οικογένειας. Εξαιτίας της κατάστασής του και των υφιστάμενων δεισιδαιμονιών στην εποχή μας, πίστευαν ότι ήταν μαγεμένος.

 

6. Madame De Pompadour (1750), Francois Boucher

 

madame de pompadour

 

H Μadame de Pompadour ήταν η ερωμένη του βασιλιά Λουδοβίκου XV της Γαλλίας. Λόγω της ευφυΐας της, είχε μια σημαντική θέση στη βασιλική αυλή. Υπήρξε επίσης προστάτιδα πολλών καλλιτεχνών. Δημιούργησε η ίδια μια σειρά από χαρακτικά. Μεταξύ των ετών 1750 και 1759, η Boucher ζωγράφισε πολλά πορτρέτα της. Αυτό το πορτρέτο του 1750 ζωγραφισμένο σε ροκοκό δείχνει την Madame de Pompadour ντυμένη με ένα πλούσιο φόρεμα με ροζ κορδέλες και λεπτομέρειες από δαντέλα, με ένα βραχιόλι καμέο γύρω από τον καρπό της που δείχνει το πρόσωπο του εραστή της, βασιλιά Louis XV. Σε αυτόν τον πίνακα, απεικονίζεται ενώ σκονίζει τα ροδαλά μάγουλα του χλωμού προσώπου της.

 

7. Maria Theresia της Αυστρίας (1772), Anton Von Maron

 

maria theresa of austria

 

Η Μαρία Θηρεσία της Αυστρίας ήταν μια από τις πιο γνωστές Αψβούργους. Ανέβηκε στο θρόνο το 1740 σε ηλικία 23 ετών. Απέκτησε δεκαέξι παιδιά – πέντε γιους και έντεκα κόρες! Μία από τις κόρες της ήταν η μελλοντική βασίλισσα της Γαλλίας Μαρία Αντουανέτα. Κατά τη διάρκεια της βασιλείας της, η Μαρία Θηρεσία αναμόρφωσε το παλάτι Schonbrunn στη Βιέννη- ένα δημοφιλές τουριστικό μέρος σήμερα.

Στο βασιλικό πορτρέτο του Anton von Maron εμφανίζεται ντυμένη στα μαύρα, να θρηνεί τον ξαφνικό θάνατο του συζύγου της αυτοκράτορα Φραγκίσκου Στεφάνου.

 

8. Louis XVI (1970), Charles Clement Balvay  

louis xvi charles clement balvay

 

Ο Λουδοβίκος XVI ήταν εγγονός του Λουδοβίκου XV και σύζυγος της Μαρίας Αντουανέτας. Ανέβηκε στο θρόνο το 1774. Το χαρακτικό του Γάλλου καλλιτέχνη Charles Clement Balvay, γνωστό και ως Bervic, είναι μια αναπαραγωγή του βασιλικού πορτρέτου του Λουδοβίκου XVI που ζωγράφισε ο Antoine-Francois Callet. Ο Γάλλος βασιλιάς παρουσιάζεται φορώντας μια πλήρη βασιλική στολή. Ο πρώτος Γάλλος πρεσβευτής στις Ηνωμένες Πολιτείες χάρισε ένα αντίγραφο της γκραβούρας στον George Washington το 1791. Όπως η σύζυγός του Μαρία Αντουανέτα, ο Λουδοβίκος XVI αποκεφαλίστηκε κατά τη Γαλλική Επανάσταση το 1793.

 

9. Charles I στο κυνήγι (1635), Anthony Van Dyck

 

charles i at the hunt

 

Ένα από τα αριστουργήματα του μουσείου του Λούβρου είναι το πορτρέτο του Charles I στο Κυνήγι. Το πορτρέτο έγινε από τον διάσημο Φλαμανδό ζωγράφο Anthony van Dyck ο οποίος έγινε ο επίσημος βασιλικός ζωγράφος της αγγλικής αυλής. Ο ζωγράφος επηρεάστηκε από τον Peter Paul Rubens  και πιστεύεται ότι ήταν βοηθός του μεταξύ 1618 και 1620. Ο βασιλιάς παρουσιάζεται με κομψό αλλά αδιάφορο τρόπο, απολαμβάνοντας τις δραστηριότητές του. Ωστόσο, είναι ντυμένος πιο κομψά από ό,τι θα ήταν ένας κανονικός άνθρωπος αν πήγαινε για κυνήγι. Δεδομένου ότι ο Charles I ήταν ανασφαλής για το μικρό του ύψος, ο ζωγράφος τον τοποθέτησε έτσι ώστε να κοιτάξουμε ψηλά στον βασιλιά. Η φιγούρα του βασιλιά τοποθετείται επίσης στην αριστερή πιο φωτεινή πλευρά του πίνακα, ώστε να παραμένει στο επίκεντρό μας.

 

10. Jane Seymour (1536-37) ,  Hans Holbein

 

jane seymour hans holbein

 

Η Jane Seymour ήταν η τρίτη σύζυγος του Henry VIII. Προηγουμένως ήταν η κυρία επί των τιμών για τις δύο πρώτες συζύγους του βασιλιά, την Αικατερίνη της Αραγονίας και την Άννα Μπολέιν. Ο Henry VIII και η Jane Seymour παντρεύτηκαν το 1536, μόλις έντεκα ημέρες μετά την εκτέλεση της Boleyn. Πέθανε λόγω επιπλοκών κατά τον τοκετό. Γέννησε έναν κληρονόμο που επιθυμούσε ο Ερρίκος VIII - τον μελλοντικό βασιλιά Εδουάρδο ΣΤ`. Ο συγγραφέας αυτού του πορτρέτου είναι o Hans Holbein, ένας Γερμανός καλλιτέχνης που έγινε ο επίσημος ζωγράφος της αγγλικής αυλής το 1536. Ο Holbein ζωγράφισε το φόρεμα της βασίλισσας με λεπτομέρεια με ιδιαίτερη έμφαση στην υφή των υλικών του φορέματος και των κοσμημάτων της.

 

11. Πορτρέτο της Elizabeth I (περ. 1575), Άγνωστος καλλιτέχνης

 

portrait elizabeth i

 

Η Εlizabeth I ήταν η βασίλισσα της Αγγλίας και της Ιρλανδίας από το 1558 μέχρι το θάνατό της το 1603. Ήταν κόρη της Άννας Μπολέιν και του Ερρίκου Η`. Ήταν καλά μορφωμένη και πολύ έξυπνη. Ήταν η τελευταία μονάρχης των Τουδόρ. Αυτός ο πίνακας ενός άγνωστου καλλιτέχνη (ίσως Φλαμανδού ζωγράφου) είναι επίσης γνωστός ως το πορτρέτο του Darnley. Πιστεύεται ότι αυτό το βασιλικό πορτρέτο ζωγραφίστηκε ενώ η βασίλισσα ήταν σαράντα ετών. Ένα στέμμα που τοποθετήθηκε πίσω της προστέθηκε αργότερα στο πορτρέτο. Το πορτρέτο πιστεύεται ότι έχει ξεθωριάσει με την πάροδο του χρόνου. Τα χρώματα ήταν μάλλον πιο πλούσια στην αρχή και η επιδερμίδα της βασίλισσας δεν ήταν τόσο χλωμή όσο φαίνεται τώρα.

Στην κάτω αριστερή γωνία του πίνακα, υπάρχει ένα μενταγιόν με φιγούρες της Μινέρβα, της θεάς της σοφίας, της Αφροδίτης, της θεάς του έρωτα και του Δία, του ισοδύναμου του ΄Ελληνα Θεού Δία. Φιγούρες του Έρωτα και του Άρη φαίνονται επίσης στα πλαϊνά του κοσμήματος.

 

12. Βασιλικό πορτρέτο της Anne Boleyn (1533-36), Άγνωστος καλλιτέχνης

 

 

anne boleyn royal portrait

 

 

Η ιστορία της βασίλισσας της Αγγλίας Αnne Boleyn, είναι μία από τις  πιο τραγικές αλλά και ιδιαίτερα ενδιαφέρουσες...

Ήταν η δεύτερη σύζυγος του Ερρίκου Η΄ της Αγγλίας και μητέρα της βασίλισσας Ελισάβετ Α’ της Αγγλίας. Ο Γάμος του Ερρίκου με την Άννα και η εκτέλεσή της αποτελούν μέρος μιας σημαντικής πολιτικής και θρησκευτικής αναταραχής- της λεγόμενης  Αγγλικής Μεταρρύθμισης. Η Αnne, μάλιστα, πρωτοστάτησε στην ανάγκη της εκκλησιαστικής μεταρρύθμισης. Έχει χαρακτηριστεί ως η Βασιλική σύζυγος με τη μεγαλύτερη επιρροή στην ιστορία της Αγγλίας.

 Η Boleyn εκτελέστηκε στον Πύργο του Λονδίνου με την κατηγορία της προδοσίας, της αιμομιξίας με το μικρότερο αδερφό της, της μαγείας, αλλά και της απόπειρας δηλητηρίασης του νόθου γιου του συζύγου της από τη λαίδη Elizabeth Blunt, το 1536. Μαζί  με την Άννα, αποκεφαλίστηκε και ο αδελφός της.

Το αν υπήρξε πράγματι ένοχη παραμένει  μέχρι σήμερα κάτι σκοτεινό.

Το πορτρέτο από την Εθνική Πινακοθήκη Πορτρέτων στο Το Λονδίνο που ζωγράφισε ένας άγνωστος καλλιτέχνης είναι πιθανώς μια αναπαραγωγή ενός αυθεντικού βασιλικού πορτρέτου της Boleyn, καθώς οι εικόνες της βασίλισσας καταστράφηκαν κυρίως μετά τη δολοφονία της.