12 Φεβρουαρίου 2018

Τι θα γίνουν τα σπίτια όταν φύγουν οι άνθρωποι;

Ένα σπίτι όπου ο άνθρωπος δεν ζει πια, η φύση το καταπατά. Μετά από καιρό, οι χαραμάδες που κάποτε ήταν τα στενά διάκενα μεταξύ των τοίχων, προσφέρουν τον χώρο για να δημιουργηθεί ζωή. Αλλά πότε ένα σπίτι παύει να είναι σπίτι;
Ένα σπίτι όπου ο άνθρωπος δεν ζει πια, η φύση το καταπατά. Μετά από καιρό, οι χαραμάδες που κάποτε ήταν τα στενά διάκενα μεταξύ των τοίχων, προσφέρουν τον χώρο για να δημιουργηθεί ζωή. Αλλά πότε ένα σπίτι παύει να είναι σπίτι;

Η φωτογράφος Gohar Dashti γεννήθηκε στη συνοριακή πόλη Ahvaz στο νοτιοδυτικό Ιράν, αν και τώρα ζει ανάμεσα στη Βοστώνη και την Τεχεράνη. «Τα πρώτα βήματα της παιδικής μου ηλικίας τα έκανα κατά τη διάρκεια του αιματηρού πολέμου Ιράν-Ιράκ», εξηγεί η καλλιτέχνιδα στο featureshoot. «Το μεγάλωμα κατά τη διάρκεια του πολέμου διδάσκει τη γενιά μου να ζει σε μια σταθερή κατάσταση φόβου».


Για το μεγάλωμα σε μια χώρα που έχει πληγεί από τον πόλεμο, η Dashti γράφει: «Ο πόλεμος και η ζωή είναι αδιαχώριστα το ένα από το άλλο, υπάρχουν ταυτόχρονα και παράλληλα. Ήμουν ένα μικρό κορίτσι που πήγαινε στο σχολείο, σε γενέθλια και γάμους και σε άλλες γιορτές. Από τη μία πλευρά τα πράγματα φαίνονταν φυσιολογικά, αλλά ο πόλεμος είχε σταθερή παρουσία στο παρασκήνιο. Ήταν μια παρουσία που δεν μπορούσα να καταλάβω, αλλά ήταν εκεί. Όταν η τρομακτική φύση του πολέμου γίνεται φυσιολογική, παίρνει μια σουρεαλιστική μορφή. Το μεγαλύτερο μέρος της δουλειάς μου αφηγείται οπτικά εκείνες τις μέρες».


Όλα τα εγκαταλελειμμένα σπίτια που απεικονίζονται στο «Home» βρίσκονται στο Ιράν. Η καλλιτέχνις δεν γνώριζε τους ιδιοκτήτες, αν και γνώριζε ότι όλα ανήκαν σε ανθρώπους που είχαν εγκαταλείψει τη χώρα για πολιτικούς και κοινωνικούς λόγους.


Δεν θυμίζουν πλέον «σπίτι», όπως το βλέπουν οι περισσότεροι καθώς  όπου υπήρχε κάποτε πλακάκι ή λινοτάπητας, υπάρχει τώρα γη. Οι φωτογραφίες, τα έπιπλα και τα κειμήλια που προκαλούσαν την άνεση και τη νοσταλγία για τους προηγούμενους ιδιοκτήτες του σπιτιού, έχουν αντικατασταθεί από δέντρα και γρασίδι. Χωρίς οικεία χαρακτηριστικά, κοιτάζουμε τη φύση που περιέχεται μέσα σε τέσσερις τοίχους. Και με την πάροδο του χρόνου η φύση θα κυριεύσει και αυτούς τους τοίχους, οι οποίοι τελικά θα θρυμματιστούν και θα πέσουν.


Αυτά τα σπίτια δεν έχουν υποκύψει ακόμα στην δύναμη της φύσης - αυτές οι φωτογραφίες είναι στατικές. Η καλλιτέχνις οργάνωσε σχολαστικά κάθε σκηνή με τον ίδιο τρόπο που θα έκανε αν σχεδίαζε μια θεατρική σκηνή. Ωστόσο, η κατασκευασμένη πραγματικότητα αυτών των εικόνων, φαντάζεται ότι είναι χειροπιαστή. Αυτές οι μετα-ανθρώπινες, μελαγχολικές εικόνες μας ενθαρρύνουν να αναλογιστούμε τους δικούς μας ορισμούς της φύσης, του σπιτιού, του καταφυγίου και του ανήκειν. Μας κάνουν επίσης να αναθεωρήσουμε τη δική μας θέση στον φυσικό κόσμο. Τι είναι το σπίτι εκτός από έναν φυσικό χώρο που δημιουργούμε για τον εαυτό μας στον φυσικό κόσμο ή τον ψυχολογικό χώρο στον οποίο το μεταμορφώνουμε;


Οι περισσότεροι από εμάς βρίσκουν ομορφιά στη φύση, αν και την αντιλαμβάνονται ως κάτι ξεχωριστό από εμάς. «Η φύση μπορεί να είναι απόκοσμη και μπερδεμένη», λέει η φωτογράφος. «Μπορεί επίσης να θεωρηθεί ως μια ιστορικά, γεωγραφικά και πολιτικά κατασκευασμένη έννοια».

«Παρατηρώ συχνά ότι οι άνθρωποι είναι παροδικοί, ενώ η φύση είναι σταθερή», λέει η Dashti. «Η φύση (ή η αντίληψή μας για αυτήν) θα είναι εδώ εδώ και πολύ καιρό, αφού θα φύγουμε όλοι».