28 Μαρτίου 2019

Έναστρη Νύχτα του Van Gogh | H ιστορία μιας από τις πιο διάσημες εικόνες του νυχτερινού ουρανού

Ένας από τους πιο γνωστούς πίνακες στο σύγχρονο πολιτισμό και σαν εικόνα, αλλά και από τις πιο αντιγραμμένες και αναπαραγμένες, του κορυφαίου ζωγράφου Van Gogh που γεννήθηκε στις 30 Μαρτίου του 1853. -Από τη Μανταλένα Μαρία Διαμαντή
Ένας από τους πιο γνωστούς πίνακες στο σύγχρονο πολιτισμό και σαν εικόνα, αλλά και από τις πιο αντιγραμμένες και αναπαραγμένες, του κορυφαίου ζωγράφου Van Gogh που γεννήθηκε στις 30 Μαρτίου του 1853. -Από τη Μανταλένα Μαρία Διαμαντή

"Τα μεγάλα πράγματα φτιάχνονται από μια σειρά μικρών πραγμάτων που συγκεντρώνονται όλα μαζί." είπε κάποτε ο Βίνσεντ Βαν Γκογκ.

Ένας από τους πιο σημαντικούς ζωγράφους όλων των εποχών. Αυτό, όμως, μετά το θάνατό του, καθώς  εν ζωή, το έργο του δεν σημείωσε ιδιαίτερη επιτυχία . Η τέχνη του επέδρασε σε μεγάλο βαθμό  μεταγενέστερα κινήματα του εξπρεσιονισμού, του φωβισμού, και κατά κάποιο τρόπο και της αφηρημένης τέχνης.

"Οι ζωγραφικοί πίνακες έχουν μια δική τους ζωή που πηγάζει από την ψυχή του καλλιτέχνη" έλεγε... Και είχε δίκιο, γιατί ολόκληρος ο ψυχικός του κόσμος αποτυπωνόταν μέσα στα έργα του...

Εκείνος  που ξεχώρισε και θεωρείται όχι μόνο το καλύτερο έργο του αλλά και ένας από τους πιο γνωστούς πίνακες στην ιστορία του Δυτικού Πολιτισμού, είναι η "Έναστρη Νύχτα". Το δημιούργημα του Ολλανδού μετα-ιμπρεσιονιστή ζωγράφου, φιλοτεχνημένο τον Ιούνιο του 1889, απεικονίζει τη θέα από το δυτικό παράθυρο του δωματίου του στο άσυλο Σεν Ρεμί ντε Προβάνς, μόλις πριν την ανατολή του ηλίου, με την προσθήκη ενός εξιδανικευμένου χωριού.

Από το 1941, βρίσκεται στη μόνιμη συλλογή του Μουσείου Μοντέρνας Τέχνης στην Νέα Υόρκη και αποκτήθηκε μέσω του κληροδοτήματος Λίλι Π. Μπλις.

Μπορεί  η Έναστρη Νύχτα να ζωγραφίστηκε κατά τη διάρκεια της ημέρας στο ισόγειο στούντιο του Βαν Γκογκ, ωστόσο δεν θα ήταν ίσως σωστό  να ειπωθεί ότι η εικόνα ήταν ζωγραφισμένη από μνήμης.Εχει προσδιορισθεί ότι η θέα είναι αυτή από το παράθυρο του υπνοδωματίου του, με κατεύθυνση προς τα ανατολικά. Πρόκειται για μια θέα που ο Βαν Γκογκ δημιούργησε όχι λιγότερες από είκοσι μία παραλλαγές, όπου συμπεριλαμβάνεται και αυτή της Έναστρης νύχτας.

Στον αδελφό του Τεό, γράφει το Μάιο του 1989: «Μέσα από το παράθυρο με τα σιδερένια κάγκελα. Μπορώ να διακρίνω ένα τετράγωνο κομμάτι γης με σιτάρι... πάνω από το οποίο, το πρωί, βλέπω τον ήλιο να ανατέλλει σε όλο του το μεγαλείο.»

Ο κορυφαίος ζωγράφος απεικονίζει τη θέα σε διαφορετικές ώρες της ημέρας και κάτω από διάφορες καιρικές συνθήκες. Εδώ, συμπεριλαμβάνεται τόσο η ανατολή του ήλιου, όσο και του φεγγαριού, μέρες με ηλιοφάνεια και συννεφιά, με θύελλες και με βροχή.  Ωστόσο, το προσωπικό του νοσοκομείου δεν άφησε τον Βαν Γκογκ να ζωγραφίζει στο δωμάτιό του. Μπορούσε όμως να σκιτσάρει με μελάνι ή κάρβουνο σε χαρτί, φτιάχνοντας τελικά νεότερες παραλλαγές σε προηγούμενες εκδοχές. Μια διαγώνια γραμμή προερχόμενη από τα δεξιά, είναι το εικονογραφικό στοιχείο που ενώνει όλα αυτά τα έργα ζωγραφικής, απεικονίζοντας τους χαμηλούς λόφους των βουνών Alpilles. Από τις 21 παραλλαγές, σε δεκαπέντε  είναι ορατά τα κυπαρίσσια πέρα από το μακρινό τοίχο που περιβάλλει το κομμάτι γης με σιτάρι.

Σε 6 από αυτά τα έργα, έδωσε ο Βαν Γκογκ τηλεσκοπικά τη θέα, κυρίως στο έργο με αριθμό καταλόγου F717 Χωράφι με Σιτάρι και Κυπαρίσσια και στην Έναστρη Νύχτα, φέρνοντας τα δέντρα πιο κοντά στο επίπεδο της εικόνας.

Αξίζει να σημειωθεί, ότι ο Βαν Γκογκ, για κάποια  περίοδο της ζωής του ήταν γοητευμένος με τη  ζωγραφική νυχτερινών τοπίων και ουρανών γεμάτων αστέρια.

Αυτό που διακρίνουμε στον πίνακα είναι τον νυχτερινό  ουρανό με αστέρια  με τόσο απίστευτη ενέργεια ενώ κάτω από αυτά, βρίσκεται ένα χωριό βρίσκεται σε απόλυτη ηρεμία. Γη και ουρανός συνδέονται με ένα κυπαρίσσι - το δέντρο που είναι συνδεδεμένο με τα νεκροταφεία και το πένθος.

Ο θάνατος όμως, δεν ήταν δυσοίωνος για τον Βαν Γκογκ «Το να κοιτάζω τα αστέρια με κάνει πάντα να ονειρεύομαι... Γιατί, αναρωτιέμαι, να μην είναι τα λαμπερά σημεία του ουρανού τόσο προσιτά όσο τα μαύρα σημεία στο χάρτη της Γαλλίας; Ακριβώς όπως παίρνουμε το τραίνο για να φτάσουμε στην Tarascon ή την Rouen, έτσι να παίρνουμε το θάνατο για να φθάσουμε σ’ ένα αστέρι.»

 Κανένας δεν μπορεί να αμφισβητήσει, ότι η «Έναστρη Νύχτα» (The Starry Night),  αποτελεί ένα από τα κορυφαία καλλιτεχνικά του επιτεύγματα. Είναι όχι μόνο από τους  πιο γνωστούς πίνακες στο σύγχρονο πολιτισμό και σαν εικόνα, αλλά και από τις πιο αντιγραμμένες και αναπαραγμένες...

Πηγή:  vangoghgallery.com