25 Ιουλίου 2022

Freddie & Truus Oversteegan | Οι έφηβες αδελφές που σκότωσαν Ναζί κατά τη διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου

Μερικές φορές έστηναν ενέδρα σε αξιωματικούς των Ναζί από τα ποδήλατά τους - και ποτέ δεν αποκάλυψαν πόσους είχαν δολοφονήσει.
Μερικές φορές έστηναν ενέδρα σε αξιωματικούς των Ναζί από τα ποδήλατά τους - και ποτέ δεν αποκάλυψαν πόσους είχαν δολοφονήσει.

 

Freddie Oversteegen as a teenager during World War II.

 

Η Schaft Freddie Oversteegen ήταν μόλις 14 ετών όταν εντάχθηκε στην ολλανδική αντίσταση κατά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο και μόλις μερικά χρόνια μεγαλύτερη όταν έγινε ένας από τους ένοπλους δολοφόνους της. Μαζί με την αδερφή της —και αργότερα, μια νεαρή γυναίκα με το όνομα Hannie Schaft— η τριάδα παρέσυρε, έστησε ενέδρα και σκότωσε Γερμανούς Ναζί και τους Ολλανδούς συνεργάτες τους.

Η Freddie και η αδελφή της Truus, η οποία ήταν δύο χρόνια μεγαλύτερη, μεγάλωσαν στην πόλη του Haarlem με μια ανύπαντρη μητέρα από την εργατική τάξη. Η μητέρα τους θεωρούσε τον εαυτό της κομμουνίστρια και δίδασκε στις κόρες της τη σημασία της καταπολέμησης της αδικίας. Όταν η Ευρώπη βρισκόταν στα πρόθυρα του πολέμου το 1939, πήρε Εβραίους πρόσφυγες στο σπίτι τους.

Μέσω του παραδείγματος της μητέρας τους, η Freddie και η Truus «έμαθαν ότι αν πρέπει να βοηθήσεις κάποιον, όπως οι πρόσφυγες, πρέπει να κάνεις θυσίες για τον εαυτό σου», λέει ο Jeroen Pliester, πρόεδρος του Εθνικού Ιδρύματος Hannie Schaft. «Νομίζω ότι ήταν ένας από τους κύριους μοχλούς για αυτούς, η υψηλή ηθική αρχή και η ετοιμότητα της μητέρας τους να ενεργεί όταν έχει πραγματικά σημασία».

Στη συνέχεια, τον Μάιο του 1940, οι Ναζί εισέβαλαν στην Ολλανδία,  ξεκινώντας μια κατοχή που κράτησε μέχρι το τέλος του πολέμου. Σε απάντηση, τα κορίτσια ενώθηκαν με τη μητέρα τους μοιράζοντας αντιναζιστικές εφημερίδες και φυλλάδια για την αντίσταση.

«Επίσης κολλήσαμε προειδοποιήσεις σε γερμανικές αφίσες στο δρόμο που καλούσαν τους άνδρες να εργαστούν στη Γερμανία», θυμάται αργότερα η Freddie σε συνεντεύξεις που έκανε η ίδια και η αδερφή της με την ανθρωπολόγο Ellis Jonker,που συγκεντρώθηκαν στο βιβλίο Under Fire: Women and World War II. «Και μετά θα φεύγαμε βιαστικά, με τα ποδήλατά μας».

Αυτές οι πράξεις δεν ήταν απλώς ανατρεπτικές, ήταν και επικίνδυνες. Αν οι Ναζί ή η ολλανδική αστυνομία έπιαναν τις αδερφές, μπορεί να τις είχαν σκοτώσει. Ωστόσο, το γεγονός ότι ήταν και τα δύο νεαρά κορίτσια -και η Φρέντι φαινόταν ακόμη νεότερη όταν φορούσε πλεξούδες- σήμαινε ότι οι αξιωματούχοι ήταν λιγότερο πιθανό να υποψιαστούν ότι εργάζονταν για την αντίσταση. Αυτός μπορεί να είναι ένας από τους λόγους για τους οποίους, το 1941, ένας διοικητής της Ομάδας Αντίστασης του Χάρλεμ επισκέφτηκε το σπίτι τους για να ρωτήσει τη μητέρα τους εάν μπορούσε να στρατολογήσει τις δύο αδελφές. Η μητέρα τους συναίνεσε και τα νεαρά κορίτσια συμφώνησαν να συμμετάσχουν. «Μόνο αργότερα μας είπε τι θα έπρεπε να κάνουμε στην πραγματικότητα: να υπονομεύσουμε γέφυρες και σιδηροδρομικές γραμμές», είπε ο Truus στον Jonker. «Και μάθετε να πυροβολείτε, να πυροβολείτε ναζί», πρόσθεσε. Θυμάμαι την αδερφή μου να λέει: «Λοιπόν, αυτό είναι κάτι που δεν έχω ξανακάνει!»»

Σε τουλάχιστον μία περίπτωση, η Trus  παρέσυρε έναν έναν αξιωματικό των SS στο δάσος για να τον πυροβολήσει κάποιος από την αντίσταση. Όπως είχε πει ο διοικητής που τις στρατολόγησε, τα κορίτσια έμαθαν επίσης να πυροβολούν Ναζί και οι αδερφές άρχισαν να πηγαίνουν μόνες τους σε αποστολές δολοφονίας. Αργότερα, επικεντρώθηκαν στη δολοφονία Ολλανδών συνεργατών που συνέλαβαν ή έθεταν σε κίνδυνο Εβραίους πρόσφυγες και μέλη της αντίστασης.

 

«Ήταν ασυνήθιστα, αυτά τα κορίτσια», λέει ο Bas Von Benda-Beckmann, πρώην ερευνητής στο Ολλανδικό Ινστιτούτο Μελετών Πολέμου, Ολοκαυτώματος και Γενοκτονίας. «Υπήρχαν πολλές γυναίκες που συμμετείχαν στην αντίσταση στην Ολλανδία, αλλά όχι τόσο με τον τρόπο που ήταν αυτά τα κορίτσια. Δεν υπάρχουν πολλά παραδείγματα γυναικών που πυροβόλησαν oi ίδιες τους συνεργάτες των Ναζί».

Σε αυτές τις αποστολές, η Freddie ήταν ιδιαίτερα καλή στο να ακολουθεί έναν στόχο ή να παρακολουθεί κατά τη διάρκεια των αποστολών, καθώς φαινόταν τόσο νέα και ανυποψίαστη. Και οι δύο αδερφές πυροβόλησαν για να σκοτώσουν, αλλά ποτέ δεν αποκάλυψαν πόσους Ναζί και Ολλανδούς συνεργάτες δολοφόνησαν. Σύμφωνα με τον Pliester, η Freddie έλεγε στους ανθρώπους που ρωτούσαν ότι αυτή και η αδελφή της ήταν στρατιώτες, και οι στρατιώτες δεν το λένε.

Κατά συνέπεια, δεν έχουμε πολλές λεπτομέρειες για το πώς εξελίχθηκε η «εκκαθάρισή» τους, όπως τις αποκαλούσαν. O Benda-Beckmann λέει ότι μερικές φορές ακολουθούσαν έναν στόχο στο σπίτι του για να τον σκοτώσουν ή τους έκαναν ενέδρα με τα ποδήλατά τους.

Τα άλλα καθήκοντά τους στην Ομάδα Αντίστασης του Harlem περιελάμβαναν «να φέρνουν Εβραίους [προσφύγες] σε μια νέα κρυψώνα, να εργάζονται στο νοσοκομείο έκτακτης ανάγκης στο Ένσεντε… [και] να ανατινάξουν τη σιδηροδρομική γραμμή μεταξύ Ijmuiden και Haarlem», γράφει ο Jonker. Το 1943 ένωσαν τις δυνάμεις τους με μια άλλη νεαρή γυναίκα, τη Hannie Schaft.

A recent image of Freddie Oversteegen

Μια πρόσφατη φωτογραφία της Freddie Oversteegan. Πέθανε στις 5 Σεπτεμβρίου 2018.

 

Η Hannie ήταν πρώην φοιτήτρια πανεπιστημίου που τα παράτησε επειδή αρνήθηκε να υπογράψει μια υπόσχεση πίστης στη Γερμανία. Μαζί οι τρεις νεαρές σχημάτισαν έναν πυρήνα δολιοφθοράς και δολοφονιών. Η Hannie έγινε η καλύτερή τους φίλη και οι αδερφές ήταν συντετριμμένες όταν οι Ναζί τη συνέλαβαν και τη σκότωσαν το 1945, μόλις τρεις εβδομάδες πριν τελειώσει ο πόλεμος στην Ευρώπη. Σύμφωνα με την παράδοση, τα τελευταία λόγια της Hannie ήταν: «Είμαι καλύτερη στο να πυροβολώ», αφού αρχικά τραυματίστηκε μόνο από τον δήμιό της.

Μετά τον πόλεμο, οι αδερφές αντιμετώπισαν το τραύμα της δολοφονίας ανθρώπων και της απώλειας του καλύτερου φίλου τους. Η Truus δημιούργησε γλυπτά και αργότερα μίλησε και έγραψε για την εποχή τους στην αντίσταση. H Fredie τα κατάφερε « με το να παντρευτεί και να  κάνει μωρά», όπως είπε στο VICE Netherlands το 2016. Όμως η εμπειρία του πολέμου της προκάλεσε χρόνια αϋπνία. Σε μια άλλη συνέντευξη η Freddie θυμήθηκε ότι είδε ένα άτομο που είχε πυροβολήσει να πέφτει στο έδαφος και είχε την ανθρώπινη παρόρμηση να θέλει να τον βοηθήσει.

«Δεν πιστεύαμε ότι μας ταίριαζε», είπε η Truus στον Jonker για τις δολοφονίες τους. «Δεν ταιριάζει ποτέ σε κανέναν, εκτός κι αν είναι πραγματικοί εγκληματίες».

Και οι δύο γυναίκες πέθαναν σε ηλικία 92 ετών—η Truus το 2016 και η Freddie στις 5 Σεπτεμβρίου 2018, μία ημέρα πριν κλείσει τα 93. Καθ` όλη τη διάρκεια της μακρόχρονης ζωής τους, οι Κάτω Χώρες απέτυχαν να αναγνωρίσουν σωστά τα επιτεύγματα των γυναικών και τις παραμέρισαν ως κομμουνίστριες. Το 2014, τελικά έλαβαν εθνική αναγνώριση για την υπηρεσία τους στη χώρα τους, λαμβάνοντας το Mobilisatie-Oorlogskruis, ή «Σταυρός Πολεμικής Κινητοποίησης».