02 Αυγούστου 2019

Νικηφόρος Βρεττάκος | Ονομάζω αγάπη...

Το υπέροχο ποίημα του ποιητή της αγάπης & της ειρήνης, Νικηφόρου Βρεττάκου, ο οποίος έφυγε από τη ζωή στις 4 Αυγούστου του 1991.-Από τη Μανταλένα Μαρία Διαμαντή
Το υπέροχο ποίημα του ποιητή της αγάπης & της ειρήνης, Νικηφόρου Βρεττάκου, ο οποίος έφυγε από τη ζωή στις 4 Αυγούστου του 1991.-Από τη Μανταλένα Μαρία Διαμαντή

"Ἂν δὲ μοῦ ῾δινες τὴν ποίηση, Κύριε, δὲ θἄχα τίποτα γιὰ νὰ ζήσω." είπε κάποτε ο σπουδαίος  Έλληνας ποιητής, πεζογράφος, μεταφραστής και δοκιμιογράφος, Νικηφόρος Βρεττάκος.

Ο άνθρωπος που πίστευε πως μέσα από την αγάπη και την ομόνοια μπορούμε να καταφέρουμε τα πάντα και να ξεπεράσουμε κάθε εμπόδιο... 

Ο Νικηφόρος Βρεττάκος προτάθηκε τέσσερις φορές για Νόμπελ Λογοτεχνίας και η  μία  φορά ήταν  μετά από πρόταση του Γιάννη Ρίτσου. Απέσπασε πολλά βραβεία για το έργο του, ανάμεσά τους : τo  Πρώτο Κρατικό Βραβείο Ποίησης το 1940, το 1965 και το 1982, το Βραβείο Ουράνη το 1974, το Βραβείο «Knocken» και το βραβείο της Εταιρίας Σικελικών Γραμμάτων και Τεχνών το 1980, καθώς και το Βραβείο της Ακαδημίας Αθηνών το 1989. Λίγους μήνες φύγει από τη ζωή, αναγορεύτηκε επίτιμος διδάκτωρ του Καποδιστριακού Πανεπιστημίου στο τμήμα Φιλολογίας.

Το ποιητικό του έργο, μπορεί σύμφωνα με το περιεχόμενό του,  να χωριστεί σε τέσσερις περιόδους. Ταλαντεύτηκε  μεταξύ αισιοδοξίας και πεσιμισμού, μεταξύ χαράς και απογοήτευσης.

Ο ποιητής της αγάπης και της ειρήνης. Ένας προφητικός ποιητής. Αφοσιωμένος αγωνιστής της δημοκρατίας και της εθνικής ανεξαρτησίας. Η ποίησή του ενδιαφέρεται για τον άνθρωπο, για την αγάπη, τον πόνο, τη θλίψη, τη χαρά, την ελευθερία.  Διαβάζοντάς τον νιώθεις ότι βρίσκεις τη διέξοδο που έψαχνες και παράλληλα γίνεσαι πιο συνειδητός άνθρωπος. Πρόκειται για έναν άκρως τρυφερό ποιητή που με την εξαίσια ποίησή του που επικεντρώνεται στην αγάπη, προσπαθεί  να κάνει έναν καλύτερο κόσμο. 

Έχουν περάσει σχεδόν δύο εβδομάδες από εκείνη την εφιαλτική, πύρινη κόλαση... Διαβάζω κι ακούω ότι "η ζωή προχωράει..." Ναι, προχωράει, πώς όμως; Κάποιοι άνθρωποι χάθηκαν άδικα και δεν ξέρω αν κάποιοι άλλοι "ταρακουνήθηκαν" αρκετά ώστε να συνειδητοποιήσουν πως η ζωή αξίζει μόνο όταν υπάρχει αγάπη, ειρήνη και ομόνοια... Επέλεξα, λοιπόν, ένα υπέροχο απόσπασμα του Νικηφόρου Βρεττάκου, "Δυο άνθρωποι μιλούν για την ειρήνη του κόσμου"... Σε αυτό ονομάζει τί είναι η "αγάπη"..."Αγαπάς από τη στιγμή που η σωτηρία του ανθρώπου , γίνεται η οργανικότερη ανάγκη της ύπαρξης σου." γράφει... Σπουδαία φράση που τόσο δύσκολα συναντάς στην πράξη...


[...] Ο δρόμος της ανόδου , μού είχε αποκαλυφτεί. Σήμερα μπορώ να το υποστηρίζω με απόλυτη βεβαιότητα. Ένας είναι ο δρόμος ανόδου στη γη. Αυτός που οδηγεί προς τον άνθρωπο. Το υψηλότερο σημείο του κόσμου, είναι κείνο που μπορεί να διακρίνει κανείς τον άνθρωπο σαν υπέρτατη έννοια και το πρόβλημά του σαν το μέγιστο πρόβλημα. Από το πλησίασμα λοιπόν του ανθρώπου, από το πλησίασμα του προσώπου σου πάνω στο πρόσωπο του άλλου ανθρώπου, από το βύθισμα των δικών σου χαρακτηριστικών μέσα στα δικά του χαρακτηριστικά, από την αποκάλυψη που σού δίνει η βαθύτερη παρατήρηση , αρχίζει η αγάπη. Την κατανόηση λοιπόν του ανθρώπινου δράματος, χωρίς όρια μέσα στον κόσμο, αυτό είναι που ονομάζω αγάπη.
 Ονομάζω αγάπη την κατανόηση της ιερότητας που έχει αποχτήσει ο άνθρωπος στην πάλη του με τη φύση και με τον ίδιο τον άνθρωπο. Αγάπη ονομάζω την ανάγκη να περιπτυχθείς τον άνθρωπο, όχι σαν μονάδα, αλλά σαν είδος, στο σύνολό του. Αγάπη εννοώ την κατανόηση του ανθρώπινου προβλήματος σ` όλες τις υποθέσεις που προβάλλουν με αξιώσεις για τη λύση αυτού του προβλήματος. Αγάπη εννοώ την ανάγκη να σώσεις. Αγαπάς από τη στιγμή που η σωτηρία του ανθρώπου , γίνεται η οργανικότερη ανάγκη της ύπαρξης σου. Αυτός αγαπάει , που ακούει, πιο ευδιάκριτα από τον άνεμο του μεσονυχτιού, το θρήνο των μαζών, όσο κι αν οι τελευταίες αυτές βρίσκονται μεθοδικά σκεπασμένες από την επίφαση του πολιτισμού του αιώνα μας. 
Αγαπώντας κανείς έχει κιόλας κερδίσει την ατομική του δικαίωση. Αγαπώντας κανείς, έχει πάρει κιόλας μια θέση απέναντι στον πόλεμο. Έχει πάρει κιόλας μια θέση απέναντι στην τυραννία. Έχει πάρει κιόλας μια θέση απέναντι στην ανισότητα.
 Έχει αποκριθεί στη μεγάλη κραυγή που ανεβαίνει από παντού. Στην κραυγή που είναι ένα μέρος  από το σώμα του ανθρώπου και που υπάρχει παντού.
 " Σώσε με! Εγώ είμαι! Είμαι τα χέρια σας! Είμαι η καρδιά σας! Είμαι το πρόσωπό σας! Είμαι τα ίδια σας τα πλευρά που ζητούν να τα αποσπάσουν! Κινδυνεύετε! Σώστε με!..." 
Αυτό το αίσθημα της αγάπης, είναι σαν ένα κλίμα αθανασίας μέσα στον άνθρωπο. Περισσότερο από τη μουσική, από την ποίηση κι από την επιστήμη, νομίζεις πως ενώνει τα τέσσερα σημεία του σύμπαντος μέσα σου. Αγάπη σημαίνει πληρότητα. Μια πληρότητα που ξεχυλίζει την ιερότητά της και πολλές φορές αναβλύζει σε δάκρυα. Με τα δάκρυα λοιπόν αυτά που αναβλύζουν τα μάτια μας για την τύχη του κόσμου, πολύ δύσκολα θα μπορούσε να παραβληθεί κι αυτή ακόμα η πρώτη ανατολή των αστεριών στο στερέωμα. Ανατέλλουν κι αυτά από ένα βάθος μεγάλο και καθαρό. Ανατέλλουν και φωτίζουν την ελπίδα του κόσμου.
Η συνείδηση είναι το βάθος του ανθρώπου. Η αγάπη είναι το πλάτος του.
Ενώ η ανθρώπινη διάνοια σταματά σ` ένα σημείο του χώρου και σ` ένα σημείο του χρόνου, η αγάπη φτάνει ως το τέλος. Τόσο ο ήλιος όσο κι ο Θεός, παρουσιάζονται, ανατέλλουνε, δύουνε και ξανανατέλλουνε μες στην αγάπη."